Οι Τούρκοι στέλνουν κατασκόπους

Με την αποστολή πλωτού «κατασκόπου» μόλις 7 μίλια έξω από την Κύμη, αλλά και άκρως επικίνδυνη πτήση ελικοπτέρου 120 μέτρα πάνω από παραπλέον σκάφος του Πολεμικού Ναυτικού, κλιμάκωσε η Άγκυρα τις προκλήσεις παραμονές της επίσκεψης Καραμανλή στην Τουρκία.

Η νέα διπλή πρόκληση έγινε νωρίς το μεσημέρι της Παρασκευής και αύξησε κατακόρυφα τον προβληματισμό σε διπλωματικούς κύκλους αλλά και στο ΓΕΕΘΑ, ο επικεφαλής του οποίου συγκάλεσε αμέσως σύσκεψη με τους άλλους αρχηγούς και επιτελάρχες για να εκτιμηθεί η κατάσταση. Το περιστατικό συνέβη την ίδια ώρα που ανατολικά της Σκύρου εξελισσόταν τμήμα της άσκησης «Τσεβίν Πενσέ». Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, το σκάφος «Τσανταρλί», που έχει μετατραπεί σε πλοίο υποκλοπών και ηλεκτρονικού πολέμου, έφυγε νοτιοδυτικά και έπλεε στα διεθνή ύδατα μεταξύ Κύμης και Σκύρου (7 μίλια από τις ακτές). Ασκούσε μάλιστα αρκετές από τις τεχνολογικές δυνατότητές του. Τον Τούρκο Μεγάλο Αδελφό παρακολουθούσε διακριτικά και σε απόσταση ώστε να μην παρενοχλεί το περιπολικό «Στάμου».

Η επικίνδυνη πτήση πάνω από το περιπολικό έγινε γύρω στις 11.15. Ένα ελικόπτερο Αγκούστα 212 απονηώθηκε από φρεγάτα που βρισκόταν ανατολικά και αφού προσέγγισε το «Στάμου» έκανε διέλευση πάνω από το σκάφος στο ιδιαίτερα χαμηλό ύψος των 120 μέτρων. Η κίνηση αυτή, βάσει της διεθνούς πρακτικής- αλλά και των Εθνικών Κανόνων Εμπλοκής- θεωρείται επιθετική ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Ελληνικό Ναυτικό απαγορεύει ρητώς στα ελικόπτερά του τέτοιου είδους διελεύσεις, ενώ το αμερικανικό απαγορεύει την προσέγγιση σε απόσταση μικρότερη από 5 μίλια χωρίς άδεια.

Βάσει των γενικότερων οδηγιών που έχουν αυτήν την περίοδο τα ελληνικά σκάφη, δεν υπήρξε άλλου είδους αντίδραση και ειδοποιήθηκε το υπουργείο Εξωτερικών για τα περαιτέρω. Όπως ανέφεραν αρμόδιες πηγές, η αξιολόγηση της κίνησης του πλοίου υποκλοπών και του ελικοπτέρου θα πρέπει να συνεκτιμηθεί με το ότι την ίδια χρονική περίοδο στο Αιγαίο «ασκούνταν» και κατασκοπευτικά αεροσκάφη- αεροφωτογραφικά Φάντομ και αεροσκάφος ηλεκτρονικού πολέμου.

Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες εδώ και ενάμιση μήνα προκλήσεις, καθώς και το ότι τις ημέρες που ο Έλληνας Πρωθυπουργός κ. Κ. Καραμανλής θα βρίσκεται στην Τουρκία έχουν δεσμευτεί από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις εφτά περιοχές στο Αιγαίο για αεροναυτικές δραστηριότητες, έχουν θέσει σε συναγερμό την Αθήνα. Πολύ περισσότερο, όπως έλεγαν έμπειροι διπλωμάτες, καθώς οι στρατιωτικές ενέργειες συνοδεύονται από ανακοινώσεις και δημοσιεύματα που επιρρίπτουν την ευθύνη της κλιμάκωσης στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό, σε σύσκεψη που έγινε στο υπουργείο Άμυνας, εξετάστηκαν τόσο τα μέτρα ασφάλειας όσο και οι αναγκαίες κινήσεις της ελληνικής πλευράς για «ήρεμα νερά» την κρίσιμη περίοδο της επίσκεψης.

Μυστικές διαβουλεύσεις
Όπως άφησε να εννοηθεί αρμόδια κυβερνητική πηγή μιλώντας στα «ΝΕΑ», στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και μυστικές διαβουλεύσεις με την Άγκυρα σε διάφορα επίπεδα, προκειμένου να αποφευχθούν περιστατικά που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προβλήματα. «Σ΄ αυτήν την περίπτωση εφαρμόζουμε… ενισχυμένη τη ρήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή: “Κάνουμε πολλά και δεν λέμε τίποτε!”», είπε σιβυλλικά η πηγή αυτή.

Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις από την παραμονή της επίσκεψης Καραμανλή (22/1) μέχρι και την ώρα της επιστροφής έχουν δεσμεύσει εφτά περιοχές- δύο μονίμως και πέντε για πρόσθετες ασκήσεις και εκπαιδευτικές διαδικασίες.

Πέραν του συμβολισμού αλλά και του κινδύνου ανεξέλεγκτων καταστάσεων, προβληματική είναι και δεσμευμένη περιοχή ανατολικά της Ρόδου για πραγματοποίηση πυρών, η οποία δεν έχει εγκριθεί αφού περιλάμβανε και τμήμα του FΙR Αθήνας.


Έρευνες για πετρέλαιο

ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ των αρμοδίων στην Αθήνα έχει μπει και δημοσίευμα της «Ακσάμ», σύμφωνα με το οποίο στις 25 Ιανουαρίου η Τουρκία θα αρχίσει έρευνες για πετρέλαιο στο Αιγαίο. Τις έρευνες θα πραγματοποιήσει πλοίο που έχει ενοικιαστεί από αυστραλιανή εταιρεία. Κατά την τουρκική εφημερίδα η πλατφόρμα ερευνών βρίσκεται από τις 3 Ιανουαρίου στην Τούζλα για συντήρηση.


Βάζουν στη γωνία την Αθήνα για το όνομα των Σκοπίων

ΔΥΣΚΟΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ για την εξωτερική πολιτική αρχίζει σήμερα, καθώς ούτε οι συνομιλίες στην Αχρίδα της FΥRΟΜ σήμερα, ούτε η επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Άγκυρα μεθαύριο, αναμένεται να κομίσουν κάτι θετικό για τα ελληνικά συμφέροντα, ενώ οι διπλωμάτες φοβούνται ακόμη και αρνητικές εξελίξεις.

Οικοδεσπότης των σημερινών συνομιλιών στην Αχρίδα θα είναι ο Σκοπιανός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Μιλοσόσκι, ο οποίος θα φιλοξενήσει τον ειδικό διαμεσολαβητή του ΟΗΕ για το ζήτημα της ονομασίας Μάθιου Νίμιτς και τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, πρέσβεις κ.κ. Ντιμιτρόφ και Βασιλάκη. Βάσει του χρονοδιαγράμματος Νίμιτς, κάτι αντίστοιχο να γίνει σύντομα στην Αθήνα, με οικοδεσπότη αυτή τη φορά την κ. Ντόρα Μπακογιάννη. Εν όψει των συνομιλιών πραγματοποιήθηκε σύσκεψη της πολιτικής ηγεσίας της FΥRΟΜ, από την οποία ωστόσο δεν προέκυψε τίποτε άλλο παρά η επιβεβαίωση της αδιάλλακτης θέσης της, ότι δηλαδή τα Σκόπια δεν συζητούν τίποτε άλλο παρά μια ονομασία για τις διμερείς σχέσεις τους με την Ελλάδα κι επιμένουν στη συνταγματική τους ονομασία (Δημοκρατία της Μακεδονίας)

για διεθνή χρήση.

Η Αθήνα από την πλευρά της προσέρχεται στο τραπέζι ευρισκόμενη σε δυσχερέστερη θέση: πλέον, έχει ξεκαθαριστεί στο ΝΑΤΟ- παρά τις σχετικές θετικές αναφορές- πως το σύνολο των μελών της Συμμαχίας στηρίζει χωρίς επιφυλάξεις τη θέση των Αμερικανών ότι πρέπει στη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου, τον Απρίλιο, να προσκληθούν τα Σκόπια να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η ελληνική πλευρά θα πρέπει να ενεργοποιήσει την απειλή της (την οποία έχει δηλώσει επισήμως) ότι θα ασκήσει βέτο, εφόσον το ζήτημα της ονομασίας δεν θα έχει επιλυθεί.

Μια τέτοια προοπτική διασφαλίζει πως η Ελλάδα θα έρθει σε κόντρα με τους εταίρους της και- πρωτίστως- τους Αμερικανούς, σε μια φάση που οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις έτσι κι αλλιώς δεν διέρχονται μήνα του μέλιτος, ενώ αντιθέτως η Τουρκία έχει εκ νέου αναδειχθεί σε ουσιαστικό στρατηγικό σύμμαχο της Ουάσιγκτον στην περιοχή.

Δεδομένου μάλιστα ότι η κόντρα θα επεκταθεί και στην Ένωση- λόγω της αντίθεσης της Αθήνας να δοθεί ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων στα Σκόπια- η Ελλάδα κινδυνεύει με απομόνωση και από τους κοινοτικούς εταίρους, όταν οι εκκρεμότητες που έχει με τις Βρυξέλλες είναι πολλές και ποικίλες.

Ανησυχία για το ταξίδι
Το κλίμα στην εξωτερική πολιτική γίνεται ακόμη βαρύτερο εν όψει της επίσκεψης του κ. Καραμανλή στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη. Η συμπεριφορά των Τούρκων στο Αιγαίο εξακολουθεί να προβληματίζει ιδιαίτερα και οι διπλωμάτες του υπουργείου Εξωτερικών ανησυχούν και από άλλα δεδομένα: σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες, η συνάντηση Καραμανλή- Ερντογάν θα γίνει με «ανοικτή ατζέντα». Το γεγονός αυτό προδικάζει- εάν λάβει κανείς υπ΄ όψη του και το πώς συμπεριφέρθηκε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κ. Μπαμπατζάν όταν ήρθε στην Ελλάδα – ότι η τουρκική πλευρά θα μετατρέψει τη συνάντηση από επιχείρηση βελτίωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων (όπως φιλοδοξεί η Αθήνα) σε διατύπωση των τουρκικών διεκδικήσεων στο ανώτατο επίπεδο. Ήδη, όπως αναφέρουν τουρκικά δημοσιεύματα, ο κ. Ερντογάν πρόκειται να θέσει τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και την κατάσταση της μειονότητας στη Θράκη, ενδεχομένως και τη συμπεριφορά της Αθήνας έναντι του ΡΚΚ.

Κάτι άλλο που απασχολεί τους αρμοδίους του υπουργείου Εξωτερικών είναι η συγκυρία στην οποία πραγματοποιείται η επίσκεψη. Είναι μια στιγμή κατά την οποία η Τουρκία δεν ιεραρχεί υψηλά στις προτεραιότητές της την ευρωπαϊκή της πορεία- και, άρα, δεν έχει ανάγκη την Ελλάδα- ενώ παράλληλα έχει αποκαταστήσει πλήρως τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον. Το θέμα μάλιστα που μονοπωλεί το ενδιαφέρον της Άγκυρας είναι το Βόρειο Ιράκ και χάρη σε αυτό επετεύχθη και «ιστορικός συμβιβασμός» μεταξύ στρατηγών και κυβέρνησης. Η σύμπνοια μεταξύ Γενικού Επιτελείου και κυβέρνησης στερεί, εξάλλου, το γνωστό «άλλοθι», ότι τις προκλήσεις στο Αιγαίο τις κάνουν οι στρατιωτικοί ερήμην των κυβερνητικών.