Ο εμφύλιος των σκουπιδιών πνίγει την Αττική

Πέμπτη, ώρα 11.30 το πρωί στη Φυλή: στον μοναδικό ΧΥΤΑ του Λεκανοπεδίου τα απορριμματοφόρα σχηματίζουν ουρές. Οι υπάλληλοι πασχίζουν σε ελάχιστα τετραγωνικά να βολέψουν σκουπίδια, οχήματα και μπουλντόζες. «Σε λίγο θα φρακάρει και αυτός ο χώρος», υποστηρίζουν.

Ώρα 2 το μεσημέρι στην Κερατέα: η κυρία Θεοδώρα Πετρολιάγκη είναι μία από τους κατοίκους που περιφρουρούν την περιοχή ώστε να μην μπουν εργολάβοι για την κατασκευή νέου ΧΥΤΑ. «Αυτά είναι εγκλήματα, δεν θα τ΄ αφήσουμε να γίνουν», τονίζει.

Βρώμικος πόλεμος πάνω από τους 6.500 τόνους σκουπιδιών που παράγει καθημερινά το Λεκανοπέδιο έχει ξεσπάσει μεταξύ… Δυτικών και Ανατολικών. «Δεν πάει άλλο», δηλώνουν από τη Δυτική Αττική καθώς εδώ και δεκαετίες η περιοχή έχει επωμισθεί τη διαχείριση των απορριμμάτων. Την ίδια ώρα στην Ανατολική Αττική δήμοι και κάτοικοι παίρνουν τα… όπλα και ετοιμάζονται να συγκρουστούν με εργολάβους και ΜΑΤ ώστε να μη δημιουργηθούν οι δύο νέοι ΧΥΤΑ σε Γραμματικό και Κερατέα, όπως προβλέπει ο περιφερειακός σχεδιασμός ήδη από το 2003!

Στον δρόμο που οδηγεί προς τον χώρο του ΧΥΤΑ στην Κερατέα έχει τοποθετηθεί αλυσίδα και δύο μεγάλα σήματα «SΤΟΡ». Οι ομάδες περιφρούρησης, οι οποίες έχουν συσταθεί για να επιτηρούν τον χώρο επί εικοσιτετραώρου βάσεως, δεν επιτρέπουν την είσοδο σε κανέναν που δεν έχει άδεια. Ήδη ο δήμος έχει μεταφέρει εκεί σε λυόμενα σπιτάκια τις τεχνικές υπηρεσίες- συνεργεία ύδρευσης, καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού- ενώ ετοιμάζεται την ερχόμενη εβδομάδα να εγκαταστήσει και άλλες υπηρεσίες.

Ξεκινούν αντάρτικο
Η εμπόλεμη κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι τις τελευταίες εβδομάδες κλιμάκια της Αστυνομίας έχουν επισκεφθεί τον χώρο. «Έχουν έρθει αξιωματικοί τουλάχιστον τέσσερις φορές, ενώ πέταξε πάνω από τον χώρο και ελικόπτερο της Αστυνομίας», αναφέρουν στελέχη του δήμου. Τι σημαίνει αυτό; Για να αρχίσουν τα έργα θα απαιτηθεί η συνδρομή των αστυνομικών δυνάμεων. «Δεν θα επιτρέψουμε σε έναν τέτοιο χώρο, πανέμορφο και με αρχαιολογική σημασία, να γίνει χωματερή», επιβεβαιώνει και η κ. Πετρολιάγκη. «Δεν υπάρχει κανένας χώρος, δεν ενδείκνυται η Κερατέα για τέτοιες εγκαταστάσεις», σπεύδει να προσθέσει.

Κι αν ο δήμος έχασε τη μάχη στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο απέρριψε την προσφυγή σχετικά με τους περιβαλλοντικούς όρους του νέου ΧΥΤΑ, δεν θεωρεί πως έχασε και τον πόλεμο! Έτσι, παρ΄ ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο πριν από λίγες ημέρες ενέκρινε την υπογραφή σύμβασης με τον εργολάβο, ο δήμος απαντά τώρα με νέα προσφυγή με αφορμή τις διαδικασίες απαλλοτριώσεων. «Πατώντας» στον νέο Δημοτικό Κώδικα, υποστηρίζει πως για να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε εργασία σε χώρο όπου υπάρχει και ιδιοκτησία του δήμου – όπως συμβαίνει με ένα τμήμα στον υπό κατασκευή ΧΥΤΑ- απαιτείται να ζητηθεί γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου. Κάτι που, όπως ισχυρίζονται, δεν έγινε, παρά το ότι ο περιφερειάρχης είχε ενημερωθεί. Μάλιστα ο δήμος έχει ζητήσει από το ΣτΕ να εκδώσει προσωρινή διαταγή για αναστολή των εργασιών, μέχρι να εκδικασθεί η προσφυγή.

Ανάλογο είναι το κλίμα που κυριαρχεί στο Γραμματικό. Με αυτοκίνητα μπλοκάρουν τους δρόμους για να μην μπορέσουν να περάσουν τα μηχανήματα του εργολάβου. Απειλούν ακόμη και με κινητοποιήσεις στο αεροδρόμιο το επόμενο διάστημα, εάν επιχειρηθεί να αρχίσουν τα έργα.

Αυτός ο πόλεμος διαρκεί, ωστόσο, χρόνια. Έπειτα από δεκάδες μελέτες, εκατοντάδες ώρες διαβουλεύσεων και συζητήσεων αλλά και μία νομοθετική ρύθμιση, που κρίθηκε αναγκαία λόγω των αποτυχημένων προσπαθειών από τις τοπικές αρχές να ρυθμίσουν τα των… σκουπιδιών τους, το αδιέξοδο παραμένει.

«Αδιέξοδα μια ζωή», τονίζει ο πρόεδρος των εργαζομένων στη χωματερή Φυλής Γιώργος Χάρδας, για να προσθέσει: «Τεχνητά αδιέξοδα». Σε κάθε περίπτωση, ο χώρος στη Δυτική Αττική εξακολουθεί να βγάζει «ασπροπρόσωπο» το Λεκανοπέδιο, αλλά για μία ακόμη φορά βρίσκεται στα όριά του.

Το ενδιάμεσο κύτταρο στη Φυλή δημιουργήθηκε ως προσωρινή λύση όταν έκλεισε οριστικά ο ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων. Μέρα με την ημέρα, όμως, οι δυνατότητες απόθεσης σκουπιδιών στον χώρο αυτόν περιορίζονται- ήδη λειτουργεί καθ΄ υπέρβασιν των περιβαλλοντικών όρων, αφού το ανώτατο υψομετρικό όριο για τους σωρούς σκουπιδιών είναι 180 μέτρα και σήμερα φτάνουν τα 182. Όμως, ο βασικός χώρος του ΧΥΤΑ Φυλής, που είναι ο μόνος στην Αττική για τον οποίον έχουν αρχίσει τα έργα κατασκευής, δεν προβλέπεται να παραδοθεί νωρίτερα από διάστημα περίπου δύο μηνών.

Παρεμβαίνει η Κομισιόν
Σαν «κερασάκι στην τούρτα» ήρθε πριν από λίγες ημέρες η ανακοίνωση του αρμόδιου κοινοτικού επιτρόπου Σταύρου Δήμα ότι αρχίζει προδικαστική διαδικασία για πιθανές παραβάσεις στο προσωρινό κύτταρο της Φυλής.

Όλα αυτά συμβαίνουν, μάλιστα, όταν η χώρα έχει εισπράξει ήδη ένα γερό πρόστιμο 4,5 εκατομμυρίων ευρώ για τον Κουρουπητό, απειλείται με νέα πρόστιμα εάν δεν έχει κλείσει και αποκαταστήσει τις παράνομες χωματερές έως το τέλος του 2008 και κινδυνεύει να μην «πιάσει» τους ευρωπαϊκούς στόχους ως προς την ορθή διαχείριση των απορριμμάτων.

ΟΙ ΝΕΟΙ ΧΥΤΑ

ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ

●Θέση Σκαλιστήρι Δήμου Φυλής

Έκταση:
350 στρέμματα (στην πρώτη φάση)

Χωρητικότητα:
1.500.000 τόνοι ετησίως

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ

●Θέση Μαύρο Βουνό Δήμου Γραμματικού

Έκταση:
100 στρέμματα

Χωρητικότητα:
127.500
τόνοι ετησίως

●Θέση Βραγόνι Δήμου Κερατέας

Έκταση:
100 στρέμματα

Χωρητικότητα:
127.500
τόνοι ετησίως

Επαγγελματίες ρακοσυλλέκτες

«ΔΕΣΤΕ ΕΚΕΙ! Φαίνονται τα κεφαλάκια πίσω από τους λόφους. Είναι κρυμμένα πάνω από 200 άτομα», λέει ένας από τους υπαλλήλους στον ΧΥΤΑ Φυλής. Πρόκειται για τους Τσιγγάνους, που παραφυλάνε μερικά μέτρα πιο πέρα από τον χώρο απόθεσης των σκουπιδιών μέχρι να φύγει το περιπολικό. Ώστε μετά να ορμήσουν πίσω από τα απορριμματοφόρα και μέσα στα σκουπίδια, αναζητώντας οτιδήποτε μπορεί να πωληθεί: σίδερα, ηλεκτρικές συσκευές, ελαστικά.

Εκτός από τα προβλήματα που προκαλεί ο περιορισμένος χώρος της χωματερής, πονοκέφαλο προκαλεί στους εργαζομένους η παρουσία δεκάδων Τσιγγάνων, οι οποίοι κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να τραυματιστούν από κάποιο όχημα.

Παράλληλα δεν δέχονται να απομακρυνθούν, με αποτέλεσμα συχνά να δημιουργούνται επεισόδια με τους εργαζομένους και τους οδηγούς απορριμματοφόρων. «Κάθε φορά βγάζουν μαχαίρια και μας απειλούν», λένε οι υπάλληλοι.


Οι νέοι χώροι δεν θα λύσουν το πρόβλημα

ΑΚΟΜΗ και εάν σημάνει λήξη του… πολέμου και προχωρήσει η κατασκευή των νέων ΧΥΤΑ, το πρόβλημα της διαχείρισης των σκουπιδιών δεν θα επιλυθεί οριστικά. Η διαρκώς αυξανόμενη παραγωγή απορριμμάτων θα φέρει σύντομα την Αττική ενώπιον νέων αδιεξόδων.

Το 1995 κάθε κάτοικος παρήγε 306 κιλά απορριμμάτων τον χρόνο, το 2004 έφτασε στα 433 κιλά, ενώ σήμερα η μέση ετήσια παραγωγή σκουπιδιών ανά κάτοικο του Λεκανοπεδίου ξεπερνά τα 474 κιλά. Έτσι, δεν είναι τυχαίο πως σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, η Ελλάδα «κατόρθωσε» στο διάστημα 1995-2003 να αυξήσει κατά 140% τις ποσότητες απορριμμάτων που οδηγούνται σε υγειονομική ταφή.

Σημειώνεται μάλιστα ότι σύμφωνα με τις κοινοτικές επιταγές, η χώρα θα πρέπει έως το 2010 να έχει μειώσει κατά 75%, σε σχέση με το 1995, τα στερεά απόβλητα που φτάνουν σε ΧΥΤΑ. Τους ευρωπαϊκούς στόχους έχουν ήδη «πιάσει» άλλες χώρες, ενώ είναι ενδεικτικό πως Αυστρία, Ολλανδία, Βέλγιο, Σουηδία, Δανία και Γερμανία έχουν καλύψει ακόμη και τους στόχους για το 2016!

Εξάλλου, η Ελλάδα είναι από τις ελάχιστες χώρες που δεν έχουν πάρει μέτρα για τη μείωση του όγκου των σκουπιδιών. Εκτός από την ανακύκλωση, που εφαρμόζουν οι ευρωπαϊκές χώρες- η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση στην Ε.Ε. των «25»- στη συντριπτική πλειονότητά τους έχουν επιβάλει φόρους και τέλη ανάλογα με τις ποσότητες σκουπιδιών που παράγει κάθε νοικοκυριό.

Παράλληλα, προχωρούν και στην υιοθέτηση νέων μεθόδων διαχείρισης- για παράδειγμα θερμική επεξεργασία με παραγωγή ενέργειας- την ώρα που στη χώρα μας δεν έχει αρχίσει ούτε καν ουσιαστικός διάλογος.


Δυτικοί Vs Ανατολικών

Οι κάτοικοι της Κερατέας στην Ανατολική Αττική θέλουν να διατηρήσουν το «φυσικό τοπίο», βάζοντας αλυσίδες στην είσοδο του χώρου που προορίζεται για τον νέο ΧΥΤΑ και μεταφέροντας σε λυόμενα υπηρεσίες του δήμου.

Αφήνουν τις «βρωμοδουλειές» στη Δυτική Αττική που υποδέχεται τα απορρίμματα του Λεκανοπεδίου εδώ και δεκαετίες. Όμως, η προσωρινή έκταση δεν χωράει άλλα σκουπίδια, έχει υπερβεί τους περιβαλλοντικούς όρους και τα απορριμματοφόρα σχηματίζουν καθημερινά ουρές