«Οι Έλληνες με ξαπόστειλαν»

Η άλλοτε πανίσχυρη επιμελήτρια των ελληνικών συλλογών στο Μουσείο Γκετί, Μάριον Τρου, τα βρίσκει σκούρα με την ιταλική Δικαιοσύνη για αγορά προϊόντων αρχαιοκαπηλίαςαντίθετα με την Ελλάδα όπου την γλίτωσε
Το όνομά της ταυτίστηκε με την έρευνα στα αμερικανικά μουσεία για τον εντοπισμό προϊόντων αρχαιοκαπηλίας και από ισχυρή γυναίκα της διεθνούς αρχαιολογικής σκηνής βρέθηκε υπόδικη σε Ελλάδα και Ιταλία, αλλά και αποδιοπομπαία από το Μουσείο Γκετί, όπου έλυνε και έδενε.

Η Μάριον Τρου, άλλοτε επιμελήτρια του μεγαλύτερου ιδιωτικού αμερικανικού μουσείου, 59 χρόνων, δεν αλλάζει κάθε εβδομάδα πλέον αεροπλάνα για να ενημερωθεί για τις αρχαιότητες που κυκλοφορούν στη διεθνή (νόμιμη και παράνομη) αγορά, δεν διαμένει σε πανάκριβα ξενοδοχεία και το κυριότερο: έχει σταματήσει να δίνει διαλέξεις σε συνέδρια ανά τον κόσμο με θέμα την «προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς».

Όπως αναφέρει και εκτενέστατο άρθρο που αφιερώνει η πολιτική επιθεώρηση «Τhe Νew Υorker» στην υπόδική άλλοτε επιμελήτρια, η Τρου μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα σε ένα χωριουδάκι στη δυτική ακτή της Γαλλίας και στο σπίτι της στην Πάρο (ο «σκανδαλώδης» τρόπος απόκτησής του της στοίχισε τη θέση της στο Γκετί) και περιμένει την ετυμηγορία των ιταλικών δικαστηρίων. Που την κατηγορούν πως εν γνώσει της αγόρασε αρχαιολογικούς θησαυρούς- προϊόντα αρχαιοκαπηλίας για τις συλλογές του Μουσείου Γκετί- κατηγορία που αν αποδειχτεί η άλλοτε ισχυρή κυρία μπορεί να βρεθεί έως και για 20 χρόνια πίσω από τα κάγκελα.

«Είναι τρομακτικό να κατηγορούμαι ως εγκληματίας σε δύο διαφορετικές χώρες, τη στιγμή που όλη μου τη ζωή εργαζόμουν για την προώθησή τους», υποστηρίζει η Μάριον Τρου στον «Νew Υorker», στο αφιέρωμα στον βίο και την πολιτεία της γυναίκας που κατάφερε να δώσει λάμψη στην ιδιωτική συλλογή του Μουσείου Γκετί, που μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ΄80 ήταν ταυτόσημο με το κιτς, γνωστό για τη δαπάνη υπέργογκων ποσών με στόχο την αγορά δευτεροκλασάτων έργων τέχνης και αρχαιοτήτων που συχνά πυκνά αποδεικνύονταν κίβδηλα. «Η συλλογή ήταν αστεία», υποστηρίζει και η ίδια που έβαλε στόχο ζωής να την αναβαθμίσει και να την κατατάξει ανάμεσα στις πιο φημισμένες παγκοσμίως.

Και πώς να μην έχει ως καταφύγιο την Ελλάδα η Μάριον Τρου, τη στιγμή που όχι μόνο κατάφερε δύο φορές να πέσει στα μαλακά; Την πρώτη, όταν οι αρχαιότητες που εντοπίστηκαν στη βίλα της εκτιμήθηκαν πως δεν ήταν σημαντικής αξίας και κατά συνέπεια η κατοχή τους δεν συνιστούσε κακούργημα (η δίκη εκκρεμεί ακόμη). Και τη δεύτερη, όταν απαλλάχτηκε από τις κατηγορίες περί υπεξαίρεσης αρχαίων αντικειμένων, καθώς η ελληνική νομοθεσία δεν είχε διεθνή ισχύ με αποτέλεσμα να δικαστεί βάσει του αμερικανικού δικαίου, σύμφωνα με το οποίο το παράπτωμά της είχε παραγραφεί.

Ένας επιπλέον λόγος δε, είναι πως φέρεται να έχει πιστούς φίλους στο κυκλαδίτικο νησί που την απέτρεψαν να πουλήσει το σπίτι της, ενώ οι ισχυρές της φιλίες στην Ελλάδα μετρούν αρκετές δεκαετίες και πέρα από σημαίνοντα πρόσωπα του αρχαιολογικού κόσμου, παρά το γεγονός ότι δεν κατάφερε να περάσει στην ελληνική πολιτεία την πρότασή της περί απόκτησης δικαιώματος ανασκαφής σε ιδρύματα όπως το Γκετί με δικαίωμα έκθεσης των ευρημάτων.

«Οι Έλληνες με ξαπόστειλαν», λέει. «Ποια ήμουν εγώ που θα έκανα κριτική στα μουσεία τους;» υποστηρίζει πως ήταν η αντίδραση όταν επισήμανε πως «στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο υπήρχε χώρος ίσος με το ένα τρίτο γηπέδου ποδοσφαίρου με αρχαιότητες που όχι απλώς δεν θα έβλεπε ποτέ κάποιος, αλλά ούτε καν θα καθαρίζονταν».

Ισχυροί ήταν και οι δεσμοί της με το δίδυμο εμπόρων τέχνης Ρόμπιν Σάιμς και Χρήστου Μιχαηλίδη. Δεσμοί που δεν επισφραγίζονταν με τις συχνές κοινωνικές εμφανίσεις μόνο της Τρου στη βίλα του ζεύγους Σάιμς- Μιχαηλίδη στη Σχοινούσα, αλλά και με το άγαλμα της περίφημης Αφροδίτης της Μοργκαντίνα που πωλήθηκε στο Γκετί μέσω του Σάιμς.

Η ελληνική πλευρά του νόμου φέρεται να μην είναι τόσο σκληρή μαζί της όσο η ιταλική. Ενδεικτικό άλλωστε είναι πως αρχαιολογικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι δεν είναι τυχαία η στάση του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού που αρκέστηκε στη συμφωνία επιστροφής τεσσάρων μόνο αντικειμένων από το Μουσείο Γκετί (ανάμεσά τους και το χρυσό στεφάνι) και δεν ζήτησε περισσότερα, σε αντίθεση με τους Ιταλούς που φαίνεται πως παίζουν σκληρά το παιχνίδι του επαναπατρισμού «στριμώχνοντας» την Τρου στο εδώλιο, πλάι σε έναν από διαβόητους εμπόρους αρχαιοτήτων, τον Ρόμπερτ Χεχτ (ήταν ο άνθρωπος που πούλησε τον περιβόητο κρατήρα του Ευφρονίου στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, αγγείο που συμφωνήθηκε να επιστραφεί στην Ιταλία).


Ιστορίες αρχαιοκαπηλίας

1986: Η Μάριον Τρου προάγεται σε επιμελήτρια ελληνικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων στο Μουσείο Γκετί, όπου εργάζεται από το 1982 1993: Αγοράζει το χρυσό μακεδονικό στεφάνι- προϊόν αρχαιοκαπηλίας- για λογαριασμό του Γκετί Απρίλιος 2005:
Ασκείται δίωξη από τις ιταλικές αρχές εναντίον της Τρου για «αγορά προϊόντων αρχαιοκαπηλίας» Οκτώβριος 2005: Η Μάριον Τρου παραιτείται και αρχίζει η δίκη στην Ιταλία Μάρτιος 2006: Η ελληνική αστυνομία εισβάλλει στο σπίτι της στην Πάρο και εντοπίζει αδήλωτες αρχαιότητες Μάρτιος 2007: Επιστρέφεται στην Ελλάδα το μακεδονικό στεφάνι Νοέμβριος 2007:

Παραγράφεται οριστικά το αδίκημά της περί αγοράς προϊόντος αρχαιοκαπηλίας (χρυσό μακεδονικό στεφάνι)

λόγω νομικού κενού