[ Διαστάσεις ] Ξενάγηση στο μαύρο Παρίσι

Οποιοσδήποτε Αμερικανός έχει μικρή οικειότητα με το Παρίσι γνωρίζει τη Ζοζεφίν Μπέικερ, την πρώτη μαύρη σταρ του θεάματος, η οποία κατέφυγε στην Πόλη του Φωτός το 1923 και λατρεύτηκε από ολόκληρη τη Γαλλία. Ελάχιστοι, όμως, ξέρουν τον Ουίλιαμ Ουέλς Μπράουν.
O Μπράουν έφτασε στο Παρίσι στα τέλη του 19ου αιώνα. Ήταν μαύρος, ένας σκλάβος που κέρδισε την ελευθερία του και δεν πίστευε ποτέ ότι στην εκκλησία θα μπορούσε να προσεύχεται δίπλα στους λευκούς ή ότι κάποιοι θα τον χαιρετούσαν στον δρόμο βγάζοντας το καπέλο τους. Αντίθετα από τις Ηνωμένες Πολιτείες του ρατσισμού και των διακρίσεων, το ανεκτικό Παρίσι του 1900 όχι μόνο δέχθηκε τους Αφροαμερικανούς, αλλά ανέπτυξε μαζί τους μια πραγματική σχέση αγάπης. «Από κάθε άποψη, οι Αφροαμερικανοί έγιναν δεκτοί στο Παρίσι ως ένα είδος προνομιακής μειονότητας. Η Γαλλία δεν γοητευόταν μόνο από το χρώμα τους, αλλά και από την “αμερικανικότητά” τους», σημειώνει ο Τάιλερ Στόβαλ, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ. «Η τζαζ ήρθε στη Γαλλία περίπου μαζί με τις ταινίες του Χόλιγουντ- και τα δύο έγιναν δεκτά με ενθουσιασμό» προσθέτει. Σε εκείνο το Παρίσι του κοσμοπολιτισμού ήχησαν για πολλά χρόνια οι μελωδίες του σολίστα Σίντνεϊ Μπέκετ, αλλά εκεί βρέθηκαν και οι στρατιώτες του 369ου Συντάγματος, γνωστοί και ως «μαύροι κροταλίες», που πολέμησαν υπό τις διαταγές των Γάλλων στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η μαύρη ιστορία του Παρισιού είναι τόσο πλούσια, που ένα τουριστικό γραφείο αναλαμβάνει την ξενάγηση στους εμβληματικούς τόπους της. Το Βlack Ρaris Τours δεν περνάει φυσικά από τον πύργο του Άιφελ και το Λούβρο, αλλά δείχνει στους πελάτες του αξιοθέατα, όπως ένα άγαλμα του Αλέξανδρου Δουμά (η μητέρα του ήταν από την Αϊτή), ένα καμπαρέ όπου έλαμψε η Μπέικερ και το ξενοδοχείο όπου ο μαύρος ακτιβιστής Ουίλιαμ Έντουαρντ Μπουργκάρντ Ντι Μπουά διοργάνωσε το Παναφρικανικό Συνέδριο το 1919. Η ξενάγηση κάνει μια στάση και στην Αψίδα του Θριάμβου όπου τον 19ο αιώνα Αφροαμερικανοί πρώην σκλάβοι ένιωσαν για πρώτη φορά ελεύθεροι. Περίπου 50.000 μαύροι από τη Λουιζιάνα ήρθαν στο Παρίσι μετά την πώληση της περιοχής από τον Ναπολέοντα στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1803. Άλλοι 200.000 έφτασαν στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. «Το 90% εκείνων των στρατιωτών ήταν από τον αμερικανικό Νότο και η αίσθηση ότι μπορούσαν να μιλάνε με λευκές γυναίκες χωρίς να κινδυνεύουν με λιντσάρισμα ήταν γι΄ αυτούς μια αποκάλυψη» λέει ο καθηγητής Στόβαλ, ο οποίος έχει γράψει και ένα βιβλίο με τίτλο «Μαύρο Παρίσι: Αφροαμερικανοί στην Πόλη του Φωτός». Πολλοί Αμερικανοί γνωρίζουν ότι το άγαλμα της Ελευθερίας ήταν δώρο της Γαλλίας. Ελάχιστοι, όμως, ξέρουν ότι για να την κατασκευή του πόζαρε ως μοντέλο ένας μαύρος σκλάβος που βρήκε την ελευθερία του στο Παρίσι.