[ Πρόσωπα ] Ο δικτάτορας της Τασκένδης

Μ΄ ένα «σοβιετικό» ποσοστό (88,1%), ο πρόεδρος Ισλάμ Καρίμοφ επανεξελέγη την περασμένη Κυριακή για επτά χρόνια επικεφαλής του Ουζμπεκιστάν.

Η συμμετοχή ανακοινώθηκε πως έφτασε το 90,6% στην πιο πολυάνθρωπη από τις πέντε πρώην σοβιετικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας (27 εκατομμύρια κάτοικοι). Ο Καρίμοφ είχε τούτη τη φορά τρεις αντιπάλους, οι οποίοι όμως υποστήριζαν το καθεστώς του και έλαβαν γύρω στο 3% έκαστος. Επρόκειτο για μια «δημοκρατική» εξέλιξη από τις εκλογές του 2000, όταν είχε έναν μόνο αντίπαλο, ο οποίος μάλιστα είχε δηλώσει πως ψήφισε… Καρίμοφ. Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, ο οποίος ουδέποτε έχει αναγνωρίσει ως δημοκρατική μία εκλογή στο Ουζμπεκιστάν, επέκρινε την εκλογική διαδικασία, αλλά ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν έσπευσε να συγχαρεί τον Ουζμπέκο ομόλογό του.

Ο Ισλάμ Καρίμοφ, ο οποίος κλείνει τα 70 τον Ιανουάριο, κυβερνά δικτατορικά το Ουζμπεκιστάν από το 1989. Γεννημένος το 1938 στη Σαμαρκάνδη, μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο, σπούδασε μηχανικός και οικονομολόγος και ήταν πρώτος γραμματέας του Ουζμπεκικού Κομμουνιστικού Κόμματος πριν από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Έχει εξαφανίσει κάθε μορφή αντιπολίτευσης απαγορεύοντας πολιτικά κόμματα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, ενώ πολλοί επικριτές του βρίσκονται είτε στη φυλακή είτε στην εξορία. Κανονικά ο Καρίμοφ δεν θα έπρεπε να είναι καν υποψήφιος στις εκλογές αυτές, αφού το Σύνταγμα περιορίζει σε δύο τις προεδρικές θητείες.

Όμως παρέτεινε την πρώτη θητεία του με δημοψήφισμα ώς το 2000, μετά επανεξελέγη με 91% και το 2002, πάλι με δημοψήφισμα, παρέτεινε την προεδρική θητεία από τα πέντε στα επτά χρόνια. Έτσι, είχε εξηγήσει προεκλογικά ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής στην πρωτεύουσα Τασκένδη, «αυτή ήταν η πρώτη θητεία (του Καρίμοφ) επειδή προηγουμένως δεν είχαμε επταετή θητεία. Αν κερδίσει τις εκλογές, αυτή θα είναι η δεύτερη θητεία του. Όλα γίνονται σύμφωνα με τον νόμο»!

Λίγοι τολμούν να αντιταχθούν σ΄ αυτή τη «λογική». Το καθεστώς του Ουζμπεκιστάν θεωρείται από τα πιο καταπιεστικά στην πρώην ΕΣΣΔ και ο ΟΗΕ καταγγέλλει πως τα βασανιστήρια είναι κάτι συνηθισμένο στις φυλακές της χώρας αυτής, στις οποίες οι κρατούμενοι για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους φτάνουν τους 12.000. Ο Καρίμοφ εμφανίζει τον εαυτό του ως ανάχωμα εναντίον των ισλαμιστών. «Τέτοιοι άνθρωποι θέλουν μίια σφαίρα στο κεφάλι», είχε δηλώσει το 1998 σε ομιλία του στο Κοινοβούλιο. «Αν είναι απαραίτητο, θα τους πυροβολήσω ο ίδιος», είχε προσθέσει. Υπήρξε έτσι σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», όμως οι σχέσεις του με τη Δύση χάλασαν το 2005, όταν οι στρατιώτες του άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών στην πόλη Αντιτζάν σκοτώνοντας εκατοντάδες ανθρώπους. Είναι παντρεμένος και έχει δύο θυγατέρες, η μία από τις οποίες, η Γκουλνάρα, έχει συγκεντρώσει τεράστιο πλούτο και επιρροή και εμφανίζεται ως πιθανή διάδοχος του πατέρα της.