[ ΓΝΩΜΗ ] Τα κελιά έπρεπε να γεμίσουν, έστω και με αθώους

Κρατείται σε απομόνωση εδώ και έξι χρόνια εν γνώσει των αμερικανικών αρχών του Γκουαντάναμο ότι δεν υπήρξε τρομοκράτης, μαχητής ή εγκληματίας. Εδώ και ενάμιση χρόνο έχει ληφθεί απόφαση για την αποφυλάκισή του, χωρίς να υλοποιείται για γραφειοκρατικούς λόγους. Η Αμερικανίδα δικηγόρος ενός μουσουλμάνου κρατουμένου στο Γκουαντάναμο διηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που έχει χάσει κάθε ελπίδα.

«Έχουμε σημαντικά νέα για σένα!». Αλυσοδεμένος στο πάτωμα ενός κελιού του Στρατοπέδου 6 στο Γκουαντάναμο, ο Τζόζεφ δεν μιλά καθόλου. Έχει κι εκείνος κάποια νέα για εμάς. Το εφετείο αποφάσισε ποια έγγραφα θα εξετάσει όταν ασχοληθεί με την υπόθεσή του βάσει του νόμου για τη «Μεταχείριση κρατουμένων». Αυτό είναι σημαντικό καθώς εδώ και μήνες είχαμε ζητήσει επανειλημμένα από την κυβέρνηση Μπους να μας δώσει τα απαλλακτικά στοιχεία για τον Τζόζεφ (αυτό το ψευδώνυμο επέλεξα να του δώσω). Η κυβέρνηση αντιδρούσε και τώρα επιτέλους νικήσαμε. «Τι λένε αυτά τα χαρτιά;», ρώτησε ο Τζόζεφ. Ακολούθησε μια περίεργη σιωπή. Δεν τα είχαμε στα χέρια μας ακόμα, η κυβέρνηση ζητούσε επανεξέταση, υπέβαλε έγγραφες μαρτυρικές καταθέσεις, ίσως υπήρχαν και άλλες προσφυγές. Η πρώτη απόφαση είχε βγει τον Ιούλιο και τώρα ήταν ήδη Οκτώβριος. Δεν μας είχαν δώσει ούτε μία σελίδα. Όμως αισθανόμασταν νικητές.

Ο Τζόζεφ άκουγε σιωπηλός. Στη διάρκεια της εξάχρονης φυλάκισής του από τους Αμερικανούς είχε ξανακούσει τέτοια πράγματα από Αμερικανούς δικηγόρους για τα αμερικανικά δικαστήρια. Στο Στρατόπεδο 6 κανένας κρατούμενος δεν πρέπει να πιστεύει ότι υπάρχουν δικαστήρια στις ΗΠΑ ή εάν υπάρχουν το μόνο που κάνουν είναι να εκδίδουν εκθέσεις. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι ο Τζόζεφ υπήρξε τρομοκράτης ή μαχητής ή εγκληματίας. Ο στρατός τού το είπε το 2002 ότι ήταν αθώος. Του το ξαναείπε το 2003. Και πάλι το 2006. Το 2005 υπέβαλε αίτημα αποφυλάκισης. Θα τον άφηναν ελεύθερο εάν μπορούσαν να βρουν χώρα να τον δεχτεί. Επί δύο χρόνια και τρεις μήνες ζητά από έναν δικαστικό να ακούσει τα επιχειρήματά του. Αυτό δεν έχει γίνει δυνατό.

«Έχω κι εγώ κάτι σημαντικό να σου πω», λέει ο Τζόζεφ. «Για τη γυναίκα μου». Μου λέει κάτι προσωπικό που γι΄ αυτόν, ως μουσουλμάνο, είναι δύσκολο να πει. Όμως δεν έχει άλλη επιλογή. Στο Στρατόπεδο 6 του Γκουαντάναμο υπάρχει πλήρης απομόνωση. Οι κρατούμενοι το αποκαλούν «επίγειο μπουντρούμι». Τον κρατούν σ΄ ένα μεταλλικό κελί, δεν έχει καμία επαφή με άλλους φυλακισμένους, δεν έχει βιβλία, δεν μαθαίνει κανένα νέο από τον έξω κόσμο- ούτε καν για τη γυναίκα ή το παιδί του.

Η Βόρεια Κορέα χρησιμοποιούσε αυτή την τεχνική της απομόνωσης για τους Αμερικανούς στρατιώτες που φυλάκιζε το 1952. Επειδή στις ΗΠΑ αναγνωρίζουμε τις καλές ιδέες, οι φορολογούμενοι κλήθηκαν να πληρώσουν 30 εκατομμύρια δολάρια στην πρώην εταιρεία του αντιπροέδρου Ντικ Τσέινι προκειμένου να την αντιγράψουμε.

Τα κελιά έπρεπε να γεμίσουν. Δόθηκε ένα στον Τζόζεφ. Κι έτσι ένα μήνυμα που θα μετέφερα εγώ ήταν ο μόνος τρόπος να κάνει το καθήκον του απέναντί της. «Πες της ότι ήρθε η ώρα να συνεχίσει τη ζωή της», ήταν περίπου τα λόγια του. «Δεν θα φύγω ποτέ από το Γκουαντάναμο. Πρέπει να καταλάβει ότι δεν την εγκαταλείπω, ότι την αγαπώ. Αλλά πρέπει να συνεχίσει να ζει, γιατί μεγαλώνει».

Όλοι μεγαλώνουμε. Το Γκουαντάναμο αυτή τη στιγμή έχει «ζήσει» περισσότερα χρόνια απ΄ ό,τι οποιοδήποτε άλλο στρατόπεδο αιχμαλώτων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ελπίδα δεν ζει πια εδώ. Ο Τζόζεφ βρίσκεται στη λεπτή γραμμή που τον χωρίζει από το σκοτάδι της παραφροσύνης. Φαίνεται έτοιμος να της παραδοθεί. Κάπου σ΄ ένα συρτάρι του Γκουαντάναμο βρίσκεται το αντίγραφο μιας απόφασης που επιτρέπει την απελευθέρωσή του. Έχει γραφτεί το 2006 και έχει ξεχαστεί. Έτσι αυτός ο καλός άνθρωπος κάνει το τελευταίο που μπορεί από την απομόνωσή του. Απελευθερώνει τη γυναίκα του από τη δική του φυλακή.

Μην ανησυχείς, Τζόζεφ. Οι δικαστές μας βρίσκονται στη θέση τους! Παίρνουν σημαντικές αποφάσεις για την περίπτωσή σουσυζητούν με πάθος το σημαντικό ερώτημα: Ποια έγγραφα πρέπει να εξετάσουν!

Ο Σαμπίν Ουίλετ είναι δικηγόρος του νομικού γραφείου Βingham ΜcCutchen, που εκπροσωπεί κρατουμένους στο Γκουαντάναμο. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Βoston Globe»