«Το Διαδίκτυο ξελόγιασε μια ολόκληρη γενιά»

Η Ντόρις Λέσινγκ δεν κατάφερε να παραβρεθεί στην τελετή απονομής του βραβείου Νόμπελ για λόγους υγείας

«Έχουμε έναν αποσπασματικό πολιτισμό, όπου οι βεβαιότητες που είχαμε έστω και πριν από λίγες δεκαετίες τίθενται υπό αμφισβήτηση και είναι σύνηθες φαινόμενο πλέον οι νέοι, αν και έχουν παιδεία ετών, να μην ξέρουν τίποτα για τον κόσμο, να μην έχουν διαβάσει τίποτα. Έχουν εξειδικευτεί μόνο σε συγκεκριμένους τομείς, για παράδειγμα στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές». Τα λόγια ανήκουν στην Ντόρις Λέσινγκ, την 88χρονη Βρετανή συγγραφέα που κέρδισε φέτος το βραβείο Νόμπελ και η οποία για λόγους υγείας δεν κατάφερε να παραβρεθεί στην τελετή απονομής το βράδυ της Παρασκευής. Η σκέψη, οι ιδέες, οι παρεμβάσεις και οι καταγγελίες της όμως ταξίδεψαν έως τη σουηδική ακαδημία, όπου διαβάστηκε (βιντεοσκοπημένος) ο λόγος της και από εκεί ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο. «Αυτό που μας συνέβη είναι μια σειρά εκπληκτικών εφευρέσεων: υπολογιστές, Διαδίκτυο, τηλεόραση. Δεν είναι όμως η πρώτη επανάσταση με την οποία έρχεται αντιμέτωπη το ανθρώπινο γένος. Η επανάσταση της τυπογραφίας μεταμόρφωσε τον τρόπο σκέψης μας. Το αποδεχτήκαμε, όπως κάνουμε πάντοτε, χωρίς να ρωτήσουμε “τι θα μας συμβεί τώρα;”. Κατά τον ίδιο τρόπο δεν ρωτήσαμε ποτέ “πώς θα είναι η ζωή μας, πόσο θα αλλάξει ο τρόπος σκέψης μας με το Διαδίκτυο που έχει ξελογιάσει μια ολόκληρη γενιά με τις ανοησίες του, με αποτέλεσμα ακόμη και αρκετά λογικοί άνθρωποι να ομολογούν πως από τη στιγμή που πιάστηκαν στο αγκίστρι του τούς είναι δύσκολο να ξεφύγουν και μπορεί να περάσουν μια ολόκληρη μέρα διαβάζοντας ηλεκτρονικά ημερολόγια”».

Οργή και αγωνία εκφράζουν τα λόγια της φεμινίστριας συγγραφέως. Ίσως επειδή- όπως λέει στον λόγο της- έχει δει ανθρώπους που δεν έχουν φάει για τρεις ημέρες να συζητούν για βιβλία και να αγωνιούν για το πώς θα τα αποκτήσουν. Έχει δει «πεινασμένους για γνώση» να φοιτούν σε σχολεία που δεν έχουν ούτε έναν χάρτη και να την ικετεύουν για ένα βιβλίο. Έχει βιώσει την υποδοχή ενός κιβωτίου γεμάτου βιβλία με δάκρυα στα μάτια σε περιοχές της Ζιμπάμπουε, όπου έζησε για 26 χρόνια.

«Ακόμη και σήμερα λαμβάνω γράμματα από ανθρώπους που ζουν σε χωριά τα οποία μπορεί να μην έχουν ηλεκτρικό και νερό, όπως δεν είχε και η οικογένειά μου στη λασποκαλύβα μας. “Θα γίνω κι εγώ συγγραφέας”, μου γράφουν, “επειδή ζω σε ένα σπίτι σαν κι αυτό που ζούσες εσύ”. Εδώ όμως είναι η δυσκολία. Τα γραπτά, οι συγγραφείς, δεν βγαίνουν από σπίτια χωρίς βιβλία».