Οι μπίζνες της αγιουρβέδας

Αμέτρητες οι ποικιλίες αλλά και οι ιδιότητες των θεραπευτικών φυτών και βοτάνων. Αποτελούν κληρονομιά της ινδικής κουλτούρας, όμως πολλές εταιρείες ανά τον κόσμο προσπαθούν να τα οικειοποιηθούν. Ο λόγος είναι προφανής. Η εμπορική τους αξία είναι τεράστια.

Η Ινδία δεν σκοπεύει να επιτρέψει να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση. Έτσι, προχώρησε στη χαρτογράφησή τους, κατέγραψε τις ιδιότητές τους και τα συγκέντρωσε σε μια σύγχρονη βάση δεδομένων. Στόχος της να εξασφαλίσει την αποκλειστική εκμετάλλευσή τους, πατεντάροντας τον φυσικό της πλούτο.

Οι Ινδοί μιλούν ήδη για ένα νέο είδος αποικιοκρατίας με βιολογικό περιεχόμενο. Τα βότανά τους, τα φυτά τους, έχουν γίνει στόχος εισβολής των Δυτικών, που προσπαθούν να κλέψουν τη φυσική κληρονομιά τους με στόχο το κέρδος, χωρίς κανένα όφελος για τους ίδιους. Γι΄ αυτό και αποφάσισαν να αντιδράσουν.

Εδώ και χρόνια οι ινδικές Αρχές συγκεντρώνουν στοιχεία και πληροφορίες για εκατοντάδες χιλιάδες φυτά, θεραπείες, τροφές, ακόμη και για στάσεις γιόγκα, προκειμένου να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη ψηφιακή βάση δεδομένων της παραδοσιακής γνώσης τους. Μιας γνώσης που χρονολογείται 5.000 χρόνια πριν. Η τεράστια αυτή ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια βρίσκεται σε πολύ καλό δρόμο. Ένα μεγάλο τμήμα της έχει ήδη ολοκληρωθεί και γίνεται προσπάθεια να μεταφραστεί σε πέντε γλώσσες: αγγλικά, ισπανικά, ιαπωνικά, γερμανικά και γαλλικά. «Το τμήμα της παραδοσιακής ινδικής ιατρικής (αγιουρβέδα) έχει ολοκληρωθεί», επισημαίνει ο δρ Βίνοντ Γκούπτα, πρόεδρος του Ινδικού Εθνικού Ινστιτούτου για την Επιστημονική Επικοινωνία και τις Πηγές Πληροφοριών, που επιβλέπει το εγχείρημα. «Τώρα, διαπραγματευόμαστε μια συμφωνία με τα διεθνή γραφεία που είναι αρμόδια για την αποκλειστική εκμετάλλευση εφευρέσεων», πρόσθεσε.

Οι φαρμακοβιομηχανίες. Στόχος αυτής της σύγχρονης βάσης δεδομένων- στο σύνολό της ξεπερνά τις 30 εκατομμύρια σελίδες- είναι να εμποδίσει, μεταξύ άλλων, τις δυτικές φαρμακευτικές εταιρείες να χρησιμοποιούν πληροφορίες που προέρχονται από την ινδική παράδοση για να δημιουργήσουν προϊόντα, για τα οποία αποκτούν και πατέντες. Υπερβολικό; Κάθε άλλο. Ο κίνδυνος είναι πραγματικός, λένε οι Ινδοί ειδικοί. Το 1994, για παράδειγμα, αμερικανική εταιρεία απέκτησε τα αποκλειστικά δικαιώματα εκμετάλλευσης ενός προϊόντος που περιείχε σπόρους δέντρου, το οποίο επί αιώνες χρησιμοποιείται στην Ινδία λόγω των ιδιοτήτων του κατά των εντόμων. Δέκα χρόνια χρειάστηκαν οι ινδικές Αρχές για την ανάκληση της σχετικής άδειας. Τα κατάφεραν όμως.

«Το 2000 πραγματοποιήσαμε έρευνα στην αμερικανική βάση δεδομένων σχετικά με τις πατέντες. Ανακαλύψαμε ότι υπήρχαν 4.986 πατέντες για προϊόντα που έχουν ως βάση τους φυτά, γνωστά για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες», επισημαίνει ο δρ Γκούπτα. «Από αυτά τα φυτά, το 80% είχε προέλευση την Ινδία και οι μισές άδειες δεν θα έπρεπε να έχουν δοθεί».

Με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές, δεν θα πρέπει να χορηγούνται διπλώματα ευρεσιτεχνίας όταν αποδεικνύεται πως υπήρχε «προηγούμενη γνώση» ή πληροφορίες για το προϊόν ή το αντικείμενο. Ειδικά στην περίπτωση των ΗΠΑ, η προηγούμενη γνώση αναγνωρίζεται μόνον αν αποδειχτεί εγγράφως. Οι αποδείξεις της προφορικής παράδοσης, δηλαδή, δεν έχουν καμία ισχύ. Αυτό ήταν και το πρόβλημα της Ινδίας. Η γραπτή της παράδοση ήταν γραμμένη σε γλώσσες οι οποίες δεν είναι διαδεδομένες στη Δύση. Για παράδειγμα, πολλά από τα κείμενα που συνδέονται με την παραδοσιακή ινδική ιατρική ήταν γραμμένα στα σανσκριτικά. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην αμερικανική αγορά, ανακαλύφθηκαν 5.000
προϊόντα που είχαν βάσει ινδικά βότανα. Τα φυτά που οι Ινδοί χρησιμοποιούν εδώ και 6.000 χρόνια, τώρα γίνονται αντικείμενα παράνομης εκμετάλλευσης από πολλές αμερικανικές εταιρείες

Η αγιουρβέδα γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής στους Δυτικούς, έτσι πολλές εταιρείες θέλουν να οικειοποιηθούν τις θεραπείες

Με μια ματιά

● Αγιουρβέδα είναι αρχαίο ινδικό σύστημα Ιατρικής, προληπτικής και θεραπευτικής, ηλικίας άνω των 6.000 ετών ● Το όνομα προέρχεται από τις λέξεις «άγιους» που σημαίνει «ζωή» και «βέδα» που σημαίνει «γνώση» ● Επηρέασε αιγυπτιακές, κινεζικές και θιβετιανές μεθόδους θεραπείας, ενώ κάποιοι θέλουν ακόμη και τον Ιπποκράτη να είχε εμπνευστεί από την αγιουρβεδική διδασκαλία ● Αντιμετωπίζει τον άνθρωπο ως ολότητα, εξετάζοντας τη φύση του και στα τρία επίπεδα ύπαρξης (σωματικό- νοητικό- ψυχικό)

● Εξετάζει τις ασθένειες από ολιστική σκοπιά, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η διατροφή, το περιβάλλον, τον τρόπο ζωής, τον τρόπο σκέψης, την κληρονομικότητα ● Η ινδική ταινία «Αγιουρβέδα, η τέχνη της ζωής» παίζεται αυτές τις ημέρες στον κινηματογράφο ΑΝΔΟΡΑ