[ Πρόσωπα ] Μια ανώτερη μορφή ζωής

Κι αν η 15η μετενσάρκωση του Δαλάι Λάμα είναι γυναίκα; Το ενδεχόμενο αυτό αναφέρθηκε από τον 14ο Δαλάι Λάμα και προκάλεσε συζητήσεις μεταξύ των πιστών- και των εχθρών- του θιβετιανού βουδισμού.

«Αν η γυναικεία μορφή θα είναι πιο χρήσιμη, ο Δαλάι Λάμα μπορεί να είναι γυναίκα», δήλωσε απαντώντας σε ερώτηση του περιοδικού «Βάνιτυ Φαιρ» ο Τενζίν Γκυάτσο, ο οποίος σε ηλικία 2 ετών επελέγη ως η μετενσάρκωση των 13 προηγούμενων Δαλάι Λάμα που κυβέρνησαν το Θιβέτ από το 14ο αιώνα. Το θεοκρατικό αυτό βασίλειο των Ιμαλαΐων, με έκταση ίση με της Δυτικής Ευρώπης, αποστρατιωτικοποιήθηκε το 1650 για να αφιερωθεί σε πνευματικές αναζητήσεις, όμως η Κίνα το «κατάπιε» τρεις αιώνες αργότερα, το 1950. Και μετά την αιματηρή καταστολή της αντικινεζικής εξέγερσης του 1959, ο Δαλάι Λάμα διέφυγε από το Θιβέτ και ζει έκτοτε εξόριστος στην Νταραμσάλα της Ινδίας, επικεφαλής μιας εξόριστης κυβέρνησης των 115.000 Θιβετιανών που ζουν διασκορπισμένοι σε προσφυγικές κοινότητες σ΄ όλο τον κόσμο.

Γιατί λοιπόν η επόμενη μετενσάρκωση του Δαλάι Λάμα να μην είναι γυναίκα; Είτε πιστεύει κανείς στη μετενσάρκωση είτε θεωρεί πως όλα αυτά είναι πολιτική, παιχνίδια εξουσίας, θα πρέπει να επαινέσει τον Θιβετιανό ηγέτη, σημειώνει η Ρενάτα Πίζου στην ιταλική «Ρεπούμπλικα». Διότι, αν ισχύει η δεύτερη περίπτωση, έχει αντιληφθεί το πνεύμα της εποχής μας και προσαρμόζεται. Αλλά ακόμη και στην πρώτη περίπτωση, κάνει σαφές πως τίποτε δεν αποκλείεται στο αιώνιο παιχνίδι του κάρμα, των διαδοχικών ζωών που διαιωνίζουν μια ιδέα, μια υπηρεσία. «Δεν υπάρχει νόμος που να καθορίζει αν η μετενσάρκωση πρέπει να πραγματοποιηθεί στο σώμα ενός άνδρα ή μιας γυναίκας», λέει η Θιβετιανή μοναχή Άνι Γιανγκσέμ. «Αν ένα πρόσωπο έχει φωτισμένο μυαλό, αυτοσυνείδηση και ευσπλαχνία, τότε στην επόμενη ζωή θα αναγεννηθεί σε ανώτερη μορφή». Και ο Δαλάι Λάμα έχει δηλώσει πως η μετενσάρκωση σε γυναίκα συνιστά μετενσάρκωση σε ανώτερη μορφή ζωής.

Μολονότι θρησκευτικός ηγέτης, ο 72χρονος Δαλάι Λάμα, νομπελίστας της Ειρήνης το 1989, δεν χρησιμοποιεί δογματικά τη θρησκεία. Την προσαρμόζει στις συνθήκες χωρίς να την πλαστογραφεί. Η μετενσάρκωση, έχει εξηγήσει, είναι άμεση συνέπεια του κάρμα και του κοινωνικού πλαισίου μέσα στο οποίο συμβαίνει: τα μετενσαρκωμένα πλάσματα έρχονται στον κόσμο επειδή σε συγκεκριμένη στιγμή υπάρχει ανάγκη γι΄ αυτά. Έχει προτείνει η μετενσάρκωσή του να αναζητηθεί εκτός της Κίνας, να επιλεγεί ο διάδοχός του πριν ο ίδιος πεθάνει, να τον επιλέξουν ανάμεσά τους οι ανώτεροι λάμα (ιερείς), όπως στο Βατικανό, ακόμη και να δοθεί στους Θιβετιανούς η ευκαιρία να ψηφίσουν για την κατάργηση του θεσμού του Δαλάι Λάμα. Η Κίνα δεν θέλει ούτε να ακούσει τέτοια δημοκρατικά, διεκδικεί το δικαίωμα να επιλέξει εκείνη τη μετενσάρκωση του ηγέτη του Θιβέτ. Και είναι μάλλον απίθανο να επιλέξει γυναίκα…