Ο θρίαμβος του homo sovieticus

Με την υπογραφή του νόμου που αναστέλλει τη συμμετοχή της Ρωσίας στη συνθήκη για τα Συμβατικά Όπλα στην Ευρώπη έκλεισε χθες ο Βλαντίμιρ Πούτιν την προεκλογική του εκστρατεία. Οι Ρώσοι προσέρχονται αύριο στις κάλπες με δύο δεδομένα: ότι η Ενωμένη Ρωσία, το κόμμα που στηρίζει και στηρίζεται από τον Ρώσο πρόεδρο, θα θριαμβεύσει και ότι οι εκλογές δεν θα αποτελέσουν ακριβώς αυτό που λέμε «νίκη της δημοκρατίας».

Κατηγόρησε τους ξένους ότι «χώνουν τις αλαζονικές τους μύτες» στις ρωσικές υποθέσεις, κατήγγειλε τους πολιτικούς του αντιπάλους ως λακέδες των πρεσβειών της Δύσης, επιτέθηκε στις ΗΠΑ λέγοντας πως προσπαθούν «να υπονομεύσουν» τις ρωσικές εκλογές, κάλεσε τους Ρώσους πολίτες να επιλέξουν ανάμεσα στην Ενωμένη Ρωσία, δηλαδή τον ίδιο, και το χάος, και έφερε τις οργανώσεις για τα δικαιώματα του πολίτη στα όριά τους με την αδίστακτη εκστρατεία καταστολής της αντιπολίτευσης που εκτελέστηκε στο όνομά του: η απόφαση του Βλαντίμιρ Πούτιν να επισημοποιήσει χθες την αναστολή της συμμετοχής της Ρωσίας στη συνθήκη για τα Συμβατικά Όπλα στην Ευρώπη από τις 12 Δεκεμβρίου, δεν ήταν παρά η φυσική κατάληξη αυτής της πορείας.

Προκαταβολικά. Για τον Νικολάι Πετρόφ, από το κέντρο Κάρνετζι της Μόσχας, όλες αυτές οι προεκλογικές κορόνες του Ρώσου προέδρου εναντίον των εσωτερικών και εξωτερικών «εχθρών» που ονειρεύονται να αποδυναμώσουν τη Ρωσία ήταν ουσιαστικά μια προσπάθεια «να απαντήσει προκαταβολικά» στην «έντονα αρνητική αντίδραση» που θα προκαλέσει στο εξωτερικό το αποτέλεσμα των αυριανών εκλογών, «όταν θα δούμε ένα και μόνο κόμμα να κυριαρχεί, με ένα δεύτερο ως κομπάρσο». Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πράγματι πως η Ενωμένη Ρωσία, με επικεφαλής στη λίστα της τον Ρώσο πρόεδρο, θα αποσπάσει τα δύο τρίτα των ψήφων και το 80% των 450 εδρών της Δούμας. Τον θρίαμβο αναμένεται να ολοκληρώσει η είσοδος μόνο ενός ακόμα κόμματος, των Κομμουνιστών του Ζιουγκάνοφ, στη Βουλή, μιας και το όριο έχει αυξηθεί τεχνηέντως στο 7%.

Η νοοτροπία. «Στη Ρωσία οι εκλογές παρουσιάζονται παραδοσιακά ως μια επίδειξη αφοσίωσης στην εξουσία», εξηγεί ο Λεβ Γκούτκοφ, διευθυντής του ανεξάρτητου κέντρου Λεβάντα. «Οι Ρώσοι έχουν κρατήσει τη νοοτροπία του homo sovieticus, δεν νιώθουν άρχοντες της τύχης τους, ο σταλινικός τρόμος τους έμαθε να μένουν στοιχισμένοι». Η Ενωμένη Ρωσία και ο Πούτιν έχουν μετατρέψει τις αυριανές εκλογές σε δημοψήφισμα με θέμα τον Ρώσο πρόεδρο. Το ρωσικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει τρίτη συνεχόμενη προεδρική θητεία. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει δηλώσει, ωστόσο, ότι ένα υψηλό ποσοστό για την Ενωμένη Ρωσία θα τον επιφορτίσει με το «ηθικό χρέος» να διατηρήσει την επιρροή του: κάπου εδώ τελειώνουν τα δεδομένα και ξεκινούν οι αβεβαιότητες. Τι θα συμβεί μετεκλογικά;

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η Ενωμένη Ρωσία, με επικεφαλής στη λίστα της τον Ρώσο πρόεδρο, θα αποσπάσει τα 2/3 των ψήφων

Τα σενάρια της επόμενης ημέρας

Πώς σκοπεύει να διατηρήσει ο Πούτιν την εξουσία; Ανάλογα με το σενάριο, μπορεί να το κάνει ως πρωθυπουργός (όπως λέει η κοινωνιολόγος Όλγκα Κριστανόφσκαγια «με μια μετατόπιση του κέντρου εξουσίας από το Κρεμλίνο προς την Ενωμένη Ρωσία»), ως κομματικός ηγέτης στα πρότυπα του σοβιετικού γενικού γραμματέα, ως επικεφαλής ενός πανίσχυρου κρατικού ενεργειακού ομίλου, ως επικεφαλής μιας ανανεωμένης ΚGΒ, ακόμα και ως «εθνικός ηγέτης» α λα Κίνα. Το πλέον αληθοφανές μέχρι στιγμής σενάριο, πάντως, έχει ως εξής: ο νέος πρόεδρος που θα εκλεγεί τον Μάρτιο του 2008, με τις ευλογίες φυσικά του Πούτιν, θα υποβάλει έπειτα από μερικούς μήνες, «για λόγους υγείας» ή άλλους, την παραίτησή του. Έτσι, θα ανοίξει ο δρόμος για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, με νομότυπο υποψήφιο τον «τσάρο Βλαντίμιρ».