Ο εσπρέσο θέλει το… ντιζάιν του

Είναι μερικές απόψεις που πιστεύεις ότι ποτέ δεν θα τις αλλάξεις. Όσο κι αν ακούγεται εφηβική, μία από τις δικές μου αφορούσε τον Τζορτζ Κλούνεϊ- ότι μου αρέσει επειδή είναι έξυπνος, πνευματώδης, πολιτικά ορθός και ακαταμάχητα σέξι. Αυτά πριν τον δω σε μια διαφήμιση να παίζει με μια ταμπλέτα καφέ εσπρέσο…

Δεν με εκνεύρισε το γεγονός ότι ο «Ωραίος Τζορτζ» ξέπεσε να χαμογελάει χαζοχαρούμενα σε διαφήμιση, αλλά το προϊόν που πωλούσε. Ξέρω ότι οι ταμπλέτες με μερίδες εσπρέσο δεν βρίσκονται πολύ ψηλά στον όλο και αυξανόμενο ήδη μακροσκελή κατάλογο των κακών της σύγχρονης εποχής, όμως αυτές οι μικρές ταμπλέτες με όλη τη συσκευασία τους και οι εξεζητημένες μηχανές εσπρέσο που φτιάχνουν καφέ από τις ταμπλέτες αυτές, συνοψίζουν θαυμάσια αυτό που πηγαίνει στραβά στο ντιζάιν σήμερα, όπου ο οπορτουνισμός μεταμφιέζεται σε νεωτερισμό. Ήταν μια εποχή, όχι και τόσο παλιά, που οι μηχανές του εσπρέσο ήταν όμορφα αντικείμενα. Όχι όλες, το παραδέχομαι. Μερικές όμως ήταν υπέροχες. Για παράδειγμα, εκείνες οι πανέμορφες παλιές Gaggia- σπαρτιάτικες στο στυλ και άψογης μηχανικής, χωρίς περιττές λεπτομέρειες. Κάθε εξάρτημα έμοιαζε να έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά και μόνο για να εκπληρώνει την προβλεπόμενη λειτουργία της: να παράγει γευστικότατο εσπρέσο με υπέροχο καϊμάκι. Μια ματιά στις μηχανές αυτές φέρνει στον νου τις πρώτες ταινίες του Φελίνι και τα χαριτωμένα παλιά καφέ της Βία Βένετο στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Ναι, οι μηχανές αυτές ήταν βαριές. Ναι, ήταν ακριβές. Ναι, ήταν μπελαλίδικες. Ναι, χρειάζονταν πολλή ώρα για να φτιάξουν τον καφέ. Ναι, έβγαζαν τρομακτικούς θορύβους και ζεματιστό ατμό.

Οι εξεζητημένες καφετιέρες συνοψίζουν αυτό που πηγαίνει στραβά στο ντιζάιν: ο οπορτουνισμός μεταμφιέζεται σε νεωτερισμό

Και ναι, παρ΄ όλα τα παραπάνω, άξιζαν τον κόπο.

Ένας Θεός ξέρει τι έπιασε τη σχεδιαστική ομάδα της Gaggia τα τελευταία χρόνια και αντικατέστησε αυτές τις σπουδαίες παλιές μηχανές με τις άσχημες καινούργιες που φέρνουν στον νου το κέντρο ελέγχου του Ακρωτηρίου Κανάβεραλ. Και οι ανταγωνιστές δεν είναι καλύτεροι. Όποιος κι αν τις σχεδιάζει και τις κατασκευάζει, η σημερινές μηχανές εσπρέσο είναι άχαρες και εξοργιστικά περίπλοκες.

Τι έφταιξε λοιπόν;

Με δυο λέξεις, τα Starbucks. Η διαρκής χτερές νέες μηχανές για να φτιάχνουν και στο σπίτι τους αυτούς τους καφέδες.

Περίπου την ίδια εποχή, η Νestle βρήκε έναν τρόπο για να φτιάχνει κανείς εσπρέσο χωρίς να δημιουργείται χάος στην κουζίνα και εισήγαγε το 1986 το σύστημα μιας χρήσης Νespresso. Η Ιlly ακολούθησε το παράδειγμά της με την ταμπλέτα Ε.S.Ε. (Εasy Serving Εspresso) το 1989. Και οι κατασκευαστές σχεδίασαν νέες μηχανές εσπρέσο. Γιατί άραγε δεν έμειναν στα παλιά σχέδια; Μήπως τα θεώρησαν δεδομένα; Ποιος ξέρει… Όμως χρησιμοποίησαν την εισαγωγή των νέων ταμπλετών ως δικαιολογία για να αλλάξουν το στυλ των μηχανών τους.

Τώρα η γεύση του Νespresso και του Ε.S.Ε. είναι ΟΚ, μεταξύ άλλων και επειδή ο καφές βγαίνει φρέσκος από τη συσκευασία μιας χρήσης. Υπάρχει όμως ένα μειονέκτημα- στην πραγματικότητα υπάρχουν τρία. Ένα είναι η συσκευασία. Πώς μπορεί κανείς να δικαιολογήσει να πετάει τόσα πολλά σκουπίδια για μία μόνο κούπα καφέ; Το χαρτί στις περισσότερες ταμπλέτες Ε.S.Ε. είναι βιοδιασπώμενο, όχι όμως και η τενεκεδένια συσκευασία στην οποία διατίθενται, όπως δεν είναι και τα περισσότερα από τα σκουπίδια που δημιουργεί μια ταμπλέτα Νespresso. Είναι ύστερα ο εκνευρισμός τού να αγοράζεις μια καινούρια μηχανή εσπρέσο και να συνειδητοποιείς ότι μπορείς να την χρησιμοποιείς μόνο με μια συγκεκριμένη ταμπλέτα, που μάλιστα δεν είναι φτηνή. Για ποιον άλλο λόγο η Ιlly θα δημοσίευε τόσες διαφημίσεις για εκπτώσεις στις μηχανές που χρησιμοποιούν μόνο ταμπλέτες Ε.S.Ε., αν όχι για να μας αναγκάσει να αγοράζουμε για χρόνια ταμπλέτες; Και το τελευταίο- αλλά όχι το μικρότερο- μειονέκτημα: οι νέες μηχανές εσπρέσο δεν είναι τόσο όμορφες όσο οι παλιές.


Οι ταμπλέτες καφέ

Τα υπέρ…
● ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ στις πιο σύγχρονες μηχανές εσπρέσο, οι οποίες είναι πολύ πιο φτηνές, ελαφρύτερες και λιγότερο μπελαλίδικες από τις παλιές ● Ο ΚΑΦΕΣ είναι πάντα φρέσκος, χάρη στη συσκευασία μιας χρήσης ● ΔΕΝ ΛΕΡΩΝΕΙΣ την κουζίνα, όπως συνέβαινε παλιά όταν προσπαθούσες να γεμίσεις με τον καφέ το ειδικό εξάρτημα των παλιών μηχανών … και τα κατά
● ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ που χρησιμοποιούν τις ταμπλέτες δεν είναι τόσο ωραίες όσο οι παλιές ● ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ αυτές λειτουργούν μόνο με συγκεκριμένες ταμπλέτες, οι οποίες μάλιστα δεν είναι φτηνές ● ΕΙΝΑΙ αντιοικολογικές, αφού κάθε ταμπλέτα έχει τη δική της συσκευασία, με αποτέλεσμα πολλά σκουπίδια για μια δόση εσπρέσο