«Τα μεταλλαγμένα δεν βλάπτουν την υγεία»

Στον γενικευμένο πόλεμο που έχει κηρύξει η Ευρώπη στα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, η φωνή ενός Βρετανού πολιτικού που υποστηρίζει ότι τα μεταλλαγμένα είναι ασφαλή για την υγεία μας μοιάζει τουλάχιστον αιρετική. Ο λόρδος Ντικ Τάβερν καταθέτει τα επιχειρήματά του και «συγκρίνει» την Γκρινπίς με τη θρησκευτική Δεξιά στις ΗΠΑ.

Πριν από λίγο καιρό, ο Ντικ Τάβερν προκάλεσε έντονες συζητήσεις με το άρθρο του «Το πραγματικό σκάνδαλο των μεταλλαγμένων», στο περιοδικό «Ρrospect», το οποίο έγινε εξώφυλλο. «Το ζήτημα των μεταλλαγμένων μπορεί να μην αφορά ιδιαίτερα τον ευκατάστατο μέσο Ευρωπαίο, έχει όμως τεράστια επίπτωση στις αναπτυσσόμενες χώρες», λέει στα «ΝΕΑ». «Εξαιτίας της αντίδρασης των πράσινων λόμπι, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο για την Αφρική να καλλιεργεί και να εξάγει στην Ευρώπη μεταλλαγμένα προϊόντα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η φτώχεια εκεί. Θα μπορούσαν να σωθούν εκατομμύρια ζωές στις αναπτυσσόμενες χώρες. Πρέπει λοιπόν να νοιαστούμε για το τι συμβαίνει εκτός Ευρώπης».

Από πού πηγάζει η βεβαιότητά σας ότι τα μεταλλαγμένα δεν βλάπτουν την ανθρώπινη υγεία;

Από καμία μελέτη, επιστημόνων και οργανισμών, δεν προκύπτει ότι τα μεταλλαγμένα μπορούν να βλάψουν την υγεία μας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέτασε 80 διαφορετικές μελέτες και πάλι η απάντηση ήταν ξεκάθαρη: «Όχι». Έπειτα έχουμε και το εξής στοιχείο: πάνω από 300 εκατομμύρια Αμερικανοί καταναλώνουν γενετικώς τροποποιημένα προϊόντα τα τελευταία δέκα χρόνια και δεν προέκυψε ούτε ένα περιστατικό ασθένειας. Δεν υπήρξε ούτε μια καταγγελία, σε μια χώρα μάλιστα, όπου οι δικηγόροι κάνουν αγωγές για τα πάντα.

Οι μελέτες λένε,επίσης,ότι πρέπει οι έρευνες να είναι συνεχείς.Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ειδικοί δεν έχουν φτάσει ακόμα σε τελικά συμπεράσματα; Όχι, σημαίνει ότι κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται μεμο νωμένα. Κανείς δεν λέει ότι θα ήταν αδύνατο τα μεταλλαγμένα να προκαλέσουν κάποιο πρόβλημα, όπως όλων των ειδών τα προϊόντα. Αυτό είναι το νόημα των συνεχών ελέγχων.

Η δεύτερη ένσταση αφορά το περιβάλλον. Πώς μπορεί να εξασφαλιστεί ότι τα μεταλλαγμένα δεν θα «μολύνουν» τις συμβατικές καλ λιέργειες; Φυσικά, αυτό είναι σημαντικό θέμα. Πρέπει να οριστεί μία σειρά παραμέτρων, όπως πού θα καλλιεργούνται μεταλλαγμένα και ποια θα είναι αυτά. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι είναι επιβλαβή. Αντιθέτως, η καλλιέργεια μεταλλαγμένων στην Αμερική είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της χρήσης των φυτοφαρμάκων.

Πώς εξηγείτε τη δυσπιστία που υπάρχει τουλάχιστον στην Ευρώπη;

Το πράσινο κίνημα ασκεί πολύ μεγάλη επιρροή. Ενώ οι οικολογικές οργανώσεις κάνουν εξαιρετική δουλειά σε κάποιες περιπτώσεις, έχουν μετατρέψει το ζήτημα των μεταλλαγμένων σε ιδεολογική διαμάχη.

Μήπως δεν υπάρχουν στοιχεία γιατί ακόμη είναι πολύ νωρίς;

Ήδη καλλιεργούνται και καταναλώνονται εδώ και δέκα χρόνια. Άλλωστε, η γενετική μετάλλαξη δεν είναι καινούργιο. Στο ρύζι υπάρχει εδώ και αιώνες. Ακριβώς η ίδια τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε και για την παραγωγή της ινσουλίνης. Δεν θυμάμαι κανέναν να είναι εναντίον της χρήσης της ινσουλίνης.


«Μεγαλύτερος ο κίνδυνος της προκατάληψης»

O Ντικ Τάβερν διατυπώνει επιφυλάξεις και για τους πιθανολογούμενους κινδύνους από τη χρήση των κινητών τηλεφώνων. «Μέχρι στιγμής τα στοιχεία λένε ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από τη χρήση κινητών, αλλά δεν είμαστε απολύτως βέβαιοι» λέει και επισημαίνει ότι αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι ο δημόσιος πανικός και η κινδυνολογία αλλά η συνεχής έρευνα. Πώς όμως μπορούμε να εμπιστευόμαστε την επιστήμη όταν τα συμπεράσματά της είναι πολλές φορές αντιφατικά; «Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να εξετάζουμε πολύ προσεκτικά τα στοιχεία και να μην αφήνουμε τις προκαταλήψεις να κυριαρχούν στην επιστημονική έρευνα» απαντά. «Ας πάρουμε ένα άλλο παράδειγμα, την πυρηνική ενέργεια και τον φόβο έκθεσης στη ραδιενέργεια. Φαίνεται να αποδεικνύεται επιστημονικά ότι η έκθεση σε μικρές ποσότητες όχι μόνο δεν βλάπτει αλλά κάνει και καλό, καθώς προστατεύει τον ανθρώπινο οργανισμό από την εκδήλωση καρκινικών παθήσεων. Όταν περιγράφεις και αντιμετωπίζεις κάτι ως το “απόλυτο κακό”, είναι δύσκολο να αναγνωρίσεις το παραμικρό όφελος».


«Το Κιότο δεν είναι λογική συμφωνία»

Ο Τάβερν δε διστάζει να συγκρίνει τη Γκρινπίς με τη χριστιανική Δεξιά: «Τι λέει η χριστιανική Δεξιά; Ο κόσμος δημιουργήθηκε πριν από 4.000 χρόνια γιατί αυτό λέει η Βίβλος. Αν τους δείξεις στοιχεία που αποδεικνύουν τη θεωρία της εξέλιξης, θα σου πουν “ναι, αλλά κοίτα τι λέει η Βίβλος”. Αντίστοιχα η Γκρινπίς δηλώνει εναντίον των μεταλλαγμένων γιατί πιστεύει ότι επεμβαίνουμε στη φύση, χωρίς να ενδιαφέρεται για τα στοιχεία. Ασφαλώς, καταλήγει να έχει την ίδια δογματική αντίληψη με τη χριστιανική Δεξιά».

Για το θέμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ο Ντικ Τάβερν συντάσσεται με το «95% των επιστημόνων» που αποδίδει το φαινόμενο στην ανθρώπινη δραστηριότητα. «Εδώ παρουσιάζει ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι ίδιοι άνθρωποι που δεν αμφισβητούν τα στοιχεία για το κλίμα έρχονται να αμφισβητήσουν το ζήτημα των μεταλλαγμένων προϊόντων, αγνοώντας αυτή τη φορά παντελώς τα στοιχεία» παρατηρεί. Πιστεύετε ότι το πρωτόκολλο του Κιότο είναι ένα πρώτο βήμα;

Θα έλεγα ότι είναι λάθος να θέτουμε στόχους τους οποίους οι περισσότερες χώρες δεν πρόκειται να επιτύχουν. Νομίζω πως το σύστημα «εμπορίας» του διοξειδίου του άνθρακα, με το οποίο μια χώρα μπορεί να αγοράσει δικαιώματα εκπομπών αερίων από μια άλλη, είναι καλή ιδέα. Και θεωρώ πως με τον καιρό μπορούμε να επιτύχουμε μια νέα συμφωνία, η οποία θα περιλαμβάνει τις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ινδία. Στο Κιότο υπέγραψαν κάποιες χώρες, επιβάλλοντας όρους και σε αυτούς που δεν υπέγραψαν. Δεν μου φαίνεται λογική συμφωνία.
Ένας «αντάρτης» στη Βουλή

Γεννημένος το 1928, ο Ντικ Τάβερν ήταν ανέκαθεν «αντάρτης». Αφού υπηρέτησε ως υπουργός Εσωτερικών και Οικονομικών στις Εργατικές κυβερνήσεις Γουίλσον τη δεκαετία του ΄60, κλήθηκε από το κόμμα του να παραιτηθεί από τη βουλευτική ιδιότητα λόγω των φιλοευρωπαϊκών του θέσεων. Εκείνος τότε παραιτήθηκε και από το κόμμα και επανεξελέγη ως ανεξάρτητος. Το 1974 έγραψε ένα βιβλίο για το «Μέλλον της Αριστεράς» και μερικά χρόνια αργότερα εντάχθηκε στο νεοσύστατο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, για να περάσει στη συνέχεια στους Φιλελεύθερους Δημοκράτες. Το 1996 χρίστηκε βαρόνος και με την ιδιότητα αυτή μετέχει στη Βουλή των Λόρδων. Το ενδιαφέρον του για τα επιστημονικά θέματα τον οδήγησε το 2002 να ιδρύσει το ίδρυμα Επιστημονική Κοινή Λογική. Πριν από δύο χρόνια εκδόθηκε το βιβλίο του «Η επέλαση του παραλόγου: επιστήμη, δημοκρατία και νέος φονταμενταλισμός».