[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Γερασμένο το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα σήμερα

Αν ισχύει η ρήση ότι το εκλογικό σύστημα είναι κοστούμι, τότε «κατά την κυβέρνηση χωρά μόνο ένας, δηλαδή η ίδια», λέει στα «ΝΕΑ» ο συνταγματολόγος και βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπαδημητρίου. Πιστεύει ότι η προωθούμενη αλλαγή του εκλογικού νόμου μετατρέπει την πλειοψηφία σε μειοψηφία, ενώ στο επιχείρημα της Ν.Δ. περί κυβερνητικής σταθερότητας απαντά ότι «τις ισχυρές κυβερνήσεις τις αναδεικνύει ο λαός» και όχι ο εκλογικός νόμος. Όσο για το αν αντιπροσωπεύει όλες τις τάσεις στο ΠΑΣΟΚ η Επιτροπή για το εκλογικό σύστημα που συγκρότησε ο Γ. Παπανδρέου, «θα φανεί από τις προτάσεις που θα διατυπώσει».

Λέγεται ότι το εκλογικό σύστημα είναι κοστούμι στο οποίο χωρούν είτε ένας είτε όλοι. Συμφωνείτε;

Εξαρτάται από τον ράφτη! Κατά την κυβέρνηση χωρά μόνο ένας, δηλαδή η ίδια. Ανάλογα ενεργεί πάντως κάθε κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία. Ο Αλέκος Αλαβάνος είπε χαρακτηριστικά ότι είναι πιτζάμα για κάποιον που βρίσκεται στο νοσοκομείο. Σχολιάστε το.

Αν ως ασθενή εννοεί το πολιτικό μας σύστημα, έχει δίκαιο. Γι΄ αυτό ακριβώς πρέπει να προσανατολιστούμε σ΄ ένα εντελώς διαφορετικό εκλογικό σύστημα που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ανανέωσή του.

Προσάπτετε στην κυβέρνηση ότι με το νέο εκλογικό σύστημα συρρικνώνει την αντιπροσώπευση. Δηλαδή; Τι άλλο θα μπορούσε να πεις κανείς, αφού παράμετρός του είναι η μετατροπή συχνά της εκλογικής πλειοψηφίας σε κοινοβουλευτική μειοψηφία.

Αυτό μπορεί να συμβεί μάλιστα, σε μια οριακή περίπτωση, και στο επίπεδο της Επικράτειας. Δεν είναι ισχυρό το επιχείρημα της κυβερνητικής σταθερότητας;

Ισχυρές κυβερνήσεις αναδεικνύει ο λαός, η δύναμή τους εξαρτάται από το έργο τους. Η συμβολή του εκλογικού συστήματος πρέπει να είναι εύλογη και περιορισμένη.

Εσείς τι λέτε; Χρειαζόμαστε ασφαλώς κυβερνητική σταθερότητα, όχι όμως έναντι παντός τιμήματος. Το περίφημο γερμανικό μοντέλο;

Μας προσφέρει μια κεντρική ιδέα, την οποία πρέπει να προσαρμόσουμε στην ελληνική πραγματικότητα και στις ανάγκες του πολιτικού μας συστήματος.

Μήπως είναι υπερτιμημένο; Εάν το κατανοήσουμε με τον τρόπο που είπα προηγουμένως, όχι. Όλα θα κριθούν βέβαια από τη συγκεκριμένη μορφή του. Τι μπόνους θα προτείνατε εσείς για το πρώτο κόμμα; Στην προοπτική που συζητούμε, η πριμοδότηση, όπως τη γνωρίζουμε, έχει περιορισμένη σημασία. Η ενίσχυση του πρώτου κόμματος για να εξασφαλιστεί κυβερνητική σταθερότητα είναι θεμιτή ώς ένα μόνο βαθμό.

Οι ισχυρισμοί κάθε κυβέρνησης για αλλαγή εκλογικού νόμου μοιάζουν με άσκηση τρομοκρατίας…

Υπερβάλλετε! Η δημοκρατία χειραγωγείται αλλά δεν τρομοκρατείται. Αλίμονο αν φτάναμε εκεί!

Εσείς με τι θα τους παρομοιάζατε;

Με τακτικισμούς που κινούνται μακριά από μια σύγχρονη αντίληψη για την πολιτική και έξω από το πλαίσιο του Συντάγματος.

Δεν είναι ένδειξη πολιτικής ανωριμότητας το γεγονός ότι κάθε κυβέρνηση φτιάχνει τον νόμο που τη βολεύει;

Ασφαλώς. Συνιστά, παρά τους περιορισμούς που θέτει σχετικά το Σύνταγμα, ένα από τα παθολογικά συμπτώματα της πολιτικής ζωής μας.

Το νέο εκλογικό σύστημα διχάζει προτού ακόμη συζητηθεί στη Βουλή. Γιατί τόση φασαρία;

Δεν αποτελεί πρωτοτυπία. Αν θυμάμαι καλά, πάντα αυτό συνέβαινε. Τέτοια ένταση όμως προβλημάτων δεν υπήρξε ποτέ καθ΄ όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης.

Τι σκοπεύει να κάνει το ΠΑΣΟΚ;

Θα προωθήσει σύντομα, όπως έχει δηλώσει ο πρόεδρός του, μια ολοκληρωμένη και σύγχρονη πρόταση που θα συμβάλει στην πιο αυθεντική αντιπροσώπευση των πολιτών, στην αυτονομία της πολιτικής και στην αναζωογόνηση του πολιτικού συστήματος.

Πώς θα μπορούσε να προσαρμοστεί το γερμανικό σύστημα στην ελληνική πραγματικότητα;

Το εγχείρημα δεν είναι εύκολο. Η επιτυχία του εξαρτάται από το αν με τις επιλογές του θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες μας.

Ώς πότε η ελληνική πραγματικότητα θα προσαρμόζεται σε ξένες συνταγές;

Επιδίωξή μας πρέπει να είναι, αξιοποιώντας ξένες εμπειρίες, να διαμορφώσουμε το εκλογικό σύστημα που μας ταιριάζει.

Δεν σας ενοχλεί η προσφυγή σε ξένα πρότυπα;

Βέβαια. Προπάντων όμως η άκριτη και αβασάνιστη υιοθέτησή τους.

Αντιπροσωπεύει όλες τις τάσεις στο ΠΑΣΟΚ η Επιτροπή για το εκλογικό σύστημα που συγκρότησε ο Γ. Παπανδρέου; Θα φανεί από τις προτάσεις που θα διατυπώσει.

Είναι η πολιτική και η επιστήμη αντιφατικές έννοιες;

Πολλές φορές μάς βάζουν σε δοκιμασία. Στις περιπτώσεις αυτές οφείλουμε να συναιρούμε τις αντιθέσεις με εντιμότητα και να προσπαθούμε να επιτυγχάνουμε συνθέσεις που ευνοούν την παραγωγική λειτουργία της πολιτικής και την πρόοδο.

Σε ποιον χώρο αισθάνεστε πιο άνετα;

Δύσκολη απάντηση. Όχι πάντως ακόμη στη Βουλή!

Με μια φράση το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα σήμερα. Γερασμένο. Μόνο μια ανατροπή θα μπορούσε να δώσει προοπτική.