Ο Κωλοσούρτης, το Θηρίο, τα βιζαβί

«Το Παμφορείο αναχωρεί την 10η πρωινήν». Ήταν το πρώτο μέσο μαζικής μεταφοράς που κυκλοφόρησε ποτέ στο σύγχρονο ελληνικό κράτος. Ήταν ένα σκεπασμένο κάρο με θέσεις επιβατών που το τραβούσαν ένα ή δύο άλογα. Εκτελούσε το δρομολόγιο Ναυπλίου- Άργους, όταν το Ναύπλιο ήταν ακόμη πρωτεύουσα της Ελλάδας.

Από τότε έως και σήμερα έχουν περάσει περισσότερα από 170 χρόνια. Η πρωτεύουσα της χώρας μεταφέρθηκε στην Αθήνα. Η ιστορία των αστικών συγκοινωνιών συνεχίστηκε: λεωφορεία, μπλε και πράσινα, τρόλεϊ τριαξονικά, το τραμ που ξηλώθηκε μέσα σε μια νύχτα, η πρώτη σήραγγα Μετρό στην Ευρώπη- από την Ομόνοια στο Μοναστηράκι- είναι μερικά μόνο από τα επεισόδια αυτής της ιστορίας, την οποία επιχειρεί να καταγράψει η Ομάδα Έρευνας της Ιστορίας της Αθηναϊκής Συγκοινωνίας στο δίτομο έργο της που κυκλοφόρησε χθες.

«Είμαστε άνθρωποι που δεν έχουμε ουσιαστικά σχέση επαγγελματική μεταξύ μας. Μας ενώνει όμως η αγάπη μας για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Σάκης Κουρουζίδης, σεισμολόγος, πρόεδρος της Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης και μέλος της Ομάδας. «Και ποιος δεν έχει σταθεί σε στάση λεωφορείου μετά το φροντιστήριο; Και ποιος δεν έχει κάνει σκασιαρχείο παίρνοντας τον Ηλεκτρικό για Κηφισιά; Πρόσφατα ποιος δεν πήρε το Τραμ για μια βόλτα στη Νέα Σμύρνη και το Παλαιό Φάληρο; Οι αστικές συγκοινωνίες είναι κομμάτι αναπόσπαστο της ζωής μας», αναφέρει. Μέσα μεταφοράς που δεν υπάρχουν πια ζωντανεύουν στις σελίδες του έργου. Ο Κωλοσούρτης ήταν το τραμ που λειτουργούσε με ατμό. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1880 και έκανε τη διαδρομή Σύνταγμα- Νέο Φάληρο. Το «Θηρίο» πάλι, αστικό τρένο που κυκλοφορούσε από το τέλος του 19ου αιώνα έως και το 1939, ένωνε την Πλατεία Λαυρίου, στην Ομόνοια, με την Κηφισιά. Τα βιζαβί ήταν άμαξες αστικής συγκοινωνίας όπου οι επιβάτες κάθονταν αντικρυστά. Τα Χασανιώτικα λεωφορεία πάλι έγραψαν ιστορία τη δεκαετία του 1940. Αμέσως μετά το τέλος του πολέμου, είχαν εγκαταλειφθεί διάφορα παλαιά στρατιωτικά οχήματα στην περιοχή Χασάν, στο σημερινό Ελληνικό. Ιδιώτες πήγαιναν, έπαιρναν τον βασικό σκελετό αυτών των οχημάτων και κατασκεύαζαν πάνω σε αυτόν τον σκελετό την καρότσα του λεωφορείου.

Για το έργο συνεργάστηκαν, εκτός από τον κ. Κουρουζίδη, οι Γεώργιος Νάθενας, μαθηματικός, συγκοινωνιολόγος, στέλεχος του Οργανισμού Αθήνας, ο Απόστολος Κουρμπέλης, υπάλληλος του ΟΣΕ, ο Θάνος Βλαστός, αναπληρωτής καθηγητής ΕΜΠ, ο Βασίλης Κατσαρέας, υπάλληλος ΑΜΕΛ, ο Αρτέμης Κλώβος, φωτογράφος, ο Παναγιώτης Καραμάνης, τέως οδηγός ΕΑΣ, και ο Νάσος Κόκκινος, πολιτικός μηχανικός.

[ ΙΝFΟ]

Το δίτομο έργο πωλείται προς 180 ευρώ σε κεντρικά βιβλιοπωλεία