«Μας κρατά ζωντανούς η επιθυμία για σεξ»

Θάνατος και σεξ συνυπάρχουν τα τελευταία χρόνια στα βιβλία του Φίλιπ Ροθ, του σπουδαιότερου Αμερικανού συγγραφέα.
Στο νέο του βιβλίο κάτι αλλάζει…

Τα βιβλία του Φίλιπ Ροθ αναμένονται πάντα με περισσή ανυπομονησία και στις δύο όχθες του Ατλαντικού. Κανένας άλλος συγγραφέας δεν τυγχάνει τέτοιας θερμής αποδοχής από κριτικούς και κοινό ταυτόχρονα. Λίγες μέρες πριν κυκλοφορήσει το καινούργιο του βιβλίο «Εxit Ghost», είναι ήδη το σημαντικότερο γεγονός του εκδοτικού κόσμου για τη φετινή σεζόν.

Στο νέο του βιβλίο ήρωας είναι ένας Αμερικανός συγγραφέας, που έχει αποσυρθεί για 11 χρόνια στην εξοχή προκειμένου να δουλέψει μόνος. Ένα πρωί θα γυρίσει στη Νέα Υόρκη για να πάει στον γιατρό κι έτσι θα γυρίσει και στη ζωή, καθώς η προσωρινή άρση της μοναξιάς θα του ξυπνήσει τις θαμμένες επιθυμίες του. Ο Νάθαν Ζούκερμαν, ο ήρωας του νέου βιβλίου και το alter ego τού Ροθ, ξεμυαλίζεται όταν γνωρίζει μια νεαρή συγγραφέα με την οποία ετοιμάζονται να ανταλλάξουν σπίτια.

Εφιάλτες, έρωτες και απογοητεύσεις, πολιτικά διλήμματα και εγωισμοί περνούν από το μυθιστόρημα, που είναι γραμμένο σε εξομολογητικό τόνο και το διατρέχει σαν φάσμα η σύγκρουση με τις συνέπειες του γήρατος. «Ο Ζούκερμαν- λέει ο Ροθ- κάθε μέρα πρέπει να βρίσκεται αντιμέτωπος με την απειλή της ασυναρτησίας, καθώς τον προβληματίζει το φαινόμενο της απώλειας της μνήμης. Παρ΄ όλα αυτά, θα διαπιστώσει πως υπάρχει κάτι που τον κρατά ζωντανό και με όπλο του αυτό μπορεί να αντιμετωπίσει την απόγνωση: η επιθυμία για σεξ».

Ο Ροθ γεννήθηκε το 1933 στο Νιου Τζέρσι σε μια εβραϊκή οικογένεια. Τελείωσε το Λύκειο σε ηλικία 16 ετών και πήγε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου για να σπουδάσει με τον Σολ Μπέλοου. Έγραψε το πρώτο του μυθιστόρημα («Αντίο Κολόμπους»)

«Η παιχνιδιάρικη διάθεση και η ακραία σοβαρότητα είναι οι κολλητοί μου φίλοι»

το 1959, για το οποίο κέρδισε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου, το πρώτο από πολλά μεγάλα βραβεία.

Δέκα χρόνια αργότερα έγινε διάσημος και πολυδιαβασμένος με την κυκλοφορία του βιβλίου «Η νόσος του Πορτνόι». Η δημοτικότητά του εκτοξεύθηκε στα ύψη τη δεκαετία του ΄90, όταν σε διάστημα πέντε χρόνων κέρδισε τα τέσσερα μεγαλύτερα λογοτεχνικά βραβεία της Αμερικής για τέσσερα διαφορετικά βιβλία.

Χαρακτηριστική τής γραφής του είναι η δυνατότητά του να ασχολείται με τα σοβαρότερα θέματα- πίστη, γάμος, οικογένεια- παράλληλα με την εμμονή του με το σεξ, η οποία έρχεται στιγμές που συγγενεύει με την πορνογραφία. Ταυτόχρονα, τα βιβλία του καταπιάνονται με τη μειονεκτική θέση του ανθρώπου στον σημερινό εχθρικό κόσμο. Όπως τόσοι προφήτες πριν από αυτόν, ο Ροθ βλέπει τον άνθρωπο ως έκπτωτο. Μόνο που στη δική του περίπτωση, ο άνθρωπος συνήθως πίπτει… στο κρεβάτι.

Η δουλειά του Ροθ είναι αυτοβιογραφική. Ο ίδιος προσπαθεί να διασκεδάσει την ιδέα λέγοντας πως γράφει ψεύτικες βιογραφίες. Αλλά οι αναλυτές του βρίσκουν συνέχεια αναφορές στην προσωπική του ζωή, στην ιδιαίτερη σχέση του με τη μητέρα του, στους δύο παταγωδώς αποτυχημένους γάμους του ή την απέχθειά του για τη διασημότητα.

Η οπτική γωνία από την οποία ο συγγραφέας βλέπει τον κόσμο είναι απόλυτα φαλλοκρατική. Η αντρική σεξουαλικότητα είναι το κυρίαρχο θέμα στα έργα του και οι σκηνές σεξ απαραίτητο συστατικό τους. Οι άντρες του Ροθ αναζητούν συνεχώς τη λεία τους, ακόμα και αν χρειάζεται να πάρουν Βιάγκρα, όπως ο ήρωας του «Ανθρώπινου Στίγματος». Κανένας άλλος «σοβαρός» συγγραφέας δεν έχει γράψει για το σεξ με τόση ευθύτητα. Γι΄ αυτό, άλλωστε, ο Ροθ έχει γίνει στόχος των φεμινιστών, όπως για παράδειγμα του Νόρμαν Μέιλερ. Η αλήθεια είναι ότι οι γυναικείοι χαρακτήρες στα βιβλία του συχνά αντιμετωπίζονται υποτιμητικά. Ο ίδιος απαντά πως απλώς «γράφει για τις ζωές των αντρών».

Καθώς οι χαρακτήρες του Ροθ γερνούν, όπως κι ο ίδιος, η ανησυχία τους για τον θάνατο αρχίζει να αντικαθιστά την εμμονή τους με το σεξ. Στο «Ζώο που ξεψυχά», ο ήρωας λέει πως «όταν γερνάς, συνειδητοποιείς ότι όλα αυτά τα όργανα του σώματος που ήταν αόρατα ώς τώρα (νεφρά, πνευμόνια, φλέβες, αρτηρίες, εγκέφαλος, έντερα, προστάτης, καρδιά) αρχίζουν και φανερώνονται με πολύ ενοχλητικό τρόπο, ενώ το όργανο που τραβά την προσοχή σου σε όλη σου τη ζωή, γίνεται εντελώς ασήμαντο».
«Το πάθος δεν αλλάζει»

Για τη δουλειά: «Ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με έργα σε εξέλιξη». Για το γήρας: «Το πάθος δεν αλλάζει- εμείς αλλάζουμε, γερνάμε. Η δίψα για γυναίκες γίνεται πιο σπαρακτική. Και υπάρχει μια δύναμη στο πάθος για σεξ που δεν υπήρχε πριν».

Για τον φόβο του θανάτου: «Πώς μπορείς να χάνεσαι στη λήθη, να μη ζεις, απλώς να μην αισθάνεσαι τη ζωή, να μην την οσμίζεσαι. Αυτό που είναι διαφορετικό σ΄ αυτά που νιώθω σήμερα σε σχέση με αυτά που ένιωθα στα 12 μου χρόνια είναι μια παραίτηση: δεν μοιάζει πια σαν μεγάλη αδικία ότι θα πρέπει να πεθάνω».