Στο τραπέζι η βόμβα του Ασφαλιστικού

Στο τραπέζι της συζήτησης αναμένεται να βάλει σύντομα η κυβέρνηση το Ασφαλιστικό- που βρίσκεται στο κόκκινο- προκειμένου μέσα στο 2008 να προωθηθούν τα μέτρα που θα αποφασιστούν για τις αλλαγές στις συντάξεις και στα Ταμεία.

Πρώτη προτεραιότητα της κυβέρνησης το Ασφαλιστικό, όπως προκύπτει και από τις χθεσινές δηλώσεις που έκαναν οι υπουργοί Οικονομίας και Απασχόλησης κατά την τελετή παράδοσης- παραλαβής, ενώ το στίγμα των επόμενων κινήσεων στο μέτωπο αυτό αναμένεται να δώσει και ο Πρωθυπουργός την ερχόμενη εβδομάδα με τις προγραμματικές δηλώσεις.

Με την κυβέρνηση να έχει δεσμευθεί ότι δεν θα θίξει τα όρια ηλικίας προς συνταξιοδότηση, αναμένεται ότι θα μπει μαχαίρι στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, ενώ οι γυναίκες στον στενό δημόσιο τομέα κινδυνεύουν να είναι ένα από τα θύματα των αλλαγών δεδομένης της παραπομπής της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την εξίσωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών.

Αναλογιστική μελέτη
Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της αναλογιστικής έκθεσης- που θα παραδώσει επισήμως το Διεθνές Γραφείο Εργασίας στην κυβέρνηση – τα επόμενα 30 χρόνια το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης έχει ανάγκη νέων πόρων ύψους περίπου 150 δισ. ευρώ.

Έντονα ταμειακά αδιέξοδα θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν από το 2011 ο Οργανισμός Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών και ο ΟΓΑ, ενώ λίγο αργότερα (περίπου το 2016) θα αρχίσουν να γίνονται απειλητικά και τα ελλείμματα του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ παρά τη χρηματοδότηση του 1% του ΑΕΠ από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οι αναλογιστικές μελέτες θα περιλαμβάνουν προβολές για την κατάσταση στην οποία θα περιέλθουν τα Ταμεία τα επόμενα 40-50 χρόνια με βάση 3 ή 4 σενάρια, ανάλογα με το ποσοστό απασχόλησης, την έκταση της εισφοροδιαφυγής, την πορεία των εσόδων και των δαπανών, το προσδόκιμο ζωής, τη μέση ηλικία καταβολής των συντάξεων κ.ά.

Στα κυβερνητικά σενάρια για το Ασφαλιστικό περιλαμβάνεται η κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων καθώς και η καθιέρωση κινήτρων για παραμονή στην εργασία.

Το σίγουρο πάντως είναι ότι οι γυναίκες στον στενό δημόσιο τομέα κινδυνεύουν. Οι ειδικοί μιλούν από τώρα για επιβάρυνση έως και 17 χρόνων στα όρια ηλικίας των γυναικών στον δημόσιο τομέα!

Η εκτίμηση είναι ότι η σχετική συμμόρφωση της χώρας μας θα καθυστερήσει- πάνω από 2 χρόνιααλλά η απειλή παραπομπής της Ελλάδας στο ευρωδικαστήριο προβλέπεται να δημιουργήσει νέο κύμα πανικού και πρόωρων συνταξιοδοτήσεων.


Ιλιγγιώδες το χρέος έως το 2050

ΑΚΟΜΗ και στο 436% του ΑΕΠ μπορεί να φθάσει το χρέος της γενικής κυβέρνησης της Ελλάδας έως το 2050 λόγω των δημογραφικών πιέσεων εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες πολιτικές, εκτιμά ο διεθνής οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Standard& Ρoor΄s (S&Ρ). Η S&Ρ προειδοποιεί ότι οι δείκτες χρέους μπορεί να ξεπεράσουν το 300% του ΑΕΠ για επτά οικονομίες από τις οποίες στην πρώτη θέση βρίσκεται η ελληνική (με 436%). Ακολουθούν η Ιαπωνία με πρόβλεψη 397% του ΑΕΠ, η Τσεχία με 388%, η Πορτογαλία με 355%, η Σλοβενία με 326% και η Κορέα με 311%.


Οι επτά πληγές των Ταμείων

ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ, ΕΙΣΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ ΚΑΙ ΧΡΕΗ οδηγούν σε κατάρρευση το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Μάλιστα λόγω της απραξίας της κυβέρνησης της Ν.Δ. η κατάσταση επιδεινώθηκε. Έτσι:

1. ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ της αναλογίας εργαζομένων/ συνταξιούχων: η αριθμητική σχέση συνταξιούχων προς ασφαλισμένους, όπως αυτή αποτυπώνεται στον κοινωνικό προϋπολογισμό, είναι σήμερα 1 προς 1,77. Δηλαδή σε κάθε συνταξιούχο αντιστοιχούν 1,77 εργαζόμενοι. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις πριν από 10 χρόνια η αντίστοιχη σχέση ήταν 1 προς 2,27. Δραστική ήταν η επιδείνωση της σχέσης στα Ταμεία του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Σε λίγα Ταμεία η σχέση είναι οριακά πάνω από το 1 προς 1 ενώ υπάρχουν αρκετά Ταμεία όπου η σχέση βρίσκεται κάτω από το 1 προς 1. 2. ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ: στο τέλος του 2007 τα ετήσια ελλείμματα στα μεγάλα Ταμεία κύριας ασφάλισης, που καλύπτουν περίπου το 95% των ασφαλισμένων, θα κυμαίνονται γύρω στα 3,3 δισ. ευρώ (από 1,8 δισ. ευρώ το 2006). Στα Ταμεία αυτά περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το ΙΚΑ, ο ΟΓΑ (Κλάδος Υγείας), ο ΟΑΕΕ, το ΤΑΠΟΤΕ, ο ΟΑΠ-ΔΕΗ, άλλα Ταμεία του ευρύτερου δημόσιου τομέα κ.λπ. Από αυτά, 0,9 δισ. ευρώ θα καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό, τις πιστώσεις για ΤΑΠ-ΟΤΕ, ΟΑΠ-ΔΕΗ και περίπου 200 εκατ. ευρώ από την ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ για το ΤΑΠΟΤΕ. Ποσό δηλαδή 2,2 δισ. ευρώ θα είναι το νέο έλλειμμα που θα προστεθεί σε προηγούμενα ελλείμματα.

3. ΟΙ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΑ ΤΑΜΕΙΑ: στο τέλος του 2007 οι οφειλές του Δημοσίου προς τα Ταμεία με βάση τις θεσμοθετημένες υποχρεώσεις του (τριμερής χρηματοδότηση, διαφορές του 1% για το ΙΚΑ κ.λπ.) θα είναι περίπου 7,8 δισ. ευρώ, ενώ με την αναπροσαρμογή της χρηματοδότησης του ΙΚΑ με βάση το νέο αναθεωρημένο ΑΕΠ θα ξεπεράσουν τα 10 δισ. ευρώ. Πριν από έναν χρόνο οι οφειλές κυμαίνονταν στα 5,6 δισ. ευρώ.

4. ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΑΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ: οι οφειλές του ΙΚΑ προς ΕΤΕΑΜ και προς τρίτους, καθώς και Ταμείων όπως το ΤΣΑ-ΟΑΕΕ πρ το ΙΚΑ θα ξεπεράσουν τα 9 δισ. ευρώ.

5. ΟΦΕΙΛΕΣ ΙΔΙΩΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΑΜΕΙΑ: στο σύνολο των Ταμείων, εκτιμάται ότι οι οφειλές των επιχειρήσεων ανέρχονται σε 7,5 δισ. ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην τελευταία ρύθμιση οφειλών, που ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκή για τις επιχειρήσεις, ανταποκρίθηκε μία στις τρεις επιχειρήσεις που θα πληρώσει στην καλύτερη περίπτωση αυτά που οφείλει σε 8 χρόνια. Οι συνολικές εκκρεμότητες με οφειλές προς και από τα Ταμεία στο τέλος του 2007 θα υπερβαίνουν τα 24 δισ. ευρώ.

6. ΕΙΣΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ: η εισφοροδιαφυγή, στο σύνολο των Ταμείων, θα ανέλθει στο 20%-21% των συνολικών εσόδων, που σημαίνει ότι ποσό περίπου 5,8 δισ. ευρώ θα είναι οι απώλειες από την εισφοροδιαφυγή το 2007 (από 4,5 δισ. ευρώ το 2006).

7. ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ: ένα μεγάλο πρόβλημα για τα ασφαλιστικά ταμεία, που είναι οι δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, οξύνεται επικίνδυνα. Σε ποσοστό 65% αυξήθηκαν οι δαπάνες αυτές την τετραετία 2002-2006. Μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στη φαρμακευτική δαπάνη για την ίδια περίοδο (93%).