Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ Το κράτος, άφρων δανειολήπτης

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ Δημόσιο δανείζεται κάθε μήνα ούτε λίγο ούτε πολύ περίπου 2 δισ. ευρώ προκειμένου να χρηματοδοτεί τις ανάγκες του. Είναι ο μεγαλύτερος δανειολήπτης στη χώρα και από την οικονομική του ευρωστία εξαρτάται άμεσα η ευημερία των πολιτών. Το ζήτημα, όμως, είναι αν αυτός ο δανειολήπτης συμπεριφέρεται ορθολογικά σταθμίζοντας τις μελλοντικές οικονομικές του αντοχές. Στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκε μια νέα τάξη δανειοληπτών, αυτοί που εμφανίζουν χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα, οι οποίοι προκειμένου να εξασφαλίσουν τραπεζική χρηματοδότηση ανέλαβαν το κόστος να πληρώνουν υψηλότερα επιτόκια. Ο βασικός τύπος δανείου που προτιμούσαν ήταν αυτά που προσέφεραν χαμηλή μηνιαία δόση για τα πρώτα χρόνια του δανείου και κατά πολύ υψηλότερες δόσεις σε σχέση με τα παραδοσιακά δάνεια για τα επόμενα χρόνια. Πολλοί από αυτούς τους δανειολήπτες έχουν πλέον χτυπήσει κανόνι καθώς η αύξηση των επιτοκίων τίναξε τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς στον αέρα. Αν και δεν ζηλεύει την κατάληξή τους, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και οι ιθύνοντές του ζηλεύουν τους όρους δανεισμού τους. Μια από τις λύσεις που έχουν βρει στο Γενικό Λογιστήριο για τη συγκράτηση των δημοσίων δαπανών δεν είναι «η μείωση της σπατάλης» που είχαν υποσχεθεί προεκλογικά, αλλά η συμπίεση των δαπανών για τόκους με μεταφορά τους στο μέλλον. Αυτό γίνεται μέσω της χρήσης συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίων, των λεγόμενων swap. Ουσιαστικά το Γενικό Λογιστήριο επιμηκύνει τη διάρκεια των δανείων εξασφαλίζοντας χαμηλότερες δόσεις, ενώ ανταλλάσσει και παλαιότερα δάνεια που έχουν χαμηλότερο επιτόκιο έναντι δανείων με υψηλότερο επιτόκιο εισπράττοντας τη διαφορά μεταξύ των δύο επιτοκίων. Με άλλα λόγια η βραχυπρόθεσμη συμπίεση των δαπανών χρεώνεται με πολύ υψηλότερες δαπάνες στο μέλλον. Μια στάση που μόνο χρηστή οικονομική διαχείριση δεν θυμίζει.