«Η εξουσία κουβαλάει πάντα το ίδιο θράσος»

Ο εκπρόσωπος της εξουσίας είναι για τον Δημήτρη Πιατά ο Πρόβουλος, ρόλος τον οποίο υποδύεται στην κωμωδία του Αριστοφάνη «Λυσιστράτη»
Ένας τεσσαρακονταπενταμελής θίασος του ΚΘΒΕ οργώνει την Ελλάδα απ΄ άκρου εις άκρον, δημιουργώντας με την αριστοφανική κωμωδία μια εμπορική επιτυχία του φετινού καλοκαιριού.

Τι συμβαίνει κι εξακολουθεί να συγκινεί ο Αριστοφάνης αν κρίνουμε τόσο από την επιτυχία της φετινής «Λυσιστράτης», στην οποία συμμετέχετε στον ρόλο του Πρόβουλου, όσο και από την επιτυχία των άλλων του έργων οπουδήποτε κι αν παίζονται;

Δυστυχώς (και θα καταλάβετε γιατί λέω δυστυχώς) ο Αριστοφάνης έχει πάρα πολλά κοινά στοιχεία με την εποχή μας και οι ήρωές του με τους σημερινούς Έλληνες. Οι αναφορές του στα πολιτικά πρόσωπα και στις ιδιότητές τους, δηλαδή «μιζαδόρος», «σοφιστής», «μπαγαπόντης», ιδιότητες, δηλαδή που «παίζανε» στην εποχή του Περικλέους, «παίζουν» δυστυχώς ακόμη και σήμερα. Χωρίς όμως να έχουμε και την αξία των ανθρώπων του 5ου π.Χ. αιώνα, δηλαδή η διαφορά μας είναι στην Ακρόπολη, δεν έχουμε να παρουσιάσουμε σήμερα μια Ακρόπολη.

Και ο ηθοποιός, ο ερμηνευτής, πού θα στηριχτεί για να γεφυρώσει ανάμεσά τους τις εποχές;

Ο ερμηνευτής, αν ψάξει, θα βρει πολλά ενδιαφέροντα, κοινά ανάμεσα στις εποχές, στοιχεία ώστε να μην προδώσει το πνεύμα του Αριστοφάνη, γιατί τον λόγο του τον έχουμε προδώσει. Με την έννοια ότι δεν μπορούμε να παίξουμε το πρωτότυπο κείμενο, παίζουμε έτσι ή αλλιώς μια διασκευή. Μπορούμε όμως να μεταφέρουμε το πνεύμα του, τον σαρκασμό του. Στη συγκεκριμένη παράσταση ο Πρόβουλος είναι ένας εκπρόσωπος των ανδρών, εκπρόσωπος του συστήματος, ένας άνθρωπος της εξουσίας. Η εξουσία δεν έχει αλλάξει, κουβαλάει πάντα το ίδιο θράσος, την ίδια φαυλότητα, την ίδια κενότητα. Ενώ υποκρίνεται την αυστηρή, στην πραγματικότητα είναι ένας απλός και μόνο διεκδικητής της ψήφου. Όταν χάσει αυτή την ψήφο, παύει να υπάρχει. Στην παράσταση της «Λυσιστράτης» βρήκαμε όλες τις αναφορές τις σχετικές με τις μίζες, τα ομόλο- γα, οτιδήποτε διατηρεί κάποια συγγένεια με ό,τι ζούμε σήμερα.

Όταν η Λυσιστράτη διά στόματος Ρένιας Λουιζίδου και Γιάννη Βαρβέρη, βεβαίως, ακούγεται να λέει: «Εμείς θα σώσουμε την οικονομία της χώρας και θα πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας», εγώ της απαντώ: «Ποια είσαι, η Ακρόπολις Χρηματιστηριακή;». Δεν πρέπει όμως ποτέ να ξεχνάμε ότι η ερμηνεία του κειμένου πρέπει να στηρίζεται στον λόγο του κειμένου και όχι στα ψελλίσματα μιας τηλεοπτικής λογικής, η οποία δεν αρθρώνει λόγο αλλά μουγκανίζει.

Τριάντα συμπληρωμένα χρόνια στο θέ ατρο: ποιους θεωρείτε τους τρεις κορυφαίους ρόλους τής ώς σήμερα σταδιοδρομίας σας;

Θεωρώ οριακές μου στιγμές στο θέατρο πρώτα-πρώτα τον ρόλο της υπέρβαρης γιαγιάς στο έργο «Η Νόνα». Έπαιξα ανάμεσα στο δράμα και την κωμωδία, πραγματοποιώντας μιαν υπέρβαση του εαυτού μου, ένα πρόσωπο μισητό που δεν θα ταίριαζε ποτέ στην προσωπική μου διάθεση. Ως ισότιμη με τον ρόλο της «Νόνας» προτεραιότητα θεωρώ τον ρόλο του Εστραγκόν στο «Περιμένοντας τον Γκοντό», έργο που υπήρξε η συνάντησή μου με τον Μπέκετ. Και τρίτος και εξίσου σημαντικός για μένα ρόλος, ο ρόλος του Σπίθα στον «Μικρό Ήρωα». Με το έργο αυτό έκανα πράξη ένα παιδικό μου όνειρο, που ήταν όμως η απόλυτη οικονομική μου χρεοκοπία. Υλοποίησα όμως ένα όνειρό μου παίζοντας τον Σπίθα στα πενήντα μου χρόνια.

Πιστεύετε πως ο Αριστοφάνης θα εξακολουθεί να παίζεται ύστερα από 2.500 χρόνια, δηλαδή το 4507;

Για ένα πράγμα θα σας απαντήσω με απόλυτη σιγουριά: δεν θα παίζω εγώ…


«Δεν φταίνε για όλα οι άλλοι»

Πώς βλέπετε τον ερχομό, κατ΄ άλλους «επέλαση», ξένων θεατρικών ομάδων στη χώρα μας, που έχουν διχάσει το θεατρόφιλο κοινό σε θερμούς υποστηρικτές αλλά και καχύποπτους έως εχθρικούς αρνητές;

Πιστεύω ότι στην τέχνη, στον πολιτισμό, στη γλώσσα, αλλά και στην ίδια τη ζωή, τίποτε δεν χάνεται αν δεν πρόκειται να χαθεί. Είναι πολύ επικίνδυνο να λέμε ότι για όλα φταίνε οι άλλοι. Μ΄ ενοχλεί πολύ όταν μια αποτυχία στο θέατρο αντί να χρεωθεί στον πρωταγωνιστή, χρεώνεται στην ταξιθέτρια. Μ΄ αρέσει αυτή η ιστορία της «επέλασης», που στην πραγματικότητα είναι μια επίσκεψη και που όταν φύγει θα μας έχει κάνει πλουσιότερους. Αν αυτή η επικοινωνία είναι κάτι καλό ή κακό, θα το δείξει η ίδια η πράξη. Διαφορετικά είναι σαν την ερωτική σχέση που δεν ολοκληρώνεται. Μόνο όταν μια σχέση ερωτική ολοκληρωθεί, ξέρεις αν άξιζε τον κόπο. Αν δηλαδή ευχαριστήθηκες, αν η γυναίκα έμεινε έγκυος ή αν τελικά κόλλησες ΑΙDS.