[ Δρόμοι ]

Μαθημένοι…
…πια από καιρό να ζούμε μέσα στις διαφημίσεις μας, συχνά δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε ποιος είναι ο πραγματικός κόσμος: εκείνος που ζούμε μέσα σε αυτές ή ο άλλος που βρίσκεται «απ΄ έξω»; Φέτος, το Σάο Πάολο, η τέταρτη μεγαλύτερη μητρόπολη του κόσμου, έγινε η πρώτη μη κομουνιστική πόλη που απαγόρευσε τις διαφημίσεις.

Σε αυτή…
…την εμπορική πρωτεύουσα της Βραζιλίας, που μαστίζεται από τη βία των συμμοριών και την απόλυτη φτώχεια, η επιτυχία της απαγόρευσης κάθε άλλο παρά ήταν δεδομένη. Οφείλεται κυρίως στον δήμαρχο Ζιλμπέρτο Κάσαμπ. «Έχουμε τη ρύπανση του νερού, τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, την ηχορρύπανση», λέει ο δήμαρχος. «Αποφασίσαμε να αρχίσουμε από την οπτική ρύπανση, που χτυπάει πιο άσχημα στο μάτι». Γιγαντοαφίσες, βιντεοοθόνες και διαφημίσεις στα λεωφορεία εξαφανίστηκαν στη στιγμή σαν από θαύμα. Ακόμη και το μοίρασμα φυλλαδίων σε υπαίθριους χώρους απαγορεύτηκε κι αυτό. Πρόστιμα οκτώ εκατομμυρίων δολαρίων επιβλήθηκαν για να γλιτώσει το τοπίο της πόλης από τη μάστιγα.

Ο μεγάλος…
…χαμένος από αυτή την υπόθεση ήταν η εταιρεία Κλίαρ Τσάνελ, που μόλις είχε μπει στη βραζιλιάνικη διαφημιστική αγορά και είχε αποκτήσει το δικαίωμα εκμετάλλευσης των υπαίθριων διαφημιστικών χώρων. Λίγο πριν επιβληθεί η απαγόρευση, εξαπέλυσε μια λυσσαλέα εκστρατεία κατά του δημάρχου του Σάο Πάολο και επιχείρησε να συγκινήσει τις λαϊκές μάζες με σλόγκαν σαν κι αυτό: «Η υπαίθρια διαφήμιση είναι τέχνη». Μολονότι κάποιες γιγαντοαφίσες στέκονται όρθιες ακόμη- εκκρεμούν δικαστικές αποφάσεις κατόπιν προσφυγών που άσκησαν οι διαφημιζόμενοι- ο δήμαρχος έχει κατορθώσει να ξηλώσει 15.000 μέχρι τώρα. Η πόλη μοιάζει με πεδίο μάχης. Ξεχαρβαλωμένες μαρκίζες, μισοσκισμένες αφίσες, προσόψεις μπογιατισμένες βιαστικά εκεί που άλλοτε ήταν κολλημένες διαφημίσεις. Δεν είναι βέβαιο αν το εγχείρημα του δημάρχου Κάσαμπ θα μπορούσε να επαναληφθεί με επιτυχία και σε άλλες πόλεις του κόσμου, όμως στο Σάο Πάολο έχει τη συντριπτική υποστήριξη των κατοίκων: δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι επτά στους δέκα βλέπουν με καλό μάτι την απαγόρευση των διαφημίσεων. Οι συμμορίες, η φτώχεια και άλλα τέτοια ανθρώπινα δράματα ασφαλώς θα συνεχίσουν να παίζονται σε αυτή τη βραζιλιάνικη πόλη, αλλά πάντως σε ένα λιγότερο δυσάρεστο σκηνικό.

Το Σάο Πάολο…
…είναι μια κάθετη πόλη, πυκνοκτισμένη, με πολλά ψηλά κτίρια. Μέχρι τώρα δεν μπορούσε κανείς να διακρίνει την αρχιτεκτονική των παλιών κτιρίων, επειδή όλα τα κτίσματα, όλα τα σπίτια, ήταν σκεπασμένα με γιγαντοαφίσες, εμπορικά σήματα και πολιτικά συνθήματα. Μόλις ξηλώθηκαν όλα αυτά, συνέβη κάτι αποκαλυπτικό. «Ξεσκεπάστηκαν μπροστά στα μάτια μας ένα σωρό προβλήματα της πόλης που δεν τα είχαμε φανταστεί ποτέ», λέει ο Βινίσους Γκαλβάο, δημοσιογράφος στη «Φόλια ντε Σάο Πάολο», τη μεγαλύτερη εφημερίδα της Βραζιλίας. «Είδαμε να ξεπηδούν άγνωστες παραγκουπόλεις εκεί που πρωτύτερα ήταν κρυμμένες πίσω από τις διαφημίσεις. Οι άνθρωποι απόμειναν να τις κοιτούν σαστισμένοι. Αγνοούσαν εντελώς την ύπαρξή τους. Άραγε, τι άλλο θα δούμε ακόμη ώσπου να πέσουν όλες οι κουρτίνες από τα μάτια της πόλης;».