Ξέφραγος… δρυμός 30 ημέρες μετά την καταστροφή

Λιγότερο από 30 ημέρες μετά τις εξαγγελίες για την προστασία και τη φύλαξη της Πάρνηθας «ΤΑ ΝΕΑ» έκαναν… μια βόλτα 50 χιλιομέτρων στους δασικούς δρόμους του εθνικού δρυμού, όπου απαγορεύεται η κυκλοφορία του κοινού με οχήματα. Το αποτέλεσμα; Όλες οι μπάρες στις καμένες και τις άκαυτες εκτάσεις ήταν ορθάνοιχτες, προσωπικό φύλαξης και οχήματα της Πυροσβεστικής δεν υπήρχαν πουθενά, ενώ τζιπ, μηχανές και αυτοκίνητα περιφέρονταν στις απαγορευμένες περιοχές…
Στις 9 Ιουλίου το ΥΠΕΧΩΔΕ προχώρησε στις εξής εξαγγελίες (αυτολεξεί) για την προστασία και τη φύλαξη της Πάρνηθας:

● Αύξηση του προσωπικού φύλαξης και εντατικοποίηση περιπολιών δασικών υπαλλήλων συνεπικουρούμενων από εποχικούς φύλακες (Δασαρχείο Πάρνηθας, Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, όμορους δήμους, εθελοντές πολίτες)

● Απαγόρευση εισόδου οχημάτων στις καμένες περιοχές με τεχνητά εμπόδια (μπάρες) ● Απαγόρευση εισόδου στην περιοχή Μόλας με τεχνητά εμπόδια (μπάρες), προκειμένου να προστατευθεί ο βιότοπος του ελαφιού.

● Απαγόρευση της κυκλοφορίας των οχημάτων όλο το 24ωρο εκτός των οχημάτων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, του Στρατού, της Αστυνομίας και γενικώς δημόσιων υπηρεσιών στους εξής δασικούς δρόμους: Α) Δασικός δρόμος Ρετσινάδικα- Αγία Τριάδα από τη θέση Ρετσινάδικα έως τη θέση Παλιοχώρι Β) Δασικός δρόμος Πηγή Φυλής- Βούτημα Αυλώνας, από τη θέση Καστρίζα έως τη Γέφυρα Μαυρορέματος.

ΤΡΙΤΗ 31 ΙΟΥΛΙΟΥ
16.30 ΠΗΓΗ ΦΥΛΗΣ
Δέκα χιλιόμετρα από το κέντρο της Χασιάς και χωρίς να συναντήσουμε ούτε ένα πυροσβεστικό όχημα σε όλη την απόσταση, μπαίνουμε στις «φυλασσόμενες» περιοχές της Πάρνηθας ανεμπόδιστα. Η μπάρα είναι ορθάνοιχτη, ενώ στις πηγές δροσίζονται δύο οικογένειες που έχουν φτάσει με τα αυτοκίνητά τους. Από εδώ ξεκινάει ο δασικός δρόμος που φτάνει στο Βούτημα Αυλώνας. «Τις πέντε πρώτες ημέρες στο συγκεκριμένο σημείο υπήρχε περιπολικό που ήλεγχε όλους όσοι επιχειρούσαν να περάσουν», λέει ο πρόεδρος του Ελληνικού Πολιτιστικού Ορειβατικού Συλλόγου Φυλής, κ. Κωνσταντίνος Καρδάρας. «Επιπλέον, εκείνο το διάστημα έκαναν περιπολίες και πυροσβεστικά οχήματα. Τώρα τίποτα», συμπληρώνει η ορειβάτις κ. Πόπη Δηλαβεράκη. Για απόσταση τριών χιλιομέτρων στον δασικό δρόμο μέχρι τη θέση Κλημέντι η περιοχή δεν έχει καεί, πέρα από μερικά στρέμματα στα δυτικά, ωστόσο δεν υπήρξε ούτε ένα υπηρεσιακό όχημα για τον έλεγχο των διερχομένων. «Στο Κλημέντι είχα δει ένα πυροσβεστικό όχημα την Κυριακή μετά τη φωτιά», λέει ο κ. Καρδάρας. Στις 16.45 δεν υπήρχε κανείς.

17.00 ΘΕΣΗ ΚΑΣΤΡΙΖΑ
Έχουμε ήδη μπει στο απαγορευμένο κομμάτι του δασικού δρόμου που οδηγεί στο Βούτημα Αυλώνας. Οι μπάρες είναι για άλλη μια φορά ανοιχτές. Όπως υποστηρίζουν οι ορειβάτες, η πορεία της φωτιάς προς τον εθνικό δρυμό της Πάρνηθας θα μπορούσε να είχε ανακοπεί στο πλάτωμα της περιοχής. Το ίδιο θα μπορούσε να είχε συμβεί και λίγα χιλιόμετρα βορειότερα, στον δρόμο προς τη γέφυρα Μαυρορέματος…

Αφού διανύσαμε περίπου δύο χιλιόμετρα, χρειάστηκε να κάνουμε δεξιά στον δρόμο για να περάσει ένα όχημα της Δασικής Υπηρεσίας. Ένα νεύμα χαιρετισμού ήταν αρκετό για να συνεχίσουμε την «παράνομη» πορεία μας στον δασικό δρόμο, όπου σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ απαγορεύεται ρητώς να κυκλοφορούμε. Οι υπάλληλοι ούτε που μας ρώτησαν τι κάνουμε εδώ. Λίγο πιο κάτω, ένα συνεργείο περίπου 10 υλοτόμων από τον Τύρναβο- που κόβουν τους καμένους κορμούς πευκών για να δημιουργήσουν κορμοπλέγματα- σπάνε τη μονοτονία του απέραντου γκρι. Αφού τους χαιρετάμε συνεχίζουμε για άλλα 4 χιλιόμετρα μέχρι τη γέφυρα Μαυρορέματος, όπου και αίρεται το απαγορευτικό διέλευσης. Και εδώ υπάρχει μπάρα- εννοείται ανοιχτή…

Στον δρόμο της επιστροφής προς τη θέση Κλημέντι, για να πάρουμε τον «απαγορευμένο» δασικό δρόμο προς Αγία Τριάδα- Παλιοχώρι (απόσταση πάνω από 9 χιλιόμετρα) και πάλι δεν συναντήσαμε προσωπικό φύλαξης της περιοχής.

18.00 ΘΕΣΗ ΡΕΤΣΙΝΑΔΙΚΑ
Δύο κτίσματα που χρησιμοποιούν οι ρητινοσυλλέκτες και μια δεξαμενή της Πυροσβεστικής οροθετούν την αρχή του απαγορευμένου δασικού δρόμου, του οποίου η κλίση είναι απαγορευτική για συμβατικά αυτοκίνητα. Μόλις γίνεται λίγο πιο επίπεδη, η μπάρα απαγόρευσης της διέλευσης μας υποδέχεται ορθάνοιχτη. Περνάμε και προχωρούμε προς τα όρια του εθνικού δρυμού. Κατά τα πρώτα χιλιόμετρα βλέπουμε λίγα έλατα τα οποία έχουν επιζήσει, ενώ βόρεια εκτείνονται χιλιάδες καμένα στρέμματα πευκοδάσους και ελατοδάσους. Στο σημείο από το οποίο εισερχόμαστε στον δρυμό, έπειτα από απόσταση περίπου πέντε χιλιομέτρων στον δασικό δρόμο, ένα ελάφι περιφέρεται στα καμένα. Λίγα χιλιόμετρα βορειότερα διακρίνεται η βίλα Παπαδόπουλου, που έχει μείνει ανέγγιχτη από τη φωτιά ενώ όλη η γύρω περιοχή είναι γκρίζα.

Φτάνοντας στο διάσελο Κύρας, που ανήκει στις απαγορευμένες περιοχές για το κοινό, έχουμε εμπεδώσει την εικόνα της καταστροφής. Εκεί βρίσκουμε ένα τζιπ με τουρίστες που βγάζουν φωτογραφίες. Στα δεξιά μας η μπάρα που οδηγεί στον Άγιο Γεώργιο είναι και αυτή ανοιχτή: «Η συγκεκριμένη μπάρα ήταν πάντα κλειστή. Εκτός από το Δασαρχείο, ο μόνος που είχε τα κλειδιά ήταν ένας γέρος ρητινοσυλλέκτης από τη Χασιά- αλλά έχει πεθάνει εδώ και χρόνια», λέει ο ορειβάτης κ. Θανάσης Πλαβούκος. Ανοιχτή βρήκαμε και την μπάρα που οδηγούσε στο- καμένο πλέον- «δάσος των γιγάντων» με τα τεράστια έλατα. Το ίδιο συνέβη και ενάμισι χιλιόμετρο πιο πάνω, στο Παλιοχώρι, όπου ήταν και το τέλος της απαγορευμένης διαδρομής.

19.15ΜΟΛΑ
Αφού αφήσαμε πίσω μας την Αγία Τριάδα και τη στροφή προς το Καζίνο, συνεχίζουμε την πορεία μας στην ανέπαφη περιοχή του δρυμού, η οποία είναι τόσο… αφύλακτη όσο και η καμένη. Περνώντας το καταπράσινο Μπάφι και το καταφύγιο του Ελληνικού Ορειβατικού Συνδέσμου Αθηνών προσεγγίζουμε την «απαγορευμένη» για το κοινό Μόλα, η οποία σφύζει από ζωή. Στις πηγές της περιοχής βρίσκουμε επισκέπτες που δροσίζονται και που έχουν φτάσει εδώ με ένα αυτοκίνητο και μια μηχανή. Παρά τις ανακοινώσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ για απαγόρευση εισόδου με τεχνητά εμπόδια ώστε να προστατευθεί ο βιότοπος του ελαφιού, όλες οι μπάρες είναι ανοιχτές- ακόμα και αυτές που πέρυσι ήταν κλειστές. Τρανταχτά παραδείγματα: η μπάρα του δρόμου που οδηγεί στο Μεσιανό Νερό, αλλά και αυτή που απαγορεύει την είσοδο των τροχοφόρων στο περίπτερο αναψυχής της Μόλας. «Πέρυσι ήταν καλύτερη η φύλαξητουλάχιστον έβρισκες και κάποιες μπάρες κλειστές. Τώρα, τα τζιπάκια μπορούν να μπαίνουν μέσα και να οργώνουν το ευαίσθητο αυτό οικοσύστημα», λένε οι ορειβάτες.

Παίρνοντας τον δρόμο της επιστροφής συναντήσαμε και το πρώτο πυροσβεστικό όχημα: 15 χιλιόμετρα πιο κάτω, κοντά στο πάρκινγκ του τελεφερίκ, μετά τις ταβέρνες…


«Αυτή τη φωτιά μόνο μια καταιγίδα μπορεί να τη σβήσει»

«…Αυτή τη φωτιά, μόνο μια ισχυρή βροχόπτωση διαρκείας μπορεί να τη σβήσει…». Τα λόγια αυτά ακούγονται καθημερινά από πυροσβέστες και κατοίκους του Αμαράντου Κόνιτσας, όπου για 14η ημέρα η φωτιά καίει πυκνό δάσος μαύρης πεύκης.

Μέχρι χθες, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Πυροσβεστικής, η φωτιά κατέκαψε περισσότερα από 1.900

στρέμματα δάσους και κανένας δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα σταματήσει αυτή η καταστροφή. Γιατί είναι από τις πυρκαγιές που τόσο οι επίγειες όσο και οι εναέριες δυνάμεις πυρόσβεσης δεν μπορούν να προσφέρουν καμιά υπηρεσία, εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις, όπου ήταν δυνατή η επέμβασή τους για να προστατέψουν τα Λουτρά Αμαράντου. Και αυτό γιατί η φωτιά εξελίχθηκε σε ορεινή και δύσβατη περιοχή. Το χειρότερο όμως είναι πως μεγάλα τμήματά της είναι ναρκοθετημένα κυρίως από τον εμφύλιο και πολλά παλιά βλήματα είναι διάσπαρτα.

Εκρήξεις. Συχνές οι εκρήξεις και άμεσος ο κίνδυνος για τις επίγειες δυνάμεις πυρόσβεσης, αφού τα περισσότερα ναρκοπέδια δεν είναι χαρτογραφημένα και τα τελευταία περίπου 60 χρόνια δεν πάτησε στην περιοχή ανθρώπινο πόδι. Κανένας δεν γνωρίζει πού είναι οι κρυφές αποθήκες πυρομαχικών ή τα διάσπαρτα βλήματα. Αυτές τις 14 ημέρες, οι πυροσβέστες αρκούνται να παρακολουθούν την εξέλιξη της φωτιάς και η απραξία τούς εκνευρίζει. Ως αποτέλεσμα, κάποιοι επιχείρησαν να μπουν στη φλεγόμενη περιοχή, αλλά ευτυχώς εμποδίστηκαν

Αμάραντος Κόνιτσας: «Ανίσχυρα» όλα τα μέσα πυρόσβεσης

από συναδέλφους τους και αστυνομικούς. Παράλληλα, ούτε η εναέρια παρέμβαση με πυροσβεστικά αεροπλάνα μπορεί να αποδώσει, αφού η εξαιρετικά δύσβατη περιοχή δεν θα επέτρεπε στους πιλότους να πλήξουν τη φωτιά με χαμηλές πτήσεις και τους προβλεπόμενους ελιγμούς. Όσες ρίψεις έγιναν από ψηλά δεν απέδωσαν γιατί ελάχιστες ποσότητες νερού έφθαναν κάτω και ο κύριος όγκος του νερού εξατμιζόταν προτού φθάσει στο έδαφος. Επιπλέον κάθε αεροπλάνο χρειαζόταν τουλάχιστον 40 λεπτά για να φτάσει στη Λίμνη των Ιωαννίνων, να γεμίσει με νερό τις δεξαμενές του και να επιστρέψει. Έτσι, από την πρώτη ημέρα η λύση των Καναντέρ απορρίφθηκε.

Τα ελικόπτερα. Επιλέχθηκε η κατάσβεση με ελικόπτερο Έρικσον, που γέμιζε τις δεξαμενές του από κοντινά ποτάμια και λίμνες και έτσι είχε την ευχέρεια πολλών ρίψεων. Και αυτή η λύση όμως εγκαταλείφθηκε, γιατί τα ισχυρά ρεύματα αέρος που σχημάτιζε ο έλικας του ελικοπτέρου ενίσχυαν τη φωτιά. Μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις που η φωτιά ήταν έρπουσα, ξαφνικά γινόταν κάθετη και έφθανε έως την κορυφή των δένδρων, επεκτεινόμενη συνεχώς.

Υπό αυτές τις συνθήκες, όλα αφέθηκαν στη φύση με την ελπίδα ότι κάποια καταιγίδα από αυτές που προβλέπουν τις τελευταίες ημέρες οι μετεωρολόγοι θα δώσει οριστική λύση για την κατάσβεση της φωτιάς που συνεχίζει να καίει το δάσος, αν και με μικρότερη ένταση το τελευταίο διήμερο. Όσο για την αιτία που προκάλεσε αυτή την καταστροφή; Όλοι κάνουν λόγο για εμπρησμό που ξεκίνησε από δασικό χωματόδρομο, τον οποίο συχνά χρησιμοποιούν ντόπιοι και επισκέπτες- κοντά στα Λουτρά Αμαράντου.