Η ειρήνη ήρθε, όμως τα τραύματα δεν έκλεισαν

Έπειτα από 38 χρόνια παρουσίας στη Βόρεια Ιρλανδία, ο βρετανικός στρατός τερμάτισε και επισήμως τα μεσάνυχτα την πλέον μακροχρόνια επιχείρηση στην ιστορία του. Τα στρατιωτικά φυλάκια δεν υπάρχουν πια, κανένας Βρετανός δεν εισβάλλει σε σπίτια ψάχνοντας μέλη του ΙRΑ. Η ειρήνη είναι πραγματικότητα. Όμως δεν έχουν επουλωθεί ακόμα όλα τα τραύματα.

Αύγουστος του 1969. Η Βρετανία αναπτύσσει στρατεύματα στη Βόρεια Ιρλανδία εν είδει «ειρηνευτικής δύναμης». Οι στρατιώτες καλούνται να θέσουν τέλος στις επιθέσεις προτεσταντικών συμμοριών σε καθολικά σπίτια του δυτικού Μπέλφαστ καθώς και στις οδομαχίες μεταξύ άμαχων καθολικών και προτεσταντικής αστυνομίας στο Λόντοντερι, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Βόρειας Ιρλανδίας. Η καθολική μειονότητα, που αξιώνει από την προτεσταντική πλειοψηφία περισσότερα δικαιώματα, καλωσορίζει τη βρετανική παρουσία. Οι περισσότεροι στρατιώτες, ωστόσο, πιστεύουν

ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΠΛΗΓΕΣ

Υπάρχουν ακόμη δύο αποσχισθείσες του ΙRΑ ομάδες που σχεδιάζουν και πραγματοποιούν επιθέσεις

πως η αποστολή τους θα ολοκληρωθεί σε μερικές εβδομάδες.

Αντ΄ αυτού, η Βρετανία παραχωρεί στην προτεσταντική κυβέρνηση της Βόρειας Ιρλανδίας λευκή επιταγή όσον αφορά τους στρατιώτες της. Ο νεοσύστατος Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός (ΙRΑ) αρχίζει να εξαπολύει επιθέσεις εναντίον της αστυνομίας και, στη συνέχεια, του στρατού, σκοτώνοντας τον Φεβρουάριο του 1971 τον πρώτο του στρατιώτη. Οι Προτεστάντες ηγέτες χρησιμοποιούν τον στρατό ώστε να επιβάλλουν αυθαίρετα, χωρίς δίκη, τη φυλάκιση υπόπτων για συμμετοχή στον ΙRΑ. Ματωμένη Κυριακή
Τον Ιανουάριο του 1972, ο βρετανικός στρατός θα διαπράξει τη μεγαλύτερη σφαγή, η ημέρα θα μείνει στην ιστορία ως «Ματωμένη Κυριακή» (Βloody Sunday). Δεκατέσσερις άοπλοι Καθολικοί διαδηλωτές πυροβολούνται θανάσιμα στο Λόντοντερι. Η χρονιά αυτή θα είναι η πιο αιματηρή, τόσο για τον στρατό όσο και για τη Βόρεια Ιρλανδία ως σύνολο: 470 νεκροί, ανάμεσά τους 102 στρατιώτες. Ο αριθμός των Βρετανών στρατιωτών που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή φτάνει τους 27.000.

Περισσότεροι από 3.600 άνθρωποι, ανάμεσά τους 2.000 άμαχοι και 1.000 άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας, έχασαν τη ζωή τους στη Βόρεια Ιρλανδία τα 38 χρόνια που κράτησε η βρετανική επιχείρηση- Επιχείρηση Λάβαρο όπως ονομάστηκε. Οι παραστρατιωτικές οργανώσεις ευθύνονται για τουλάχιστον 3.000 θανάτους, οι δυνάμεις ασφαλείας για άλλους 300. Η πρώτη ακτίνα φωτός φάνηκε το 1998, με την υπογραφή της συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής ανάμεσα στις κυβερνήσεις της Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας- συμφωνία που έμεινε όμως κενό γράμμα για χρόνια. Η κίνηση που θα άνοιγε πραγματικά τον δρόμο για την ειρήνευση ήταν η απόφαση που έλαβε το 2005 ο ΙRΑ να αφοπλιστεί. Από εκείνη περίπου την περίοδο έχουν να δουν οι κάτοικοι του Μπέλφαστ στρατεύματα να περιπολούν στους δρόμους.

Η ειρηνευτική διαδικασία εισήλθε οριστικά σε τροχιά ολοκλήρωσης τον περασμένο Μάιο, οπότε και εφαρμόστηκε ο κεντρικός στόχος της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής: μια κοινή καθολικοπροτεσταντική διοίκηση που εμπεριέχει και το Σιν Φέιν, την πολιτική πτέρυγα του ΙRΑ.

Η ολοκλήρωση
Ο επίσημος τερματισμός της 38ετούς επιχείρησης του βρετανικού στρατού στη Βόρεια Ιρλανδία είναι ουσιαστικά συμβολικός και μάλλον καθυστερημένος έναντι της πραγματικότητας. Οι 5.000 στρατιώτες που θα παραμείνουν δεν θα έχουν άλλον λόγο πέραν της εκπαίδευσής τους για ανάπτυξη σε «θερμές περιοχές» του πλανήτη, όπως το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Τέλος καλό όλα καλά λοιπόν;

Όχι ακριβώς. Κατ΄ αρχήν, υπάρχουν ακόμα δύο αποσχισθείσες του ΙRΑ ομάδες που σχεδιάζουν και πραγματοποιούν επιθέσεις. Κι έπειτα, οι ουλές από τις τόσες δεκαετίες της βίας θα αργήσουν να φύγουν. «Ο βρετανικός στρατός έκανε πόλεμο σε αυτήν την περιοχή και οι άνθρωποι βρίσκονταν στην πλευρά του εχθρού», λέει ο Τέρι Χίρτι, δημοτικός σύμβουλος του Σιν Φέιν στο Κρόσμαγκλεν, ένα προπύργιο των Ιρλανδών εθνικιστών. «Ήταν δύσκολα για εμάς όλα αυτά τα χρόνια συνεχών παρενοχλήσεων από τον βρετανικό στρατό, συνεχών ερευνών», λέει ο 55χρονος καταστηματάρχης Νάοϊζ Σορτ. «Χαίρομαι πάντως που έφυγαν».