[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Ιστορία ενός θυμού

«ΑΣ ΜΗ γελιόμαστε: η εικόνα που έχουμε για τους άλλους λαούς ή και για εμάς τους ίδιους συνδέεται με την ιστορία που μας έχουν αφηγηθεί όταν ήμασταν παιδιά», λέει ο Μαρκ Φερό. Πράγματι, δεν γελιόμαστε πλέον. Το είδαμε καθαρά στο ζήτημα που ανέκυψε με την Ιστορία της Στ΄ Δημοτικού. Το βιβλίο θα έχει 83 αλλαγές, διαδίδουν. Ποιοι; Κυβερνητικά στελέχη! Επειδή, λέει, στη συντηρητική παράταξη αυτό το βιβλίο έχει κάνει μεγαλύτερη ζημιά απ΄ ό,τι τα ομόλογα!

Στ΄ αλήθεια, δεν ξέρει κανείς τι είναι πιο τρομακτικό: ότι ένα βιβλίο Ιστορίας του Δημοτικού μπορεί να επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα ή ότι αναρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες δικαιούνται να πιέζουν για αλλαγές σε ένα σχολικό βιβλίο; Όμως αυτό που μου προκαλεί, αναδρομικά, αληθινό τρόμο, είναι κάτι άλλο: είναι που αναλογίζομαι τι έγραφαν όλα τα άλλα βιβλία που διδάχθηκα ως παιδί.

Άραγε, με εντολή ποιων Πρωθυπουργών, με παρέμβαση ποιων Αρχιεπισκόπων αποφασίστηκε άλλοτε ότι εγώ αργότερα θα βγω στους δρόμους για το Μακεδονικό, θα αντιπαθώ τον Τούρκο, θα δυσπιστώ στον Βούλγαρο, θα λοιδορώ τον Ιταλό, θα συμπάσχω με τον Σέρβο, θα μισοθαυμάζω τον Ρώσο, θα θεωρώ τον εαυτό μου μέλος ενός ολίγον περιούσιου αλλά και «ανάδελφου» έθνους, γνήσιο απόγονο του Περικλή και μοναδικό, αδικημένο κληρονόμο της Κωνσταντινούπολης; Με απόφαση ποιων σημερινών Ελλήνων πολιτικών και Ευρωπαίων επιτρόπων θα αποφασιστεί ότι το παιδί μου θα πιστεύει πλέον τα αντίθετα;

Η συγγραφή της Ιστορίας είναι εξ ορισμού πολιτική πράξη. Αλλά από αυτό μέχρι να παρεμβαίνουν ανοιχτά κυβερνήσεις για το πώς θα γραφεί, υπάρχει απόσταση. Εν τέλει, από τα ποικίλα κίνητρα και τις πράξεις όλων των εμπλεκομένων μερών, που παίζουν με την ίδια μας την υπόσταση, δύο πράγματα προκαλούν αληθινή ανατριχίλα:

πρώτον ότι χθες, σε μιαν άλλη καραμανλική εποχή, κάποιοι ρύθμισαν με ψυχρό πολιτικό υπολογισμό και εθνικό σχέδιο, τη στάθμη, μέσα μας, του θυμού για τους άλλους. Δεύτερον ότι σήμερα, πάλι σε μια καραμανλική εποχή, κάποιοι κάνουν ακριβώς το ίδιο στους μαθητές, ρυθμίζοντας τον αυριανό θυμό τους, μόνο και μόνο για να αποφύγουν το πολιτικό κόστος. Είναι αυτό που λένε, ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα.