[ Πρόσωπα ] Υποψήφιος των μειονοτήτων

Την ώρα που ο Ερντογάν διεκδικεί την αυτοδυναμία και οι κεμαλικοί εθνικιστές προσπαθούν να του τη στερήσουν, η τουρκική Αριστερά κατεβαίνει στις εκλογές της Κυριακής με σημαιοφόρο της τον πανεπιστημιακό Μπασκίν Οράν.

O Οράν είναι υπέρμαχος του λαϊκού χαρακτήρα του κράτους και των μειονοτήτων, αριστερός, φίλος του δολοφονημένου δημοσιογράφου Χραντ Ντινκ. Δηλώνει υποψήφιος «των καταπιεσμένων και των αποκλεισμένων», όλων των μειονοτήτωνεθνικών, θρησκευτικών, σεξουαλικών…- και έχει πιθανότητες να εκλεγεί. «Είναι τεράστια η ευθύνη, επειδή είναι η πρώτη φορά που οι διάφορες οργανώσεις της ανεξάρτητης Αριστεράς και της κοινωνίας των πολιτών κατάφεραν να συμφωνήσουν σ΄ ένα όνομα», εξηγεί. Έτσι κι αυτός, αφού το συζήτησε με τη γυναίκα του και τα τρία παιδιά τους, αποφάσισε να ριχτεί στην περιπέτεια ως ανεξάρτητος υποψήφιος στη 2η περιφέρεια της Κωνσταντινούπολης. «Είναι σαν να κάνω μια δεύτερη εθνική θητεία», εξηγεί.

Εξήντα δύο χρόνων (τα κλείνει την ερχόμενη Πέμπτη), ο Οράν ουδέποτε υπήρξε μέλος κάποιου κόμματος, όμως τον σέβονται οι πάντες, από την Αριστερά της Αριστεράς και τους πολέμιους της παγκοσμιοποίησης ώς τους φιλοευρωπαίους μεταρρυθμιστές. Δίδασκε από το 1969 Πολιτικές Επιστήμες και Διεθνείς Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας και από το 2000 συνεργάζεται με το περιοδικό «Αgos», διευθυντής του οποίου ήταν ο Χραντ Ντινκ. Πιστεύει πως η κηδεία του αρμενικής καταγωγής δημοσιογράφου, αυτή η «πορεία των 100.000» όπου Τούρκοι κάθε προέλευσης φώναζαν «είμαστε όλοι Αρμένιοι», άνοιξε μια χαραμάδα στην τουρκική κοινωνία. «Σκέφτηκα πως είναι δυνατό να ενώσουμε όλους αυτούς τους ανθρώπους», λέει στη «Λε Μοντ» και μιλάει για «τα τέσσερα πτώματα που είναι κλεισμένα στην ντουλάπα της Τουρκίας και αρχίζουν να βρωμάνε: τον Κούρδο, τον Αρμένιο, την Κύπρο και το Ισλάμ». Το 2004 είχε συντάξει για λογαριασμό της κυβέρνησης μια έκθεση για την κατάσταση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων στη χώρα, εξαιτίας της οποίας βρέθηκε κατηγορούμενος για «προσβολή της τουρκικής ταυτότητας». Ακολούθησαν οι απειλές κατά της ζωής του και, μετά τον φόνο του Χραντ Ντινκ, έχει μόνιμα έναν σωματοφύλακα.

Οι επικριτές του λένε πως είναι ένας «γιος του Τζωρτζ Σόρος», πουλημένος στις ξένες δυνάμεις, και πως υποστηρίζεται από το ΡΚΚ. Εκείνος ωστόσο καταγγέλλει κατηγορηματικά την κουρδική τρομοκρατία και τον εθνικισμό, την «παιδική ασθένεια» από την οποία πάσχουν οι Κούρδοι όσο και οι Τούρκοι. Καθαρό προϊόν της κεμαλικής Αριστεράς, γιος δικαστή που είχε εκλεγεί βουλευτής της Σμύρνης με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CΗΡ), κατανόησε τη χώρα του μέσα από τις πανεπιστημιακές έρευνές του για τον αφρικανικό εθνικισμό και τα δικαιώματα της μουσουλμανικής μειονότητας της Ελλάδας. «Θέλω να συνασπίσω τους αλεβίτες, τις φεμινίστριες, τους οικολόγους, τους ομοφυλόφιλους… τις μειονότητες υπό ευρεία έννοια», λέει σήμερα. «Η παραδοσιακή Αριστερά δεν κατάφερε να αγκαλιάσει αυτές τις κοινωνικές δυνάμεις και δεν ξέρει παρά τους Κούρδους και τους εργάτες».