[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] «Ευελιξία με ή χωρίς ασφάλεια»;

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ δημοσίευσε πριν από λίγες ημέρες μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έκθεση για την «ευελιξία και ασφάλεια» στην αγορά εργασίας (ή flexicurity), ως συμβολή για περαιτέρω συζήτηση και προβληματισμό όσον αφορά ένα καίριο θέμα της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας. Η έκθεση δεν έτυχε ιδιαίτερης δημοσιότητας στη χώρα μας, αν και το θέμα που θίγει είναι καθοριστικής σημασίας και για την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Και είναι ένα θέμα, βεβαίως, με πολιτική και εκλογική σημασία. Ως εκ τούτου, πρέπει να απασχολήσει τα κόμματα και τις πολιτικές δυνάμεις, ιδιαίτερα εν όψει εκλογών. Η Επιτροπή ορίζει τη «flexicurity» ως «μια ολοκληρωμένη στρατηγική που αποβλέπει να διασφαλίσει ταυτόχρονα την ευελιξία και την ασφάλεια στην αγορά εργασίας». Αφετηρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια τέτοια στρατηγική είναι η διαπίστωση ότι η ευρωπαϊκή οικονομία και ιδιαίτερα η αγορά εργασίας χρειάζονται «προσαρμογές» στις νέες συνθήκες, τις προκλήσεις και τα δεδομένα, όπως η βαθύτερη διεθνής και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών επικοινωνίας και πληροφοριών, η γήρανση των ευρωπαϊκών κοινωνιών και τα χαμηλά συνολικά επίπεδα απασχόλησης, παράγοντες που θέτουν, μεταξύ των άλλων, σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής προστασίας. Επομένως η «προσαρμογή» είναι επιτακτική, ιδιαίτερα καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει 17 εκατ. ανέργους (2007). Η προσαρμογή αυτή απαιτεί, σύμφωνα με την Επιτροπή, ευελιξία στους όρους εργασίας, η οποία θα συνοδεύεται όμως ταυτόχρονα από υψηλά επίπεδα ασφάλειας (flexicurity). Το σύστημα αυτό είναι, λίγο- πολύ, αυτό που εφαρμόζεται στις σκανδιναβικές χώρες με θετικά αποτελέσματα σε ό,τι αφορά τα επίπεδα απασχόλησης, ανταγωνιστικότητας και οικονομικής μεγέθυνσης. Είναι το σύστημα που εκτιμάται ότι αντιμετωπίζει τις νέες συνθήκες, τα νέα δεδομένα και τις προκλήσεις- και ειδικότερα την πρόκληση της παγκοσμιοποίησης. Ενώ όμως οι σκανδιναβικές χώρες έχουν προχωρήσει στη λογική αυτή, η υπόλοιπη Ευρώπη και ιδιαίτερα οι Μεσογειακές χώρες έχουν δυσκολίες να προχωρήσουν στις αναγκαίες προσαρμογές. Σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. Ελλάδα) έχουν δυσκολίες να ανοίξουν ακόμη και σοβαρή συζήτηση για το θέμα, με τεράστιο βέβαια κόστος για το μέλλον.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.