Μια φούσκα η συλλογή αποδείξεων

Η επαναφορά της συλλογής των αποδείξεων, που σημειωτέον είχε καταργηθεί από τη σημερινή κυβέρνηση το 2005, είναι ουσιαστικά και το σημαντικότερο μέτρο στο νομοσχέδιο για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών.

Επανέρχεται για τους φορολογουμένους το μέτρο της συλλογής αποδείξεων που θα εκπίπτουν από το εισόδημα. Πρόκειται ωστόσο για… δώρον άδωρον για τους περισσότερους φορολογουμένους, καθώς το ποσό του φόρου που θα γλιτώνουν για τις δαπάνες τους, σε πολλές περιπτώσεις, δεν θα αντισταθμίζει τον Φόρο Προστιθεμένης Αξίας (ΦΠΑ) και το «καπέλο» που θα απαιτούν οι επαγγελματίες για να εκδώσουν απόδειξη.

Πρόκειται πάντως για μέτρο με το οποίο η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι θα φέρει στην επιφάνεια άδηλα εισοδήματα από δεκαοχτώ επαγγελματικούς κλάδους που, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, εμφανίζουν υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής (τεχνίτες οικοδομής, κέντρα αδυνατίσματος, μεσίτες, εστιατόρια κ.ά.).

Η επαναφορά του μέτρου δεν ισχύει για όλες τις δαπάνες, αλλά μόνο για υπηρεσίες από συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους· αυτούς που σύμφωνα με το υπουργείο παρουσιάζουν υψηλή φοροδιαφυγή. Το μέτρο ωστόσο επανέρχεται με άτολμο τρόπο, καθώς η έκπτωση του φόρου για τη λήψη αποδείξεων δεν είναι τέτοια ώστε να αποτελεί ισχυρό κίνητρο για να ζητεί ο φορολογούμενος την απόδειξη π.χ. από το γυμναστήριο, τον υδραυλικό ή τον ηλεκτρολόγο.

Με καθαρά προεκλογική διάθεση το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών αποφάσισε να θέσει σε ισχύ την αναγνώριση των αποδείξεων από την ερχόμενη εβδομάδα, όταν θα κατατεθεί το νομοσχέδιο στη Βουλή. Μέγιστο: 8.000 ευρώ
Ειδικότερα, από τη συνολική δαπάνη που θα πραγματοποιεί ο φορολογούμενος θα αναγνωρίζεται όχι ολόκληρο το ποσόν αλλά μόνο το 40%, με μέγιστο ποσό έκπτωσης από το εισόδημα τα 8.000 ευρώ ανά οικογένεια. Έτσι, για όσους έχουν εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο όριο ουσιαστικά δεν υπάρχει κανένα όφελος από τη συλλογή αποδείξεων. Όσοι έχουν υψηλότερα εισοδήματα θα γλιτώνουν με τη μορφή έκπτωσης φόρου από 12% έως και 16% της δαπάνης που πραγματοποίησαν.

Αδύναμο κίνητρο
Για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος με εισόδημα 20.000 ευρώ πραγματοποίησε δαπάνη 1.000 ευρώ σε γυμναστήριο και ωδείο. Η Εφορία τού αναγνωρίζει και του αφαιρεί το 40% της δαπάνης, δηλαδή 400 ευρώ. Επειδή φορολογείται με συντελεστή 29% γλιτώνει από τον Φόρο Εισοδήματος το 29% των 400 ευρώ, δηλαδή 116 ευρώ. Η έκπτωση αυτή αντιστοιχεί στο 11,6% της αρχικής δαπάνης των 1.000 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή, όμως, επειδή έλαβε αποδείξεις κατέβαλε ΦΠΑ 19% της δαπάνης, δηλαδή πολύ περισσότερα από το 11,6% της δαπάνης που θα γλιτώσει λαμβάνοντας απόδειξη. Έτσι, το κίνητρο λήψης απόδειξης είναι τουλάχιστον αδύναμο. Να σημειωθεί όμως ότι για τις υπηρεσίες επισκευών κατοικιών (υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους κ.λπ.) και τα εστιατόρια, που επιβαρύνονται με μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 9%, το κίνητρο είναι σχετικά πιο ισχυρό.

Μαύρη λίστα
Παράλληλα με το νομοσχέδιο, το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών προχωρεί στην κατάρτιση μαύρης λίστας στην οποία θα καταγράφονται όσοι εντοπίζονται να παραβιάζουν τη φορολογική νομοθεσία. Οι έλεγχοι της Εφορίας σε αυτούς τους φορολογουμένους θα είναι συχνότεροι και πιο λεπτομερείς.


Κίνητρα για να καρφώνουν «λαδωμένους» εφοριακούς

ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ, μεταξύ άλλων, προβλέπει και:

● Την παροχή φορο-δώρων σε… μετανοημένους φοροφυγάδες. Οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες που εντός δέκα ημερών από την παραλαβή της πρόσκλησης για διενέργεια ελέγχου γνωστοποιούν τις παραβάσεις τους στους ελεγκτές θα γλιτώνουν το 50% των πρόσθετων φόρων που προβλέπονται για την υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης και το 80% των προστίμων για τις φορολογικές παραβάσεις που ομολογούν.

● Τη θέσπιση κινήτρων προς τους φορολογουμένους για την αποκάλυψη κρουσμάτων διαφθοράς και παράνομων συναλλαγών των ελεγκτών. Όσοι καταγγέλλουν θα απαλλάσσονται για μία τριετία από τακτικό φορολογικό έλεγχο και από πρόσθετους φόρους, προσαυξήσεις και ποινικές κυρώσεις για τις παραβάσεις που θα συγκαλύπτονταν. Προϋπόθεση για όλα αυτά είναι οι ελεγκτές να συλληφθούν από την Αστυνομία ή άλλη Αρχή «με τα λεφτά της δωροδοκίας στα χέρια». ● Την αποστολή, από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων, ειδοποιητηρίων στους φορολογουμένους που με βάση ηλεκτρονικές διασταυρώσεις εμφανίζονται να έχουν αποκρύψει εισοδήματα. Οι φορολογούμενοι θα έχουν προθεσμία 20 ημερών από τη λήψη της ειδοποίησης για την υποβολή τροποποιητικής δήλωσης στην Εφορία ή την έγγραφη ενημέρωση της Εφορίας ότι διαφωνούν με το αποτέλεσμα της διασταύρωσης.

● Τη σύσταση Εθνικού Συμβουλίου για την Αντιμετώπιση της Φοροδιαφυγής. Στο Συμβούλιο- που θα έχει αντικείμενο τη μελέτη και την υποβολή προτάσεων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος- θα συμμετέχει η κυβέρνηση, όλοι οι κοινωνικοί εταίροι, φορείς των επιχειρήσεων και των φορολογουμένων ενώ θα προβλέπεται και η συμμετοχή εκπροσώπων των κομμάτων.

● Φορολογική επιείκεια για νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις. Οι νέες επιχειρήσεις και όσοι αρχίζουν την άσκηση επιτηδεύματος θα έχουν για τρία χρόνια ειδική μεταχείριση όσον αφορά στις φορο-παραβάσεις που πραγματοποιούν. Συγκεκριμένα θα απαλλάσσονται από πρόστιμα και δεν θα χαρακτηρίζονται ανεπαρκή τα βιβλία τους για τυπικές παραβάσεις. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει δόλος (έκδοση πλαστών τιμολογίων κ.λπ.).

● Ενίσχυση όσον αφορά το κίνητρο των αποδείξεων, που ισχύει ήδη για τους ιδιοκτήτες ακινήτων.

ΠΑΣΟΚ: Εμπαιγμός
Για εμπαιγμό των φορολογουμένων και υποτίμηση της νοημοσύνης τους κατηγόρησε την κυβέρνηση η υπεύθυνη του Τομέα Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ κ. Β. Παπανδρέου. Σχολιάζοντας το νομοσχέδιο για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής τόνισε ότι «η κυβέρνηση έπειτα από 3,5 χρόνια ανακαλύπτει την αναγκαιότητα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής για να εξευρεθούν, δήθεν, πόροι για κοινωνικούς σκοπούς». Και προσθέτει ότι ενώ η «νέα διακυβέρνηση με μια σειρά μέτρων και χαριστικών ρυθμίσεων ευνόησε συγκεκριμένα συμφέροντα και πέρασε μηνύματα φορολογικής ασυδοσίας» τώρα έρχεται «με προεκλογικά επικοινωνιακά τεχνάσματα να καλύψει» τις απαράδεκτες πολιτικές και πρακτικές της στο ζήτημα της φοροδιαφυγής.