Δίδακτρα – φωτιά στα μεταπτυχιακά

Μεταπτυχιακές σπουδές με χορηγίες από ιδιώτες και περιορισμό της κρατικής επιχορήγησης σε μόνο ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα ανά πανεπιστημιακό τμήμα: αυτά προβλέπει το νέο προσχέδιο νόμου που δημοσιοποίησε το υπουργείο Παιδείας, σε μια ακόμα προσπάθεια να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη από την γκάφα με την ανακοίνωση λανθασμένων βαθμών στα Αγγλικά έπειτα από τη νοθεία…

Σύμφωνα με το προσχέδιο αυτό, τις βασικές παραμέτρους του οποίου είχαν αποκαλύψει τα «ΝΕΑ» στις αρχές του περασμένου Μαΐου, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές θα πληρώνουν υψηλά δίδακτρα σε περισσότερα προγράμματα σπουδών από αυτά που τώρα απαιτούν καταβολή διδάκτρων. Στο προσχέδιο- το οποίο στάλθηκε ήδη στα ιδρύματα για να ακολουθήσει διαβούλευση προτού ψηφιστεί- προβλέπεται μεταξύ άλλων ότι στο εξής το κράτος θα καλύπτει

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΙΕΣ

Το κράτος θα καλύπτει μόνο ένα μεταπτυχιακό ανά πανεπιστημιακό τμήμα. Τα υπόλοιπα θα πρέπει να επιβάλουν δίδακτρα ή να βρουν χορηγίες

τις δαπάνες λειτουργίας μόνο για ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα ανά πανεπιστημιακό τμήμα, καθώς και για ένα διατμηματικό ή διιδρυματικό. Τα υπόλοιπα θα πρέπει μόνα τους να βρουν πόρους λειτουργίας, δηλαδή είτε να επιβάλουν δίδακτρα, ακόμα κι αν σήμερα δεν προβλέπονται, είτε να αναζητούν ιδιωτικές χορηγίες και δωρεές, κοινοτικές επιδοτήσεις, είτε όλα αυτά μαζί.

Θα βρεθούν χωρίς πόρους
Σήμερα σε πολλά πανεπιστήμια υπάρχουν πλέον περισσότερα μεταπτυχιακά προγράμματα από τα προπτυχιακά τμήματα. Για παράδειγμα, το Πολυτεχνείο της Αθήνας έχει 9 προπτυχιακά τμήματα και 19 μεταπτυχιακά προγράμματα, χωρίς μάλιστα σε κανέναν να απαιτεί δίδακτρα, κατόπιν αποφάσεων της Συγκλήτου του. Έτσι, εφόσον εφαρμοστεί η πρόβλεψη για μόνο μια χρηματοδότηση μεταπτυχιακού ανά τμήμα, τότε δεκάδες μεταπτυχιακά προγράμματα σε όλα τα ΑΕΙ της χώρας θα βρεθούν χωρίς πόρους, με συνέπεια να αναγκαστούν πολλά να επιβάλουν δίδακτρα.

«Δεν θεωρώ σωστό να χρηματοδοτείται μόνο ένα μεταπτυχιακό ανά τμήμα», είπε στα «ΝΕΑ» ο πρύτανης του Πολυτεχνείου κ. Κ. Μουτζούρης. «Το σωστό θα ήταν όσα είναι εγκεκριμένα από το υπουργείο, να καλύπτονται και οικονομικά. Αν πάντως αυτή η διάταξη εφαρμοστεί, εμείς στο Πολυτεχνείο θα εξακολουθήσουμε να μην επιβάλλουμε δίδακτρα και θα βρούμε άλλους πόρους για να λειτουργήσουμε τα προγράμματά μας. Δεν ξέρω τι θα κάνουν τα άλλα πανεπιστήμια…».

Εξάρτηση από το υπουργείο
Επίσης, το προσχέδιο προβλέπει ότι το υπουργείο θα μπορεί να προκηρύσσει επιστημονικούς τομείς προτεραιότητας και να χρηματοδοτεί μεταπτυχιακά που εντάσσονται σε αυτούς, κάτι που όπως υποστηρίζουν οι συνδικαλιστές πανεπιστημιακοί, θα οδηγήσει σε εξάρτηση των ΑΕΙ από τις επιλογές του υπουργείου. «Οι μεταπτυχιακές σπουδές θα λειτουργούν πλέον με τη λογική των μπίζνες και για να συνεχίσουν να λειτουργούν θα πρέπει να υποβάλλουν σχέδια βιωσιμότητας και συνεπώς θα βρίσκονται σε ακόμα μεγαλύτερη εξάρτηση από την αγορά και τις επιχειρήσεις», είπε ο γραμματέας της ΠΟΣΔΕΠ κ. Ι. Μαΐστρος, ο οποίος έκανε λόγο για νέα έντονη αντίδραση της πανεπιστημιακής κοινότητας.


470% αυξήθηκαν οι μεταπτυχιακοί φοιτητές

ΑΥΞΗΣΗ των μεταπτυχιακών φοιτητών κατά… 470% σημειώθηκε την τελευταία δεκαετία, ενώ την ίδια περίοδο οι προπτυχιακοί φοιτητές των ΑΕΙ- ΤΕΙ μόλις και διπλασιάστηκαν! Την ακαδημαϊκή χρονιά 1996-΄97 στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας μας, περίπου 12.000 νέοι παρακολουθούσαν μεταπτυχιακά μαθήματα που κατέληγαν είτε σε μεταπτυχιακά διπλώματα είτε σε διδακτορικά. Το 2000-΄01 οι μεταπτυχιακοί φοιτητές έγιναν 25.744 και το 2005-΄06 έφτασαν τους 68.597 σε περίπου 400 προγράμματα του είδους… Όπως έχουν επανειλημμένα επισημάνει τα «ΝΕΑ» και ο ερευνητής κ. Χρ. Κάτσικας, πρόκειται ουσιαστικά για έμμεση ιδιωτικοποίηση της ανώτερης βαθμίδας της γνώσης, αφού καθιερώνονται δύο πανεπιστήμια. Ένα δημόσιο πανεπιστήμιο «προπτυχιακού κύκλου», υποχρηματοδοτούμενο και υποβαθμισμένο, και ένα δημόσιο πανεπιστήμιο «μεταπτυχιακού κύκλου», αλλά με αυστηρή επιλογή υποψηφίων και τσουχτερά δίδακτρα στις περισσότερες περιπτώσεις, που- κατά μέσο όρο- αρχίζουν από 4.500 και φτάνουν και τα 7.500 ευρώ για τα δύο έτη. Σε πανεπιστήμια οικονομικού προσανατολισμού, όπως λ.χ. το Οικονομικό, το Πειραιώς, το Μακεδονίας, τα δίδακτρα είναι πολύ υψηλά, ενώ σε άλλα ιδρύματα όπως λ.χ. το Πολυτεχνείο, δεν ζητούνται- μέχρι σήμερα τουλάχιστον- δίδακτρα, καθώς οι Σύγκλητοι θεωρούν ότι και οι μεταπτυχιακές σπουδές πρέπει να παρέχονται δωρεάν. Σε ορισμένα πανεπιστημιακά τμήματα μάλιστα, για να δημιουργηθεί μεταπτυχιακό πρόγραμμα καθώς έχει μεγάλη ζήτηση, αφαιρέθηκαν μαθήματα από τον προπτυχιακό κύκλο, δηλαδή μαθήματα που παλαιότερα οι φοιτητές διδάσκονταν πριν από το πτυχίο τους και φυσικά δωρεάν…
Μεταπτυχιακά με αξιολόγηση από τα ΤΕΙ

ΣΤΟ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ νόμου προβλέπεται επίσης ότι και τα ΤΕΙ θα μπορούν πλέον να οργανώνουν αυτόνομα μεταπτυχιακά προγράμματα, τα οποία όμως για να εγκριθούν θα πρέπει να συνυποβληθεί και έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης. Ακόμα δίνεται η δυνατότητα λειτουργίας μεταπτυχιακών μερικής φοίτησης, η διάρκεια της οποίας θα είναι τουλάχιστον διπλάσια από αυτήν των προγραμμάτων πλήρους φοίτησης, ενώ προβλέπεται ότι το υπουργείο Παιδείας θα συνεχίσει να ελέγχει τον αριθμό των μεταπτυχιακών φοιτητών, τις ανάγκες των ΑΕΙ σε προσωπικό, τη διάρκεια λειτουργίας των προγραμμάτων, το κόστος και τις πηγές χρηματοδότησης. Κάθε πρόγραμμα θα μπορεί να λειτουργεί για 8 έτη και κατόπιν πρέπει να γίνει αξιολόγηση για να λειτουργήσει πάλι. Τέλος, στο προσχέδιο προβλέπεται και η ίδρυση Ερευνητικών Πανεπιστημιακών Ινστιτούτων (ΕΠΙ), που θα είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, θα εποπτεύονται από το υπουργείο και αντικείμενο θα έχουν την έρευνα σε συγκεκριμένες επιστημονικές περιοχές.


Έρχεται νέα κόντρα για έρευνα και τεχνολογία

ΣΕ ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟ της πανεπιστημιακής κοινότητας για να γλιτώσει από τις αντιδράσεις, προχώρησε για μια ακόμα φορά η κυβέρνηση, ανακοινώνοντας χθες ότι θα καταθέσει σύντομα στο θερινό τμήμα της Βουλής, το νομοσχέδιο για την έρευνα και την τεχνολογία, το οποίο έχει απορριφθεί από τους πανεπιστημιακούς…

Το θέμα συζητήθηκε χθες στην κυβερνητική επιτροπή και ο Πρωθυπουργός έδωσε το «πράσινο φως» για την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή από τα συναρμόδια υπουργεία Ανάπτυξης και Παιδείας. Η συνδικαλιστική ηγεσία των πανεπιστημιακών (ΠΟΣΔΕΠ) πάντως, παρότι τα ιδρύματα είναι κλειστά, θα προχωρήσει σε 24ωρη απεργία την ημέρα κατάθεσης του νομοσχεδίου, ενώ οργανώνει και παράσταση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή. Ο πρόεδρος της ΠΟΣΔΕΠ κ. Λαζ. Απέκης εξήγησε γιατί αντιδρούν οι πανεπιστημιακοί: «Ενώ αφορά την εθνική πολιτική για την έρευνα, τα πανεπιστήμια όπου πραγματοποιείται το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας καταδικάζονται στο να μην έχουν αυτοδύναμη ερευνητική δραστηριότητα. Είναι μια πολιτική που επιλέγει να οργανώσει την έρευνα της χώρας, με όρους αγοραίους έξω από τα πανεπιστήμια και την ακαδημαϊκή εποπτεία». Σημειώνεται μάλιστα, ότι το νομοσχέδιο αυτό έχει κριθεί ως μη ικανοποιητικό και από τη Σύνοδο των Πρυτάνεων. Η πανεπιστημιακή κοινότητα τονίζει ότι ουσιαστικά η έρευνα φεύγει από τα ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και εκχωρείται σε ερευνητικά κέντρα που θα βρίσκονται υπό την εποπτεία του υπουργείου Ανάπτυξης και της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας.

Η κ. Μαριέττα Γιαννάκου ωστόσο, είπε ότι το νομοσχέδιο «αναβαθμίζει τον ρόλο των πανεπιστήμιων και του υπουργείου Παιδείας», ενώ ο κ. Δ. Σιούφας το χαρακτήρισε σαν «μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις της νέας διακυβέρνησης».