ΠΡΟΣΩΠΑ Προβλήματα στην «Ουτοπία»

Εκ των υστέρων φαίνεται πως «Ουτοπία» ήταν, όντως, σωστή ονομασία για την κοινότητα που ονειρεύτηκε ο δρ Ντίλαν Ίβανς. Τον Απρίλιο, αυτός ο πρώην επιστήμονας της Ρομποτικής συγκέντρωσε εθελοντές σε μιαν απομακρυσμένη γωνιά της Σκωτίας για να στήσουν μια κοινότητα έπειτα από μια υποτιθέμενη παγκόσμια καταστροφή. Η κοινότητα αυτή θα ζούσε επί 18 μήνες αποκομμένη από τη σύγχρονη ζωή: θα καλλιεργούσε και θα κυνηγούσε για να εξασφαλίσει την τροφή της, θα οργάνωνε την ψυχαγωγία της, θα έλυνε τις διαφορές της, θα υπήρχε μέσα στη «φούσκα» της! Ο στόχος του Ίβανς ήταν να δείξει πώς η ανθρωπότητα θα μπορούσε να «αυτοεπισκευαστεί» έπειτα από μια καταστροφή, όπως ένας πυρηνικός πόλεμος, μια πετρελαϊκή κρίση ή μια πανδημία γρίπης.

Ο Ίβανς, ηλικίας σαράντα ενός ετών, άρχισε να οργανώνει το πείραμα ήδη από πέρυσι τον Ιούλιο και, τρεις μήνες μετά την επίσημη έναρξή του, ο ίδιος έχει εξαντληθεί ενώ το πείραμα δεν πηγαίνει όπως ήλπιζε. Στα τέλη Ιουνίου αποφάσισε να βγει από την «Ουτοπία» για να επισκεφθεί την οικογένειά του. Το κύριο πρόβλημά του είναι η εξάντληση. «Από πέρυσι βρισκόμουν κάθε μέρα επιτόπου κάνοντας ό,τι πίστευα πως ήταν απαραίτητο για να είναι όλα έτοιμα», λέει στους «Τάιμς».

Τα προβλήματα άρχισαν από την αβεβαιότητά του για τον ρόλο που θα έπρεπε να έχει στην «Ουτοπία». Θα παρατηρούσε απλώς ή θα συμμετείχε; Θα ήταν ο ντε φάκτο αρχηγός ή θα έπρεπε να επικρατεί πλήρης ισότητα; Και τι θα συνέβαινε αν κάποιος από τους εθελοντές δεν συμμορφωνόταν στους κανόνες; «Πόση» τεχνολογία θα επέτρεπε στους επισκέπτες να φέρουν μαζί τους; Ήλπιζε ότι ο ρόλος του θα εξελισσόταν ανάλογα με τις συνθήκες, όμως τελικά η θέση του στο πείραμα δεν ήταν σαφής. Ξέσπασαν διενέξεις, το στρες έγινε καθημερινή πραγματικότητα. «Όταν “έπιασα πάτο”, άρχισαν να μου λείπουν πράγματα που είχα πριν», εξηγεί. «Άρχισαν να μου λείπουν όλα όσα ήταν φυσιολογικά στη ζωή μου- η ρουτίνα μου, η δουλειά μου». Όταν τα άλλα μέλη της «Ουτοπίας» του είπαν να αποσυρθεί προσωρινά, ανακουφίστηκε. Και η επιστροφή του στον πραγματικό κόσμο τού επέτρεψε να σκεφτεί τι έφταιξε.

Λυπάται που επέτρεψε να μπει στην «Ουτοπία» τόση πολλή τεχνολογία («Άφησα ανοικτό το κινητό μου για να μπορούν να καλούν δημοσιογράφοι και προμηθευτές και μετά ήταν πολύ δύσκολο να πω, “εγώ μπορώ να έχω το τηλέφωνό μου, αλλά εσύ όχι”»). Αυτό υπονόμευσε άλλες προσπάθειες για διατήρηση της αυθεντικότητας: οι «ουτοπιστές» έφθασαν να πραγματοποιούν επισκέψεις στην τοπική παμπ… «Όταν κάνεις μερικούς συμβιβασμούς, γίνεται δυσκολότερο το να τραβήξεις μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο τι είναι απαραίτητο και τι όχι», εξηγεί. «Αν το έκανα ξανά, θα ήμουν πολύ αυστηρότερος». Το τέλος της «Ουτοπίας» έχει ορισθεί για τον Σεπτέμβριο του 2008, όμως όλα δείχνουν πως μάλλον δεν θα αντέξει ώς τότε.