ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Ο Φαράκος

O λόγος στους αναγνώστες. Ο Λουκάς Π. Πάτρας, τέως καθηγητής Πανεπιστημίου, με αφορμή χρονογράφημά μου για τον αείμνηστο Γρηγόρη Φαράκο, έστειλε στα «ΝΕΑ» την παρακάτω επιστολή, που, φυσικά, δημοσιεύω: «Αξιότιμε κύριε διευθυντά, Διάβασα στα “ΝΕΑ” του Σαββάτου 31 Μαρτίου 2007 και στη στήλη “Ματιές” το κείμενο του συνεργάτη σας Λευτέρη Π. Παπαδόπουλου: “Με σεβασμό”, αφιερωμένο στον Γρηγόρη Φαράκο.

Ελπίζω να συγκατατεθεί ο συνεργάτης σας να δημοσιευθεί στα “ΝΕΑ” η ακόλουθη μαρτυρία για τον Γρηγόρη Φαράκο, που εξ αντικειμένου αποτελεί συμπλήρωμα στα όσα γράφονται από αυτόν, αλλά προέρχεται από την άλλοτε αντίπερα όχθη: Στις 23 Φεβρουαρίου 2000 το μεσημέρι έγινε στη Στοά του Βιβλίου από τις Εκδόσεις Ωκεανίδα, η παρουσίαση του βιβλίου του Πέτρου Στ. Μακρή-Στάικου, “Κίτσος Μαλτέζος, Ο αγαπημένος των Θεών”. Την παρουσίαση έκαναν, με συντονιστή τον Στέλιο Κούλογλου, οι αείμνηστοι Γρηγόρης Φαράκος και Αλέξανδρος Λ. Ζαούσης και ο συγγραφέας Πέτρος Μακρής-Στάικος. Θα θυμίσω στους αναγνώστες σας ότι ο Κίτσος Μακρυγιάννη Μαλτέζος, για τον οποίον παρουσίασε το βιβλίο ο Φαράκος, υπήρξε μια εντυπωσιακή ηγετική φοιτητική φυσιογνωμία ανάμεσα στους αγωνιστές της Κατοχής, που εκτελέσθηκε όμως την 1η Φεβρουαρίου 1944 μπροστά στην Πύλη του Αδριανού με πιστόλι από τέσσερις μέχρι τότε συντρόφους του, από τους οποίους οι δύο της Σπουδάζουσας του Πολυτεχνείου, της οποίας ηγετικό στέλεχος υπήρξε ο Γρηγόρης Φαράκος. Η εκτέλεση έγινε για τον λόγο ότι ο Κίτσος Μακρυγιάννη Μαλτέζος εγκατέλειψε τις γραμμές τους και εντάχθηκε στις εθνικοαπελευθερωτικές συνεργαζόμενες οργανώσεις της αντίπερα όχθης, ΠΕΑΝ, Ιερή Ταξιαρχία, ΡΑΝ, ΕΣΑΣ κ.ά, στις οποίες μετείχαν κατά το πλείστον φοιτητές και εργαζόμενοι νέοι. Ο αναγνώστης, από το γεγονός ότι δέχθηκε να είναι ο παρουσιαστής του συγκεκριμένου βιβλίου, για τη σύνταξη του οποίου είχε άλλωστε παράσχει συνέντευξη στον συγγραφέα του, όπως και άλλοι, ανάμεσα στους οποίους και ο υπογράφων την παρούσαπου αναφέρονται στις πηγές του βιβλίουθα κατανοήσει τη λεβεντιά, την πνευματική καλλιέργεια και την ανθρωπιά του Γρηγόρη Φαράκου. Αλλά η εκδήλωση του ήθους και της πνευματικής του καλλιέργειας δεν περιορίσθηκε μόνο σε αυτό. Μόλις πληροφορήθηκε από τον συμπαρουσιαστή του γιατρό και ιστορικό συγγραφέα Αλέξανδρο Λ. Ζαούση ότι στην αίθουσα παρευρίσκονταν και αγωνιστές της αντίπερα όχθης, τα ονόματα των οποίων γνώριζε από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της Κατοχής, αλλά και τις ενδοπανεπιστημιακές φοιτητικές συρράξεις, ζήτησε να μας συναντήσει κατά τη δεξίωση που επακολούθησε και προσωπικά και τον Λουκά Πάτρα. Για τον Πάτρα γνώριζε ότι είχε διατελέσει και υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών του στρατιωτικού καθεστώτος. Το ίδιο έτος, 2000, δημοσιεύθηκε το έργο του Γρ. Φαράκου, “Ο ΕΛΑΣ και η Εξουσία”. Οι αρμόδιοι του εκδοτικού οίκου Ελληνικά Γράμματα γνωρίζουν εάν ο τίτλος του σχετίζεται με το βιβλίο μου “Εξουσία και Διανόηση στη νεότερη και σύγχρονη Ελλάδα”, που δημοσιεύθηκε μόλις το 2005. Το προλογικό σημείωμα του Φαράκου στον Τόμο Δεύτερο του βιβλίου του “Ο ΕΛΑΣ και η Εξουσία” αρχίζει με την ακόλουθη φράση: “Τετρωμένος την πλευράν” έκλεισε ο αναγνώστης τον πρώτο τόμο αυτής της εργασίας. Αν και συμμερίζομαι την κατάστασή του, δεν ελπίζω ότι και ο δεύτερος θα συμβάλει στην “επούλωση των πληγών”. Τετρωμένος την πλευράν, κατά τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδος, υπήρξε ο Χριστός. Έχουμε στη φράση αυτή το τρίτο δείγμα της ανθρωπιάς του Φαράκου…

Μολονότι παλαιός δάσκαλος, δεν γνωρίζω εάν χρειάζεται επιμύθιο. Θα έλεγα μόνον ότι στον Φαράκο και σε κάθε άξιο άνθρωπο πρυτανεύει στην κατανόηση των κοινωνικών πράξεων των ανθρώπων όχι το πολιτικό, όχι το δημοσιογραφικό, αλλά το ιστορικό κριτήριο».