[ Δρόμοι ]

Όταν ένα σχέδιο…
… που επεξεργάζονται οι Βρυξέλλες δεν βγάζει νόημα, υπάρχουν δύο πιθανές εξηγήσεις. Η πρώτη είναι ότι η ιδέα στην οποία βασίζεται είναι μια ανοησία. Η δεύτερη, ότι πίσω από τη σύγχυση κρύβεται μια ιδεολογική σύγκρουση στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Κάτι τέτοιο συμβαίνει με τις τελευταίες ιδέες της Ε.Ε. για τη μετανάστευση. Η Ένωση ζητά καλύτερο συντονισμό της εισροής μεταναστών, χρησιμοποιώντας ένα περίεργο λεξιλόγιο: «κυκλική μετανάστευση» και «συμπράξεις κινητικότητας» ανάμεσα στην Ε.Ε. και τρίτες χώρες.

Θεωρητικά…
… η Ένωση δείχνει να αντιμετωπίζει τη μετανάστευση ως μια αμοιβαία συμφέρουσα ανταλλαγή: εργάτες από τον Τρίτο Κόσμο έρχονται να καλύψουν τα κενά στην αγορά εργασίας της Ευρώπης, ενώ Ευρωπαίοι εργαζόμενοι μεταφέρουν γνώση σε μερικές από τις φτωχότερες χώρες της γης. Η κυκλική μετανάστευση, λέει η Επιτροπή, είναι ένας τρόπος συνεργασίας με τις φτωχές χώρες για να αποτρέπεται η «διαρροή εγκεφάλων». Και οι συμπράξεις κινητικότητας είναι η επέκταση αυτής της προσέγγισης στους λιγότερο ειδικευμένους. Ανάμεσα στα σχέδια που εξετάζονται είναι το άνοιγμα κέντρων στις φτωχές χώρες όπου θα παρέχονται πληροφορίες για τις ευκαιρίες απασχόλησης στην Ευρώπη. Με τον τρόπο αυτό, οι φιλόδοξοι νέοι θα επιλέγουν τον νόμιμο δρόμο για να ταξιδέψουν στην Ευρώπη, αντί να πληρώνουν τους εμπόρους που τους μεταφέρουν με επικίνδυνες βάρκες.

Η Ευρώπη…
… ανταγωνιζόταν για χρόνια την Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία προκειμένου να προσελκύσει τους πιο περιζήτητους εργαζόμενους από το εξωτερικό. Σε λίγο καιρό, η Επιτροπή αναμένεται να προτείνει τη δική της εκδοχή της αμερικανικής πράσινης κάρτας, μια «μπλε κάρτα», που θα προσφέρει ελεύθερη μετακίνηση σε όλη την Ευρώπη για τους ειδικευμένους μετανάστες. Αυτή είναι η φιλελεύθερη ματιά να βλέπει κανείς τα πράγματα. Η άλλη ματιά, επισημαίνει ο «Εκόνομιστ», είναι εκείνη του «γερακιού». Η κυκλική μετανάστευση, εξηγεί η Κομισιόν, θα αποτελέσει το πρότυπο για μια νέα νομοθεσία που θα αφορά τους εποχικούς μετανάστες (σαν κι αυτούς που πληρώνονται μερικά ευρώ για να μαζεύουν φράουλες στην Ιταλία ή να ανακατεύουν το τσιμέντο στις οικοδομές της Ισπανίας). Για τους ανθρώπους αυτούς, οι Βρυξέλλες υπόσχονται ότι θα επιστρέφουν στις χώρες τους όταν θα λήγει η σύμβασή τους, χωρίς να έχουν το δικαίωμα να φέρνουν τις οικογένειές τους ή να διεκδικούν επιδόματα. Όπως εξήγησε ο επίτροπος δικαιοσύνης, ασφάλειας και ελευθερίας Φράνκο Φρατίνι, πρόκειται για «θέσεις προσωρινής απασχόλησης».

Κι έτσι…
… το μυστικό αποκαλύπτεται: αυτά τα σχέδια είναι μια νεώτερη και ευγενέστερη εκδοχή των προγραμμάτων των «γκασταρμπάιτερ», όπου οι Τούρκοι και οι Μαροκινοί εργάτες δεν ενσωματώθηκαν ποτέ πλήρως στις κοινωνίες υποδοχής τους επειδή στην πραγματικότητα ήταν ανεπιθύμητοι. Οι αξιωματούχοι των Βρυξελλών εξηγούν ότι χάρις στην τεχνολογία θα μπορούν ανά πάσα στιγμή να εντοπίζουν τους μετανάστες που μπαίνουν και βγαίνουν από το ευρωπαϊκό έδαφος. Αν το σύστημα δεν δουλέψει, εξετάζεται και η λύση της παρακράτησης των μισθών των μεταναστών για το διάστημα που βρίσκονται στην Ευρώπη, και της απόδοσής τους όταν θα επιστρέφουν στην πατρίδα τους…