[ Δρόμοι ]

Περισσότεροι…
… άνθρωποι πέθαναν κατασκευάζοντας τις ρουκέτες V-2, από όσους σκοτώθηκαν από αυτές στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σπάνια παίρνουμε από την τεχνολογία αυτό ακριβώς που θέλουμε. Παρ΄ όλα αυτά, ο Τόμας Καρλάιλ έγραφε: «Ο άνθρωπος είναι ένα ζώο που χρησιμοποιεί εργαλεία. Πουθενά δεν θα τον βρεις χωρίς εργαλεία. Χωρίς εργαλεία δεν είναι τίποτα, με εργαλεία είναι τα πάντα». Άλλο όμως ένας τεχνολογικός νεωτερισμός και άλλο η σημασία του για τη ζωή μας.

Ας πάρουμε…
… τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο βιβλίο του «Το σοκ του παλιού», ο Βρετανός ιστορικός Ντέιβιντ Έτζερτον έχει υπολογίσει πως, μολονότι οι Γερμανοί ξόδεψαν 500 εκατομμύρια δολάρια για την παραγωγή τους, «η καταστρεπτική ισχύς όλων μαζί των ρουκετών V-2 ήταν παρ΄ όλα αυτά μικρότερη από όση θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί από μία και μόνη επιδρομή της RΑF σε μια πόλη». Πάμε παρακάτω. Το 1975, το περιοδικό «Μπίζνες Γουίκ» πανηγύριζε το «γραφείο χωρίς χαρτί». Τριάντα τόσα χρόνια από τότε, η παγκόσμια παραγωγή χαρτιού έχει τριπλασιαστεί, γράφει ο Στίβεν Σέιπιν στο περιοδικό «Νιουγιόρκερ». Οι παλιές τεχνολογίες επιβιώνουν δίπλα στις νέες. Λένε πως ζούμε στη «νέα οικονομία», αλλά από τις 30 κορυφαίες επιχειρήσεις του κόσμου μόνο οι τρεις ασχολούνται με την υψηλή τεχνολογία: η Τζένεραλ Ελέκτρικ, η Ζίμενς και η ΙΒΜ. Και είναι και οι τρεις υπεραιωνόβιες. Στην κορυφή του καταλόγου βρίσκονται ακόμη επιχειρήσεις που ασχολούνται με τα πετρέλαια και τα αυτοκίνητα.

Συνηθίζουμε…
… να υπερεκτιμούμε τις επιπτώσεις των τεχνολογικών νεωτερισμών. Δεν μπορούμε όμως να αντιληφθούμε πώς θα ήταν η ζωή μας χωρίς, ας πούμε, το e-mail. Γνωρίζουμε πώς καταλήξαμε σε αυτό, αλλά δεν μπορούμε να φανταστούμε πώς θα είχαν εξελιχθεί τα πράγματα χωρίς αυτό. Και κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πως η τεχνολογία που έχουμε σήμερα είναι η μοναδική που θα μπορούσαμε να είχαμε. Ο αστρονόμος Καρλ Σέιγκαν είχε πει: «Ζούμε σε μια κοινωνία εξαιρετικά εξαρτημένη από την επιστήμη και την τεχνολογία, στην οποία σχεδόν κανείς δεν ξέρει τίποτα για την επιστήμη και την τεχνολογία».

Το 1817…
… ο διάσημος Άγγλος κατασκευαστής πιάνων Τόμας Μπρόντγουντ επισκέφτηκε τον Μπετόβεν στη Βιέννη και του πήγε δώρο ένα πιάνο που ήταν η τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Άραγε, ποιος από εκείνους τους δύο ανθρώπους καταλάβαινε καλύτερα το πιάνο, ο μάστορας που τα πιάνα του κοσμούσαν τα καλύτερα σαλόνια της Ευρώπης ή ο κουφός ιδιοφυής που το ταλέντο του δόξασε το όργανο; Άλλο είναι το πιάνο για τον πιανίστα, άλλο για τον κουρδιστή και άλλο για ένα παιδί που παίζει με τα πλήκτρα. Αν ξέρουμε ακριβώς αυτό που θέλουμε και χρειαζόμαστε, είναι ήδη σαν να ξέρουμε πολλά. Τα πράγματα είναι πολύ σημαντικά στη ζωή μας, αλλά και η ζωή μας είναι τουλάχιστον το ίδιο σημαντική στη ζωή των πραγμάτων.