[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Ποια προοδευτική πολιτική;

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ πολιτική σήμερα, στην εποχή της παγκοσμιοποίησης; Το ΠΑΣΟΚ με το πρόγραμμά του επιχείρησε να δώσει μια απάντηση στο ερώτημα αυτό. Η σχετική συζήτηση αναπτύσσεται όμως σε όλη την Ευρώπη και έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς ακριβώς διαμορφώνεται, αν και βεβαίως η κάθε χώρα είναι ξεχωριστή περίπτωση και απαιτεί ξεχωριστές απαντήσεις. Η ήττα της Σ. Ρουαγιάλ στη Γαλλία και η επικείμενη αποχώρηση του Τ. Μπλερ από την πρωθυπουργία στη Βρετανία έχουν, ως γεγονότα, εντατικοποιήσει τη συζήτηση/αναζήτηση/προβληματισμό για την agenda της προοδευτικής πολιτικής. Από την άποψη αυτή, το βιβλίο που επιμελήθηκαν οι Ν. Ρearce και J. Μargo με τίτλο «Ρolitics for a Νew Generation- Τhe Ρrogressive Μoment» που μόλις κυκλοφόρησε (ΙΡΡR/Ρalgrave, 2007) έχει τεράστιο ενδιαφέρον. Αναφέρεται βεβαίως στη Βρετανία, αλλά περιέχει χρήσιμες και ενδιαφέρουσες προτάσεις και ιδέες για κάθε προοδευτικό κόμμα στην Ευρώπη. Η κεντρική θέση των συγγραφέων είναι ότι χρειάζεται επαναπροσδιορισμός της προοδευτικής πολιτικής και οι συνθήκες γι΄ αυτό είναι τώρα ευνοϊκές. Αφετηρία για τον επαναπροσδιορισμό θα πρέπει να είναι η επανατοποθέτηση των αξιών της προοδευτικής πολιτικής, καθώς η προοδευτική πολιτική είναι «πολιτική αξιών». Δεν είναι πολιτική σκοπιμότητας ή αποτελέσματος απλά και μόνο (αν και βεβαίως και το αποτέλεσμα μπορεί να έχει καθοριστική σημασία). Η αξονική αξία της προοδευτικής πολιτικής παραμένει αυτή της «κοινωνικής δικαιοσύνης» η οποία όμως σήμερα προσλαμβάνει νέο περιεχόμενο και διαστάσεις με τρεις επιμέρους συνιστώσες: της ισότητας, της κοινότητας και της «ενδυνάμωσης» (empowerment) της κοινωνίας. Η προοδευτική πολιτική οφείλει επομένως να προβάλει μια νέα «αφήγηση» για την ισότητα σήμερα.

Οφείλει επίσης να ενσωματώσει στην agenda της τα νέα θέματα που έχουν οικειοποιηθεί οι συντηρητικές δυνάμεις, όπως αυτά της εγκληματικότητας, της μετανάστευσης, της τρομοκρατίας, των κλιματικών αλλαγών, κ.ά. Οφείλει επίσης να αναγνωρίσει ότι σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης, η προοδευτική agenda δεν μπορεί να υλοποιηθεί απλά και μόνο στα όρια του εθνικού κράτους, αλλά στο ευρύτερο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και γι΄ αυτό οφείλει να αναπτύξει μια συνεκτική και πρωτοβουλιακή πολιτική για την ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.