Ο Ζιζού και η κόκκινη μπάλα

Μεσημέρι Τετάρτης, λίγο πριν από τον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ. Στην Αθήνα βρέχει καρέκλες. Εκατοντάδες άνθρωποι, κυρίως μπαμπάδες με τα πιτσιρίκια τους από το χέρι, τρέχουν μες στη βροχή προς το Παναθηναϊκό Στάδιο. Τα παιδιά θέλουν να δουν τον Ζιντάν. Οι μπαμπάδες επίσης. Έστω για λίγο. Έστω από μακριά.

Θέλουν να δουν τον μεγαλύτερο ποδοσφαιριστή της τελευταίας δεκαετίας, τον πιο προικισμένο και κομψό παίκτη της γενιάς του, τον μεγαλύτερο καλλιτέχνη στην παγκόσμια σκηνή του ποδοσφαίρου. Ή, ίσως, θέλουν να δουν εκείνον που εγκατέλειψε τη σκηνή- στην πιο μεγάλη στιγμή της καριέρας του, στο μεγάλο του φινάλε, όταν όλοι περίμεναν να τον δουν να φεύγει με το παγκόσμιο κύπελλο στην αγκαλιά- με τον πιο απροσδόκητο τρόπο. Με μια κεφαλιά στο στήθος ενός αντιπάλου και μια κόκκινη κάρτα.

Την ίδια ώρα, δυο βήματα από το Στάδιο, στις εγκαταστάσεις του Ομίλου Αντισφαίρισης Αθηνών, μια παρέα δημοσιογράφων- ένας Ισπανός από την «Μάρκα», ένας Ιταλός από την «Κοριέρε», ένας Άγγλος και ο υπογράφων από «ΤΑ ΝΕΑ»- περιμένουμε τον Ζιζού προστατευμένοι από τη βροχή. Όχι και από ένα κάποιο τρακ. Δεν έχει περάσει ούτε χρόνος από τότε που κρέμασε τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια. Κι έχει δώσει ελάχιστες συνεντεύξεις από τότε.

Φθάνει, περνά δίπλα μας, μας χαιρετά με ένα μισό χαμόγελο κι εκείνη τη χαρακτηριστική σπίθα στο βλέμμα του.

Αυτός, ο τόσο επιβλητικός μέσα στο γήπεδο, κινείται διακριτικά, μιλά ελάχιστα, περνά σχεδόν απαρατήρητος. Κάθεται μαζεμένος, με το βλέμμα κάτω. Αυτός, ο τόσο εξοικειωμένος με τα φώτα των προβολέων, είναι σχεδόν ντροπαλός. Ή είναι, στ΄ αλήθεια, ένας συνεσταλμένος άνθρωπος, που η δόξα δεν τον γιάτρεψε από τη φυσική του συστολή;

«Ήμουν τόσο τυχερός στη ζωή μου. Είχα μια καλή καριέρα. Ήμουν πάντα με μια μπάλα στα πόδια. Το ποδόσφαιρο μου έδωσε τόσα πολλά. Χρωστάω να δώσω κάτι πίσω. Πρέπει να επιστρέψω λίγα από αυτά που πήρα. Αυτό θέλω τώρα να κάνω. Να γίνω για λίγο χρήσιμος στους άλλους, ύστερα από 17 χρόνια στο ποδόσφαιρο, όπου φρόντιζα για τον εαυτό μου».

Καθόμαστε σε ένα μικρό τραπέζι. Τέσσερις δημοσιογράφοι, ένας από τους μεγαλύτερους αθλητές των χειμερινών σπορ όλων των εποχών, ο Νορβηγός τετράκις Ολυμπιονίκης Γιόχαν Κος, ιδρυτής της μη κυβερνητικής οργάνωσης Right to Ρlay, ένα στέλεχος της Αdidas και εκείνος, ο Ζιζού.

Μας ανακοινώνει ότι επιστρέφει στα γήπεδα. Ότι θα ξαναπαίξει ποδόσφαιρο. Αλλά όχι στα γήπεδα όπου έπαιζε ως τώρα. Θα ταξιδέψει στην Αφρική και στην Ασία, σε χώρες όπου τα παιδιά έχουν χάσει το δικαίωμα στο παιχνίδι, θα ζήσει με παιδιά των προσφυγικών στρατοπέδων, ορφανά των πολέμων, των λιμών ή του ΑΙDS, παιδιά που υπήρξαν τα ίδια στρατιώτες στα 10 τους χρόνια, θα παίξει μπάλα μαζί τους. «Να παίζω ποδόσφαιρο, εξακολουθεί να είναι αυτό που ξέρω καλύτερα από οτιδή ποτε άλλο να κάνω», λέει με το ίδιο πάντα μισό χαμόγελο.

Στις αλάνες… Ο Ζιζού επιστρέφει στα γήπεδα, λοιπόν. Σε γήπεδα από χώμα, με συμπαίκτες πιτσιρίκια που ζουν σε καταυλισμούς και προπονούνται από αθλητές-εθελοντές, που ο Κος μαζεύει από όλα τα σπορ και επιλέγουν να ζήσουν για κάποιους μήνες με τα παιδιά και να τα μάθουν να παίζουν και να αθλούνται. «Το ξέρω ότι υπάρχουν περισσότερα δυστυχισμένα παιδιά από όσα μπορώ να βοηθήσω», απαντά ο Ζιντάν. «Το ξέρω ότι υπάρχουν παιδιά που πεθαίνουν κάθε λεπτό. Αλλά από κάπου πρέπει να αρχίσουμε. Κι εγώ ένιωσα ότι μου ταιριάζει αυτό: Να υπερασπιστώ το δικαίωμα των παιδιών να παίζουν. Σε πολλούς ίσως ακούγεται ως πολυτέλεια. Αλλά για ένα παιδί δεν είναι. Ένα παιδί δεν είναι ευτυχισμένο παρά μόνον όταν παίζει…».

Ο ίδιος έπαιζε στην Πλατεία Ταρτάν, στην θρυλική Καστελάν, ένα «δύσκολο» προάστιο της Μασσαλίας, κατοικημένο από μετανάστες από τη γαλλόφωνη Αφρική. «Αυτό είναι ακόμη και σήμερα το σπίτι μου. Η Καστελάν». Οι τσιμεντένιες πλατείες της Καστελάν ήταν και η πρώτη σκηνή όπου έλαμψε το απίστευτο ταλέντο ενός μικρού, ατίθασου, ευαίσθητου παιδιού, γιου μετανάστη από την Αλγερία που δούλευε νυχτοφύλακας σε αποθήκες. Για τον επόμενο χρόνο, ο Ζινεντίν της Καστελάν θα γυρίζει τον κόσμο και θα συναντά παιδιά που του μοιάζουν. Θα παίζει μαζί τους με μια κόκκινη μπάλα. Είναι το σύμβολο της καμπάνιας. Μια καινούργια, κόκκινη μπάλα που η Αdidas λανσάρει, θα πουλά στα μαγαζιά της σε όλον τον κόσμο για 5 ευρώ και τα έσοδα θα πηγαίνουν στην οργάνωση Right to Ρlay. Όταν τα παιδιά παίζουν, ο κόσμος κερδίζει- είναι το σύνθημα της καμπάνιας.

«Το έχω κάνει μερικές φορές. Έχω παίξει με παιδιά σε διάφορα μέρη του κόσμου. Νιώθω ότι χαίρονται τόσο πολύ, συγκινούνται τόσο, που είναι μεταδοτικό. Χαίρομαι μαζί τους το ποδόσφαιρο. Όπως το χαίρομαι όταν παίζω με δικά μου παιδιά. Και παίζουν καλό ποδόσφαιρο τα δικά μου».

«Η ζωή μου όλη». Σας συγκρίνουν με τον Πλατινί- τον ρωτώ. Μοιάζατε σαν παίκτες, είχατε παρόμοιες καριέρες. Τελειώσατε και οι δύο νωρίτερα από το κανονικό. Αλλά εκείνος από τότε που σταμάτησε να παίζει ασχολείται μόνο με το ποδόσφαιρο. Είναι παθιασμένος με το ποδόσφαιρο. Εσείς δεν έχετε το ίδιο πάθος; Θα ασχολείστε με άλλα πράγματα, σαν αυτά για τα οποία μιλάμε σήμερα;

Σχεδόν παρεξηγείται. «Το ποδόσφαιρο είναι όλη μου η ζωή. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου έξω από το ποδόσφαιρο. Απλώς, κάνω ένα διάλειμμα. Το είχα ανάγκη. Αυτό που κάνω με την οργάνωση Right to Ρlay είναι μια παρένθεση. Σε μερικά χρόνια θα επιστρέψω στο ποδόσφαιρο. Πώς; Δεν ξέρω. Χρειάζομαι μια πρόκληση. Ένα ισχυρό κίνητρο. Κάτι να με παθιάσει ξανά…».

Κι έπειτα μιλάμε για τον τελικό, προβλέπει την νίκη της Μίλαν, γελά όταν τον ρωτάω για τον Σαρκοζί, τον οποίο φυσικά δεν ψήφισε, και φεύγει για το πλαϊνό γηπεδάκι. Καμιά τριανταριά τυχερά πιτσιρίκα που περίμεναν υπομονετικά να τελειώσει η συνέντευξη είχαν την απερίγραπτη ευτυχία να παίξουν για λίγο με μια καινούργια κόκκινη μπάλα με τον μεγαλύτερο ποδοσφαιριστή της εποχής μας.
Χαμογελά σαν τη Μητέρα Τερέζα και έχει το βλέμμα ενός σίριαλ κίλερ

Ήταν ο κομψότερος αρτίστας της μπάλας και ταυτόχρονα ένας παθιασμένος ποδοσφαιριστής. «Έχει το χαμόγελο της Μητέρας Τερέζας και το βλέμμα ενός σίριαλ κίλερ» είχε πει γι΄ αυτόν ένας Μαρσεγιέζος ρόκερ. Έλεγαν πως η αληθινή κινητήρια δύναμη του Ζιντάν, αυτό που τον έκανε να παίζει, ήταν ένας εσωτερικός θυμός, μία οργή που δεν έπαψε να βράζει. Πως η καριέρα του έλαμψε μόνον όταν βρέθηκε σε περιβάλλον όπου μπορούσε να τιθασεύσει τον θυμό του, να τον μετατρέψει σε θετική ενέργεια μέσα στο γήπεδο. Στην Μπορντό ή στη Ρεάλ, όχι στη Γιουβέντους, στην οποία δεν αισθάνθηκε ποτέ καλά. Όταν πρωτοπήγε, 16άρης, στις Κάννες, στο ντεμπούτο του σε ομάδα Α΄ εθνικής, πέρασε τις πρώτες εβδομάδες του πλένοντας τα αποδυτήρια, τιμωρία επειδή είχε χτυπήσει με γροθιά έναν συμπαίκτη που στην προπόνηση τον κορόιδεψε για την αλγερινή καταγωγή του και τα παιδικά του χρόνια στο γκέτο. Η ίδια ιστορία επαναλήφθηκε πολλές φορές ακόμη.

Ανοιχτή πληγή. Άγγελος ή δαίμονας, καλλιτέχνης ή μονομάχος; Στο δημοσιογραφικό τραπέζι, στο στόμα όλων μας γυρίζει μια ερώτηση για την περίφημη κουτουλιά στον Ματεράτσι. «Μήπως με τη φιλανθρωπική σας δράση επιχειρείτε να εξιλεωθείτε για τον τρόπο με τον οποίο σταματήσατε την καριέρα σας;» ρωτά με τον χαρακτηριστικό αγγλικό τρόπο ο Άγγλος συνάδελφος. Συννεφιάζει. Αρνείται να απαντήσει. Έπειτα δίνει μια γρήγορη, τυποποιημένη απάντηση: «Το κίνητρό μου είναι τα ίδια μου τα παιδιά». Κι έπειτα δηλώνει ότι δεν θέλει να μιλήσει άλλο για την καριέρα του, για το αν θα δεχτεί την πρόταση να παίξει στις ΗΠΑ ή για το αν θα γίνει προπονητής. Η πληγή του τελικού του Βερολίνου είναι φανερό πως δεν έχει κλείσει ακόμη.