[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Η κληρονομιά του Μπλερ

O Μπλερ φεύγει ταπεινωτικά από τον πρωθυπουργικό θώκο και το αγγλικό περιοδικό «Εconomist» αναφωνεί πολιτικά, ότι ο μεγάλος «ηθοποιός εγκαταλείπει (άδοξα) τη σκηνή». Κάποιοι άλλοι αποτιμούν την ιστορική του προσφορά και τον συγκρίνουν με την αινιγματική μορφή που παρουσιάζει ο Caspar David στον ζωγραφικό του πίνακα για τον «ταξιδευτή της ομίχλης» (παραπέμποντας σημειολογικά και υποτιμητικά στην ιδεολογική θολότητα του Μπλερ)!

Όμως πώς μπορεί να αποτιμήσει κανείς την πρωθυπουργία ενός εκπληκτικού μάγου της επικοινωνίας, που ήξερε να αναμειγνύει ανεπανάληπτα το θέατρο με την πολιτική και πίστευε ότι έχει μια mission σε αυτόν τον κόσμο, δηλαδή μια προσωπική αποστολή για να καλυτερεύσει αυτόν τον πλανήτη (όπως μας πληροφορεί ειρωνικά ο R. Νorth στο σχετικό του βιβλίο για τον Βρετανό πρωθυπουργό); Έτσι θα πρέπει κατ΄ αρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι ο ίδιος ο Μπλερ ήταν μια αντιφατική προσωπικότητα που συνδύαζε ακατανόητα και τον απαιτούμενο πραγματισμό, αλλά και την εμμονή σε ανορθολογικές (ή μεταφυσικές) προσεγγίσεις, όπως διαφαίνεται εκπληκτικά από την απίστευτη δήλωση που έκανε τον Μάρτιο του 2006, ότι η απόφαση για τη συμμετοχή στον πόλεμο του Ιράκ ελήφθη υπό την καθοδήγηση του θεού (was made by God as well)!

Υπό αυτήν την έννοια θα πρέπει ενδεχόμενα η αξιολόγηση της συνολικής του δράσης να είναι λίγο πιο σύνθετη και όχι να περιορίζεται αφελώς στην απλή λογική του μαύρου ή του άσπρου.

Έτσι στην οικονομία ο Μπλερ αφήνει μια Αγγλία που καθιέρωσε επί της πρωθυπουργίας του το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, ώστε να είναι πιο προστατευμένα τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα (κάτι που δυστυχώς δεν έκανε στην Ελλάδα η σημερινή συντηρητική κυβέρνηση).

Επίσης παραδίδει στον διάδοχό του μια χώρα στην οποία το βιοτικό επίπεδο του μέσου

ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΟΪΟΝ

της μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης της επίμαχης περιόδου κατανεμήθηκε μάλλον άδικα, αφού ο Μπλερ ακολούθησε την ιδεολογική θολούρα του Τρίτου Δρόμου

Βρετανού βελτιώθηκε αισθητά (χάρη σε μια σταθερή οικονομική μεγέθυνση επί δέκα σχεδόν χρόνια, «Εconomist», Ηow will history judge him?, 10/5/2007).

Από την άλλη όμως μεριά (και εδώ έγκειται η διαφορετική ιδεολογική ανάγνωση του ίδιου φαινομένου) η Βρετανία του Μπλερ εξακολουθεί να έχει θλιβερά 500.000

νέους άνεργους, δηλαδή πολύ περισσότερους από αυτούς είχε το 1998, όταν ο νέος αστέρας της Κεντροαριστεράς ανέβαινε δειλά και ντροπαλά στην εξουσία!

Επίσης οι δημόσιες υπηρεσίες εξακολουθούν- παρά τη δραστική τους ιδιωτικοποίηση- να μη λειτουργούν επωφελώς και με ασφάλεια για το κοινωνικό σύνολο, αφού ενδεικτικά αναφέρω ότι το ποσοστό των σιδηροδρομικών ατυχημάτων συνεχίζει σε αυτή τη χώρα να είναι απαράδεκτα υψηλό, γεγονός που παραπέμπει ανησυχητικά στη γενικευμένη ανασφάλεια της Βικτωριανής εποχής (« Νew Υork Τimes», Α Ρlayer who never found his stage, 10/5/2007).

Όλα αυτά (και πολλά άλλα) αποκαλύπτουν δυσάρεστα ότι το συνολικό προϊόν της μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης της επίμαχης περιόδου κατανεμήθηκε μάλλον άδικα, αφού ο Μπλερ ακολούθησε την ιδεολογική θολούρα του Τρίτου Δρόμου- ή την πολιτική άνευ «ταξικού» αντιπάλου- και λησμόνησε ότι η αρχή της ισότητας ήταν πάντοτε για την αριστερή σκέψη ο πολικός αστέρας, όπως έλεγε και ο Νομπέρτο Μπόμπιο.

Όμως είναι βέβαιο ότι τα οικονομικά μεγέθη δεν θα επηρεάσουν καταλυτικά την ιδεολογική παρακαταθήκη του μεγάλου ηθοποιού της διεθνούς πολιτικής. Μόνο για ένα πράγμα το 69% του βρετανικού λαού και η παγκόσμια κοινότητα θα θυμούνται «ες αεί» τον Μπλερ: για τον αιματηρό πόλεμο στο Ιράκ που κήρυξε η γνωστή συμμαχία των «προθύμων», όπως αποκαλύπτει μια πρόσφατη κατατοπιστική δημοσκόπηση της εφημερίδας «Ιndependent».

Επομένως οι χιλιάδες νεκροί του βάρβαρου πολέμου στο Ιράκ θα στοιχειώνουν διαρκώς την μπλερική κληρονομιά. Και ίσως για τον Μπλερ να ισχύει συμβολικά αυτό που έλεγε ο Σαίξπηρ: «ούτε την νύκτα ούτε το πρωί ύπνο δεν θα χορτάσει, σημαδεμένος πια θα ζει» ( Μάκβεθ) .

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Ο παράνομος πόλεμος στο Ιράκ θα αμαυρώνει διαρκώς τα όποια θετικά επιτεύγματα του Μπλερ στην αγγλική οικονομία. Και υπ΄ αυτή την έννοια κατανοεί κανείς γιατί ελάχιστοι Βρετανοί «θα προβληματιστούν ή θα στενοχωρηθούν με την επικείμενη αποχώρησή του τον Ιούνιο» (« Εconomist»)!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.