Απαγορεύεται το κάπνισμα πλέον και στο Χόλιγουντ

Ο πρωταγωνιστής δεν θα μπορεί πια να καταφεύγει στο κάπνισμα, όποτε θα κορυφώνεται και η αγωνία στην ταινία. Το Χόλιγουντ κόβει το κάπνισμα. Περνάει κι αυτό στην αρμοδιότητα της λογοκρισίας, όπως η βία και το σεξ.

Η αμερικανική λογοκρισία αποφάσισε να συμπεριλάβει το κάπνισμα ανάμεσα στα κριτήρια με τα οποία χαρακτηρίζει τις ταινίες, όπως το σεξ, τη βία και την τολμηρή γλώσσα. Με δυο λόγια, μια ταινία για την οικογένεια δεν μπορεί να δείχνει ηθοποιούς να καπνίζουν. Ο νέος κανονισμός δεν θα έχει αναδρομική ισχύ (γεγονός που σημαίνει ότι σώθηκε η «Καζαμπλάνκα»). Αφού πρώτα απαγόρευσε το κάπνισμα στα μπαρ, τα εστιατόρια, τα γήπεδα και τις πλαζ, το αμερικανικό αντικαπνιστικό λόμπι μετέφερε τη σταυροφορία του στο Χόλιγουντ. Ο οργανισμός Μotion Ρicture Αssociation of Αmerica, που από την 1η Νοεμβρίου 1968 αποδίδει στις ταινίες τους περίφημους χαρακτηρισμούς της λογοκρισίας («Ακατάλληλη για ανηλίκους κάτω των… ετών»), ανακοίνωσε ότι θα συμπεριλάβει

ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ

Το κάπνισμα έχει μπει στην ίδια κατηγορία με το σεξ, τα ναρκωτικά, τη βία και τις βωμολοχίες

και το κάπνισμα μεταξύ των κριτηρίων βάσει των οποίων απαγορεύεται η προβολή μιας ταινίας σε ανηλίκους.

Από το Σάββατο, το κάπνισμα έχει μπει στην κινηματογραφική Αμερική στην ίδια κατηγορία με το σεξ, τα ναρκωτικά, τη βία και τις βωμολοχίες. «Είναι σαφές ότι το κάπνισμα είναι μια συμπεριφορά που γίνεται ολοένα και πιο απαράδεκτη στην κοινωνία μας», λέει ο Νταν Γκλίκμαν, πρόεδρος του Μotion Ρicture Αssociation of Αmerica κι εξηγεί: «Η νικοτίνη προκαλεί εξάρτηση και αποτελεί σοβαρότατη απειλή για τη δημόσια υγεία. Κανένας γονιός δεν μπορεί να θέλει να κολλήσει το παιδί του αυτή τη συνήθεια». Στο στόχαστρο έχουν μπει από τη μια μεριά η πληθώρα των ηθοποιών που εμφανίζονται σήμερα να καπνίζουν στην οθόνη και από την άλλη ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται το κάπνισμα ως «λάιφ στάιλ». Το νέο μέτρο της λογοκρισίας, πάντως, δεν έχει αναδρομική ισχύ. Ταινίες όπως η «Καζαμπλάνκα» θα εξακολουθήσουν να είναι προσιτές ακόμη και στα παιδιά, από τη μικρή οθόνη. Μανιώδεις καπνιστές, όπως ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, ο Γκάρι Κούπερ και ο Ροντ Σέρλινγκ, που και οι τρεις τους πέθαναν από καρκίνο των πνευμόνων, θα εξακολουθήσουν να καπνίζουν στην οθόνη. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η γενικότερη τάση στο Χόλιγουντ είναι αντικαπνιστική. Οι ταινίες που δείχνουν ηθοποιούς να καπνίζουν έχουν περιοριστεί από 60% τον Ιούλιο του 2004 στο 52% τον Ιούλιο του 2006. Στην ίδια περίοδο, το 75% των ταινιών που έδειχναν σκηνές καπνίσματος χαρακτηρίστηκαν «ακατάλληλες για ανηλίκους κάτω των 17 ετών, αν δεν συνοδεύονται από ενήλικο».

Ο νέος κανονισμός δεν ικανοποίησε απόλυτα τις αντικαπνιστικές οργανώσεις, οι οποίες ζητούν τη γενική και συνολική απαγόρευση του καπνίσματος στις ταινίες. Όμως, η απόφαση του Μotion Ρicture Αssociation of Αmerica έγινε δεκτή με θετικά σχόλια από το Directors Guild of Αmerica, το συνδικάτο των σκηνοθετών, από περίπου τριάντα πολιτειακούς υπουργούς Δικαιοσύνης και από ιατρικές οργανώσεις, όπως η Αμερικανική Πνευμονική Ένωση και η Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.
Το κάπνισμα στη μεγάλη οθόνη

● ΧΑΜΦΡΕΪ ΜΠΟΓΚΑΡΤ. Με το καπέλο να του μισοκρύβει το πρόσωπο και το αιώνιο τσιγάρο στα χείλη, στην «Καζαμπλάνκα» (1942).

● ΣΑΡΟΝ ΣΤΟΟΥΝ. Σε αυτή την πόζα από το «Βασικό ένστικτο», πάντως, εκείνο που συζητήθηκε περισσότερο δεν ήταν το τσιγάρο που κρατούσε στο χέρι.

● ΣΟΥΒΑΡΙ & ΜΠΙΡΤΣ. Νεαρές καπνίστριες στο «Αmerican beauty» (Όσκαρ 1999).

● ΜΟΝΙΚΑ ΜΠΕΛΟΥΤΣΙ. Σκοτωμός ποιος θα της ανάψει το τσιγάρο πρώτος στη «Μαλένα» του Τορνατόρε (φωτό 1).

● ΤΟΜ & ΤΖΕΡΙ. Έδιναν το κακό παράδειγμα όταν άναβαν τσιγάρο. Το 2006, η αγγλική οργάνωση Οfcom ζήτησε από την παραγωγό εταιρεία Τέρνερ να μη ξαναδείξει τον Τομ και τον Τζέρι να καπνίζουν (φωτό 2).

● ΜΠΡΑΝΤ ΠΙΤ. Ένα τσιγάρο στο στόμα του πρωταγωνιστή στο «Fight Club» του Ντέιβιντ Φίντσερ (φωτό 3).
Θα κόψουν το τσιγάρο και στους οδηγούς

ΕΙΝΑΙ ΓΕΓΟΝΟΣ ότι το κάπνισμα απαγορεύεται στους κλειστούς δημόσιους χώρους και στους χώρους εργασίας. Σε λίγο καιρό ενδέχεται να απαγορεύεται και σε ιδιωτικούς χώρους, όπως του αυτοκινήτου μας. Το ότι το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία και μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρες καρδιοαγγειακές και πνευμονικές παθήσεις είναι γνωστό. Εκτός όμως από τα προαναφερθέντα οι βρετανικές αρχές υποστηρίζουν ότι το κάπνισμα είναι υπεύθυνο και για την πρόκληση πολλών τροχαίων ατυχημάτων και προτείνουν την απαγόρευσή του εν ώρα οδήγησης. Το μέτρο αυτό, που είναι παρόμοιο με αυτό της απαγόρευσης χρήσης κινητού τηλεφώνου από τους οδηγούς, συζητιέται έντονα από τους Βρετανούς, αφού από 1ης Ιουλίου θα απαγορευθεί το κάπνισμα στους κλειστούς δημόσιους χώρους και τους χώρους εργασίας, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει το ποσοστό όσων καπνίζουν την ώρα που οδηγούν. Εκτός από τη Βρετανία το μέτρο αυτό εξετάζεται και από χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστραλία και οι ΗΠΑ.

Η άποψη ότι το κάπνισμα μέσα στο αυτοκίνητο μπορεί να προκαλέσει τροχαία ατυχήματα αναφέρεται στο γεγονός ότι όταν ο οδηγός ανάβει τσιγάρο, η προσοχή του διασπάται, τα χέρια του απομακρύνονται από το τιμόνι και είναι πολύ πιθανό να χάσει τον έλεγχο του αυτοκινήτου. Το τίναγμα της στάχτης από το παράθυρο είναι επίσης μια σοβαρή αιτία διάσπασης της προσοχής του οδηγού, ενώ ένα αναμμένο τσιγάρο που θα παραπέσει μέσα στο αυτοκίνητο μπορεί να στοιχίσει τη ζωή του οδηγού και των συνεπιβατών του.

Για τα παραπάνω, που υποστηρίζονται όπως είναι φυσικό και από αντικαπνιστικές εκστρατείες, υπάρχει και αντίλογος. Συγκεκριμένα τονίζεται ότι ένα τέτοιο μέτρο παραβιάζει τις ατομικές ελευθερίες, δεδομένου ότι οι πολίτες δεν θα μπορούν να συμπεριφέρονται όπως επιθυμούν στον ιδιωτικό χώρο του αυτοκινήτου τους.