«Βηματοδότης» κατά της αϋπνίας

Τρόπο να ξεγελάσουν τον εγκέφαλο μιμούμενοι σε λίγα λεπτά τα ευεργετικά αποτελέσματα ενός οκτάωρου ύπνου βρήκαν Αμερικανοί επιστήμονες, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία «βηματοδότη» κατά της αϋπνίας.

Με τη βοήθεια μαγνητικών ερεθισμάτων στον εγκέφαλο, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν προκάλεσαν σε εθελοντές που κοιμήθηκαν για λίγα λεπτά τις ίδιες αναζωογονητικές επιδράσεις που έχει ένας βαθύς πολύωρος ύπνος. Κατασκεύασαν μια ηλεκτρονική συσκευή, έναν «βηματοδότη» κατά της αϋπνίας, που ερεθίζει τον εγκέφαλο με ακίνδυνους μαγνητικούς παλμούς. Οι παλμοί φθάνουν στα νεύρα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

Ο «βηματοδότης» ερεθίζει τον εγκέφαλο με μαγνητικούς παλμούς και εκείνος αντιδρά σαν να κοιμάται

τα οποία ελέγχουν ένα είδος βαθέος ύπνου που αποκαλείται «δράση των αργών κυμάτων».

Ο καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν Τζούλιο Τονόνι δήλωσε ότι περίπου το 80% των ωρών κατά τις οποίες κοιμόμαστε βρισκόμαστε σε κατάσταση «δράσης αργών κυμάτων». Ως απάντηση σε κάθε μαγνητικό κύμα που προκλήθηκε στη διάρκεια της έρευνας, ο εγκέφαλος παρήγε τα χαρακτηριστικά αργά κύματα του βαθέος ύπνου. «Με έναν απλό παλμό, προκαλέσαμε ένα κύμα παρόμοιο με αυτά που παράγει ο εγκέφαλος στη διάρκεια του ύπνου», διευκρίνισε ο καθηγητής.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες ύπνου. Η μία είναι όταν ο εγκέφαλος αρχίζει να ονειρεύεται και τα μάτια κινούνται γρήγορα δεξιά-αριστερά κάτω από τα βλέφαρα. Η άλλη είναι όταν τα αργά κύματα «ξεπλένουν» τον εγκέφαλο με ρυθμό ένα ανά δευτερόλεπτο, για περίπου 1.000 φορές τη νύχτα. «Έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι τα αργά κύματα δεν υφίστανται απλώς, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τις αναζωογονητικές δυνάμεις του ύπνου», πρόσθεσε ο Τονόνι.

Οι μαγνητικοί παλμοί
Η σημασία των αργών κυμάτων φαίνεται από το γεγονός ότι, όταν σε ανθρώπους που έχουν μείνει επί πολύ άυπνοι επιτραπεί να κοιμηθούν, παράγουν μεγαλύτερα και περισσότερα αργά κύματα, των οποίων η ένταση μειώνεται καθώς περνά η ώρα. Είναι πιθανό, υποστηρίζουν οι επιστήμονες, μια ηλεκτρονική συσκευή να προκαλεί έναν υπνάκο λίγων λεπτών που θα μιμείται τα αποτελέσματα ενός πολύωρου ύπνου μέσω της παραγωγής ισάριθμων μαγνητικών παλμών.

Καθώς οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν την φύση του ύπνου, δεν αποκλείεται να βρουν και τρόπο να βοηθήσουν όσους πάσχουν από χρόνια αϋπνία, η οποία μπορεί να οφείλεται ακριβώς στην αδυναμία τους να αναπτύξουν τη λειτουργία των αργών κυμάτων. Μια άλλη πιθανότητα, τονίζει ο καθηγητής Τονόνι, είναι να χρησιμοποιηθούν τα μαγνητικά ερεθίσματα για να βοηθήσουν τη διατήρηση των αναμνήσεων που δημιουργούνται την ημέρα και εδραιώνονται τη νύχτα.

Σύμφωνα με μια θεωρία, στη διάρκεια της ημέρας ο εγκέφαλος έρχεται αντιμέτωπος με μεγάλες ποσότητες νέων πληροφοριών οι οποίες ερεθίζουν διαρκώς τις συνάψεις των εγκεφαλικών νευρικών κυττάρων. Η λειτουργία του ύπνου με τα αργά κύματα ίσως να τις αποδυναμώνει ώστε να μην υπερφορτώνεται ο εγκέφαλος. «Στη διάρκεια των αργών κυμάτων, όλες οι συνάψεις βήμα-βήμα αποδυναμώνονται ελαφρά.

Το πρωί, η συνολική ισχύς τους είναι ακριβώς ίδια με εκείνη του προηγούμενου πρωινού», διευκρινίζει ο καθηγητής. «Το κλειδί είναι να εξασθενούν όλες οι συνάψεις στον ίδιο βαθμό ούτως ώστε οι πιο δυνατές να παραμένουν πιο δυνατές. Κατ΄ αυτό τον τρόπο δεν χάνεται η μνήμη».