[ Δρόμοι ]

Ένας…
… δύο, τρεις. Πέντε, δέκα, είκοσι. Πενήντα, εκατό, διακόσιοι νεκροί την ημέρα στο Ιράκ. Είναι απίστευτο πόσο εύκολα συνηθίζει κανείς αυτή τη μακάβρια αριθμητική (κι ο δημοσιογράφος, όπως ένας νεκροθάφτης).

Στο μεταξύ…
… στη Βαγδάτη χτίζουν τείχη. Θέλουν να χωρίσουν τους σουνίτες από τους σιίτες. Δηλαδή μετατρέπουν τη Βαγδάτη σε ένα νέο Μπέλφαστ. Υποτίθεται πως θα είναι κάτι προσωρινό, ένα μέτρο για να μετριαστεί κάπως η αγριότητα του εμφυλίου πολέμου στην ιρακινή πρωτεύουσα, για να δυσκολευτούν οι αντίπαλοι να φτάνουν ο ένας τον λαιμό του άλλου. Και οι «ειρηνευτικές γραμμές» του Μπέλφαστ, όταν άρχιζαν να τις χτίζουν στη δεκαετία του 1970, υποτίθεται πως θα ήταν κάτι προσωρινό. Τα τείχη που έχουν χτίσει μέχρι τώρα στη Βαγδάτη δεν έχουν αποτρέψει τις βομβιστικές επιθέσεις. Ακόμη και στις βαριές οχυρώσεις που περιβάλλουν την «πράσινη ζώνη», εκεί όπου βρίσκονται το αμερικανικό αρχηγείο και η ιρακινή κυβέρνηση, κατόρθωσαν να τρυπώσουν οι βομβιστές. Ας υποθέσουμε όμως πως οι Αμερικανοί θα χτίσουν όσα τείχη χρειάζονται για να δυσκολέψουν τις μετακινήσεις των Ιρακινών. Η βία στη Βαγδάτη θα μετριαστεί κάπως. Αλλά οι σιίτες και οι σουνίτες θα βρουν αλλού μέρος για να σφαχτούν. Αυτό ήδη συμβαίνει και τώρα. Το σχέδιο είναι να χωριστεί η Βαγδάτη με τείχη σε δέκα γκέτο. Τι θα συμβεί τότε; Οι αντιμαχόμενοι θα εκκαθαρίσουν καθένας το δικό του γκέτο και η συμφιλίωσή τους θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη.

Τα τείχη…
… δεν ενώνουν, χωρίζουν. Τα τείχη κάνουν τα μίση ακόμη πιο συγκεκριμένα, σαν ένα ακίνητο μέρος του τοπίου. Όταν ο Γιουτζίν Ρόμπινσον ήταν ανταποκριτής της «Ουάσιγκτον Ποστ» στο Λονδίνο, στη δεκαετία του 1990, είχε καλύψει τη σύγκρουση στη Βόρεια Ιρλανδία. «Το πρώτο πράγμα που πήγα να δω στο Μπέλφαστ», γράφει, «ήταν η περίφημη “πράσινη γραμμή” ανάμεσα στο Φολς Ρόουντ, το προπύργιο των καθολικών, και το Σάνκιλ Ρόουντ, το “οχυρό” των προτεσταντών. Και στη μια πλευρά και στην άλλη, όλα έμοιαζαν ίδια, τα σπίτια, τα καταστήματα, οι άνθρωποι. Κι όμως, ήταν σαν δύο διαφορετικές χώρες. Οι έχθρες κρατιούνταν ζωντανές και περνούσαν από γενιά σε γενιά. Ακόμη και σήμερα, δεκαπέντε χρόνια αργότερα, μια απλή χειραψία ανάμεσα στους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, τον Ίαν Πέισλι και τον Τζέρι Άνταμς, θεωρήθηκε μεγάλο γεγονός». Θα συμβεί άραγε αυτό ποτέ στη Βαγδάτη; Και πόσα χρόνια θα χρειαστεί να περάσουν;

Σκεπτόμενοι…
… άνθρωποι στη Βαγδάτη δεν θέλουν τα αμερικανικά τείχη. «Μας θυμίζουν», λένε, «άλλα τείχη, τα οποία έχουμε απορρίψει στο παρελθόν». Ίσως να έχουν στον νου τους το Μπέλφαστ ή ίσως το Βερολίνο ή το τείχος που σήκωσαν οι Ισραηλινοί για να «χτίσουν» απέξω τους Παλαιστίνιους. Ή ίσως να ξέρουν καλά πόσο εύκολα μπορεί να χτιστεί ένα τείχος και πόσο δύσκολο είναι να γκρεμιστεί. Ένας, δύο, τρεις. Πέντε, δέκα, είκοσι. Πενήντα, εκατό, διακόσιοι.