[ Δρόμοι ]

Η υποκίνηση…
… ρατσιστικού μίσους και ξενοφοβίας θα συνιστά πλέον αδίκημα σε όλες τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Γκάρντιαν», οι υπουργοί Δικαιοσύνης των «27» συμφώνησαν ότι θα είναι ένα αδίκημα που θα τιμωρείται με φυλάκιση ενός έως τριών ετών. Στις διαπραγματεύσεις, καθένας προσπάθησε να σιγουρέψει στον κατάλογο με αυτά τα αδικήματα τη δική του έμμονη ιδέα: οι Γερμανοί το Ολοκαύτωμα των Εβραίων που έκαψαν στους φούρνους οι συμπατριώτες τους ναζί, οι Εσθονοί, οι Λετονοί και οι Λιθουανοί τον σταλινισμό με την ελπίδα να πάρουν μιαν αναδρομική εκδίκηση από όσους τον υπηρέτησαν στις χώρες τους.

Η άρνηση…
… η φοβία και το μίσος φαίνεται πως είναι οι νέες αρρώστιες του πολιτισμού μας και η λογοκρισία είναι η θεραπεία. Στο παρελθόν, ορισμένες ιδέες φιμώνονταν επειδή ήταν ανήθικες, διεφθαρμένες ή απειλητικές για την εθνική ή δημόσια ασφάλεια. Σήμερα, οι ιδέες που ξεφεύγουν από το γενικότερο ρεύμα παρουσιάζονται σαν μια παθολογία, ένας ιός που απαιτεί θεραπευτική αντιμετώπιση. Οι άνθρωποι φιμώνονται επειδή αρνούνται κάτι (το Ολοκαύτωμα) ή επειδή είναι φοβικοί (ισλαμοφοβικοί, ομοφοβικοί). Όλες αυτές οι νέες κατηγορίες στον κατάλογο του λογοκριτή- άρνηση, φοβία, μίσος- παρουσιάζουν ορισμένες ιδέες σαν αρρωστημένες, που η μοναδική θεραπεία που επιδέχονται είναι η λογοκρισία. Στο παρελθόν γνωρίζαμε πως η άρνηση του Ολοκαυτώματος ήταν μια ιδεολογία (φασισμός, αντισημιτισμός). Σήμερα μαθαίνουμε πως είναι μια ψυχική διαταραχή. Άλλοτε, αυτή η ιδέα αντιμετωπιζόταν με διάλογο και επιχειρήματα. Αν όμως κάποιος είναι ψυχικά διαταραγμένος, ποιος ο λόγος να συζητήσει κανείς μαζί του; Εκτός από την άρνηση του Ολοκαυτώματος, γράφει ο Βρετανός αρθρογράφος Μπρένταν Ο΄ Νιλ, υπάρχουν σήμερα και άλλες απόψεις που καυτηριάζονται και λογοκρίνονται και στο εξής θα τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης. Συγκεκριμένα, ορισμένες απόψεις για το Ισλάμ και την ομοφυλοφιλία, που χαρακτηρίζονται ως ισλαμοφοβία και ομοφοβία.

Στο παρελθόν…
… πιστεύαμε πως οι περισσότεροι από τους «ισμούς» που είχαμε (ρατσισμός, σεξισμός) ήταν ιδεολογικά προϊόντα που μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με επιχειρήματα. Τώρα έγιναν φοβίες: ομοφοβία, ισλαμοφοβία, εβραιοφοβία (ένας νέος όρος για τον αντισημιτισμό). Στην εποχή των «ισμών» παραδεχόμασταν πως κάποιοι άνθρωποι πίστευαν- όσο κι αν ήταν αυτό λανθασμένο- πως οι μαύροι δεν είναι σαν τους υπόλοιπους ανθρώπους, πως οι μετανάστες καλύτερα να μείνουν στον τόπο τους και πως η θέση της γυναίκας είναι στην κουζίνα της. Τότε, τέτοιες ιδέες προκαλούσαν συγκρούσεις με επιχειρήματα. Σήμερα υποβάλλονται στη θεραπεία του εγκλεισμού και της λογοκρισίας.

Στο «1984»…
… ο Ο΄ Μπράιαν, ο βασανιστής της Αίθουσας 101, προσφέρεται να θεραπεύσει τον Ουίνστον Σμιθ από τον αντικομματικό τρόπο σκέψης του. «Είσαι ψυχικά διαταραγμένος. Ευτυχώς, η κατάστασή σου είναι θεραπεύσιμη. Γι΄ αυτό σε φέραμε εδώ. Για να σε θεραπεύσουμε. Για να σε ξανακάνουμε υγιή!». Φαίνεται πως δεν είναι λίγοι εκείνοι που θέλουν σήμερα να μετατρέψουν τη σύγχρονη κοινωνία σε μια πελώρια Αίθουσα 101.