[ Πρόσωπα ] «Η τέχνη πρέπει να είναι βίαιη»

Πριν από δώδεκα χρόνια, ενώ μαίνονταν οι πόλεμοι στη Γιουγκοσλαβία, ο Ανκί Μπιλάλ ξεκινούσε την «Τετραλογία του Τέρατος». Αυτές τις ημέρες κυκλοφόρησε στη Γαλλία το τέταρτο και τελευταίο μέρος του έργου.

Το άλμπουμ του διάσημου κομίστα «Τέσσερα; Τελευταία πράξη» (Εκδ.

Casterman) είναι περισσότερο ανθρωπιστικό, περισσότερο γαλήνιο από τα προηγούμενα τρία της τετραλογίας, σημειώνει η Λωρ Γκαρσιά στο «Νουβέλ Ομπσερβατέρ». Ωστόσο ο Μπιλάλ πιστεύει πως η τέχνη πρέπει να είναι βίαιη. «Αυτός ο πλανήτης μ΄ αρέσει όλο και περισσότερο, όμως όλο και λιγότερο μ΄ αρέσει ο τρόπος που οι άνθρωποι τον ζουν και τον κακομεταχειρίζονται», λέει ο καλλιτέχνης στο περιοδικό «Λ΄ Εξπρές». «Οι άνθρωποι μοιάζει να κινούνται πλέον μέσα στο δικό τους μπλογκ ανταγωνιζόμενοι μεταξύ τους, χωρίς να κρατούν την πόρτα ανοιχτή γι΄ αυτόν που ακολουθεί. Μού φαίνεται πως η μεταφορά είναι καλή… Μετά απ΄ αυτούς, το χάος. Γι΄ αυτό πρέπει η τέχνη να είναι βίαιη και να εντάσσεται σε μια πλανητική αντίληψη». Η λύτρωση μέσω της τέχνης και η σωτηρία του κόσμου είναι το ύστατο μάθημα αυτής της τετραλογίας. «Η τέχνη πρέπει να είναι βίαιη», επιμένει ο Ανκί Μπιλάλ, «να σηματοδοτεί την προσήλωση του καλλιτέχνη στο έργο του και όχι μόνο στην επιτυχία. Πρέπει να θέτει τον εαυτό της σε κίνδυνο, να πολλαπλασιάζει τις εμπειρίες, να είναι όσο το δυνατόν πιο ελεύθερη. Αυτό προσπαθώ να κάνω όταν ζητάω από τον αναγνώστη να προσπαθήσει για να καταλάβει».

Ο Μπιλάλ γεννήθηκε το 1951 στο Βελιγράδι, από Βόσνιο πατέρα και Τσέχα μητέρα. Δέκα ετών έφτασε με την οικογένειά του στο Παρίσι, σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών και το 1971 εξέδωσε το πρώτο κόμικς του. Η «Γιορτή των Αθανάτων», δέκα χρόνια μετά, αποτέλεσε σταθμό στην καριέρα του, ενώ έχει γυρίσει και τρεις ταινίες για τον κινηματογράφο που λίγοπολύ «θάφτηκαν» από τους κριτικούς. Τα 27 άλμπουμ του έχουν όμως πωλήσει 2,8 εκατομμύρια αντίτυπα και ο ίδιος λέει πως σκίτσο, γραφή και σινεμά συνδέονται. «Δεν αποποιούμαι ούτε αρνούμαι οτιδήποτε στη διαδρομή μου», υπογραμμίζει. «Κάθε αλλαγή μέσου, σε πλουτίζει».

«Μ΄ αυτό το τελευταίο έργο, απαλλάχθηκα από ένα φορτίο», λέει ο Μπιλάλ για το τέλος της «Τετραλογίας του Τέρατος», όπου τα ορφανά του Σαράγεβο, ο Νάικ, η Λεϊλά και ο Αμίρ, επικρατούν τελικά επί των εχθρικών ολογραμμάτων που χειρίζεται ο τύραννος. «Ξεκίνησα μέσα στον πόνο, το 1995, στη διάρκεια του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, και τέλειωσα αυτό τον χειμώνα. Από το ανθρώπινο απάνθρωποτον πόλεμο-, επικέντρωσα την αφήγησή μου στα πρόσωπα, στο σώμα και την καθημερινότητα, κατέληξα να επιστρέψω στο άτομο, στο συναισθηματικό. Αυτή η διαδρομή ήταν απαραίτητη για να κλείσω αυτά τα δώδεκα χρόνια δουλειάς».