Μιλούν ξανά για Ευρωσύνταγμα

Πενήντα χρόνια μετά την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ηγέτες των 27 χωρών- μελών της Ένωσης, που αριθμεί πεντακόσια εκατομμύρια πολίτες, υπέγραψαν χθες στη γερμανική πρωτεύουσα τη Διακήρυξη του Βερολίνου, δίνοντας νέα ώθηση στο όραμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Στην επίσημη ομιλία της, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ εξέφρασε την ελπίδα πως έως το 2009 θα έχει ψηφιστεί το νέο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα.

Ε νθυμούμενη τη φράση του Προέδρου της Γαλλίας, εκ των κορυφαίων ευρωπαϊστών, Σαρλ ντε Γκωλ, πως «οι Συνθήκες είναι όπως οι νέες κοπέλες και τα τριαντάφυλλα: διαρκούν όσο διαρκούν», η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, την ώρα της υπογραφής της Διακήρυξης στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο του Βερολίνου, τόνισε: «Μπορούμε όμως, κυρίες και κύριοι, να πούμε σήμερα πως η τριανταφυλλιά έχει μεγαλώσει αισθητά από το 1957 και πως ένα όχι και τόσο νέο κορίτσι είναι από αυτούς που υπογράφουν τη Διακήρυξη του Βερολίνου».

Θεσμική μεταρρύθμιση
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου μετά την τελετή υπογραφής της Διακήρυξης, παρουσία των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των 27 μελών της Ε.Ε., η Γερμανίδα καγκελάριος τόνισε ότι ελπίζει πως θα ψηφιστεί και θα εγκριθεί μία μεταρρύθμιση των θεσμών της Ένωσης, πριν από τις εκλογές του 2009 για το Ευρωκοινοβούλιο. Η Μέρκελ παραδέχτηκε ότι το χρονικό περιθώριο που δίνει για την ψήφιση του νέου Ευρωπαϊκού Συντάγματος είναι πράγματι φιλόδοξο, αλλά ρεαλιστικό, και απηύθυνε έκκληση να υπάρξει συμφωνία σε έναν «οδικό χάρτη για το μέλλον της Ε.Ε.» έως τον Ιούνιο.

Με αυτή τη δήλωση της Μέρκελ ανοίγει ουσιαστικά νέα περίοδος επαναδιαπραγμάτευσης της Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Συνθήκης. Είναι γνωστό εξάλλου, πως η Γερμανίδα καγκελάριος θέλει να διατηρηθεί η ουσία του κειμένου που ορισμένες χώρες, όπως η Γαλλία και η Ολλανδία, καταψήφισαν σε δημοψηφίσματα, ενώ άλλες χώρες, όπως η Βρετανία, η Πολωνία ή η Τσεχία απέρριπταν εκ προοιμίου. Η Μέρκελ τόνισε ότι οι διαφορές σε απόψεις που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου φανερώνουν ότι ο δρόμος δεν θα είναι εύκολος, αλλά ότι με πνεύμα συμβιβασμού και με συνεργασία θα μπορέσει να υπάρξει επιτυχία.


Τα βασικά σημεία του κειμένου

● «ΕΠΙ ΑΙΩΝΕΣ η Ευρώπη ήταν μια ιδέα, μια ελπίδα ειρήνης και αλληλοκατανόησης. Η ελπίδα αυτή εκπληρώθηκε. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση μας εξασφάλισε ειρήνη και ευημερία, δημιούργησε συνείδηση κοινότητας και βοήθησε να ξεπεραστούν οι αντιθέσεις».

● «ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ διασφαλίζουμε την ιδιαιτερότητα και τις πολυποίκιλες παραδόσεις των κρατών-μελών της. Τα ανοιχτά σύνορα και η ζωντανή ποικιλία γλωσσών, πολιτισμών και περιοχών αποτελούν στοιχείο πλούτου. Υπάρχουν πολλοί στόχοι που δεν μπορούμε να επιτύχουμε καθένας μόνος του, παρά μόνο μαζί, γίνεται δε καταμερισμός καθηκόντων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρατών-μελών, περιφερειών και δήμων και κοινοτήτων».

● «ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ αντιμέτωποι με μεγάλες προκλήσεις, που δεν σταματούν στα εθνικά σύνορα. Απάντησή μας σε αυτές είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μόνο από κοινού μπορούμε να διαφυλάξουμε και στο μέλλον το ευρωπαϊκό μας κοινωνικό ιδεώδες προς όφελος όλων των πολιτών της Ένωσης. Το ευρωπαϊκό ιδεώδες συνδυάζει την οικονομική επιτυχία με την κοινωνική ευθύνη. Η κοινή αγορά και το ευρώ μάς δίνουν δύναμη ώστε να μπορούμε να διαμορφώνουμε σύμφωνα με τις αξίες μας την ολοένα και πιο αλληλένδετη σε παγκόσμια κλίμακα οικονομία και τον διαρκώς εντεινόμενο ανταγωνισμό στις διεθνείς αγορές».

● «ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ της Ευρώπης πραγματοποιήθηκε ένα όνειρο παλαιότερων γενεών. Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι το αγαθό αυτό πρέπει να το προασπίσουμε για τις επόμενες γενεές. Προς τούτο πρέπει να εκσυγχρονίζουμε ανάλογα με τις απαιτήσεις των καιρών το πολιτικό σχήμα της Ευρώπης. Γι΄ αυτόν τον λόγο είμαστε όλοι μαζί σήμερα, 50 χρόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης, ενωμένοι στον στόχο μας να εφοδιάσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέχρι το 2009 που θα γίνουν οι επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με ένα ανανεωμένο κοινό θεμέλιο. Γιατί το ξέρουμε καλά: η Ευρώπη είναι το κοινό μας μέλλον».


[ ΓΝΩΜΗ ] Παρασκηνιακά παζάρια με αποτέλεσμα… σούπα

Οι άριστα σχεδιασμένοι πανηγυρισμοί, τα περίπτερα, οι φιλαρμονικές, ακόμη και οι ροκ συναυλίες στην Πύλη του Βρανδεμβούργου για τα 50 χρόνια από τη Συνθήκη της Ρώμης και τη γέννηση της ενωμένης Ευρώπης, δεν μπόρεσαν να καλύψουν τη σημερινή πραγματικότητα της Ένωσης: ένα σύνολο 27 κρατών που μπορεί να επαίρεται για τα επιτεύγματα του παρελθόντος, αλλά στο οποίο οι συντηρητικές δυνάμεις είναι αυτές που πλέον βάζουν τη σφραγίδα τους.

Αυτό φάνηκε καθαρά στο κείμενο της Διακήρυξης του Βερολίνου. Η γερμανική προεδρία, αλλά και άλλες χώρες οπαδοί της ομοσπονδιακής Ευρώπης, φιλοδοξούσαν αυτό το κείμενο να είναι- τουλάχιστονο προάγγελος μιας νέας ώθησης για το Ευρωσύνταγμα. Αντί γι΄ αυτό, κατέληξε ένα κείμενο-σούπα που μάλλον δεν θα μείνει στην Ιστορία της Ένωσης.

Ακόμη και η λέξη Σύνταγμα στη νέα ευρωπαϊκή συνθήκη δεν αναφέρεται ρητά. Η διατύπωση που επελέγη είναι: «Είμαστε ενωμένοι στον στόχο μας να θέσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια ανανεωμένη βάση πριν από τις εκλογές του 2009 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».

Φυσικά η Γερμανίδα καγκελάριος στη συνέντευξη Τύπου επιχείρησε να ενισχύσει τις εντυπώσεις, εκφράζοντας την ελπίδα για διενέργεια Διακυβερνητικής Διάσκεψης για το Σύνταγμα κατά τη διάρκεια της πορτογαλικής προεδρίας, το δεύτερο εξάμηνο του 2007. Η αίσθηση όμως μιας ήττας των ευρωπαϊστών από τους «ατλαντιστές»- Βρετανούς, Τσέχους και Πολωνούςπαρέμεινε.

Ο Τόνι Μπλερ εγκατέλειψε τελικώς τις ενστάσεις του για αναφορά στο ευρώ ως ένα από τα επιτεύγματα της Ένωσης, μαζί με την ενιαία αγορά. Το… τίμημα όμως ήταν ακριβό, καθώς η γερμανική προεδρία έπρεπε να θυσιάσει με τη σειρά της τη φιλοδοξία της για ξεχωριστή αναφορά στην «κοινωνική Ευρώπη». Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, εμμέσως πλην σαφώς, ενέταξε τον εαυτό του στους σκεπτικιστές της Διακήρυξης του Βερολίνου. Παρ΄ ότι έκανε λόγο για «ένα μεστό και ισορροπημένο κείμενο, που πρωτίστως απευθύνεται στους Ευρωπαίους πολίτες», προσέθεσε:

«Είναι αλήθεια- και το ξέρουμε όλοι- ότι η Ε.Ε. σήμερα βρίσκεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, σε μια κρίσιμη καμπή. Είναι όμως εξίσου γεγονός ότι και πολλές άλλες φορές στο παρελθόν η Ευρώπη είχε δυσκολίες, τις οποίες ξεπέρασε με επιτυχία. Θέλω να πιστεύω- και το πιστεύω- ότι η Ευρώπη έχει τη δύναμη, έχει και την πολιτική βούληση να κινηθεί με αποφασιστικότητα μπροστά στο μέλλον».

Σε συνέντευξή του εξάλλου σε γερμανική εφημερίδα, ο κ. Καραμανλής εμφανίζεται να υιοθετεί μια παλαιότερη ιδέα του Κώστα Σημίτη περί σκληρού πυρήνα της Ένωσης στον οποίο θα ανήκει και η Ελλάδα.