«Στο θέατρο ζούμε πάντα με την αμφιβολία»

Με το Αριστείο Καλών Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών τιμήθηκε ο σκηνογράφος Διονύσης Φωτόπουλος, για «την καλλιτεχνική του προσφορά προς το θέατρο και την πνευματική ζωή»
Αν και το Αριστείο Καλών Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών έχει απονεμηθεί σε εικαστικούς καλλιτέχνες (Γιάννη Μόραλη, Νίκο Περαντινό, Γιάννη Παππά, Γιώργο Μαυροειδή κ.ά.), φέτος ήταν η πρώτη φορά που δόθηκε σε σκηνογράφο- τον καλλιτέχνη που δημιουργεί την όψη μιας παράστασης. Γιατί; Όχι πάντως γιατί δεν υπήρξαν οι μορφές των οποίων το έργο θα άξιζε τη βράβευση, αλλά διότι η σκηνογραφία, όπως και η ενδυματολογία, στην Ελλάδα δεν αντιμετωπιζόταν ως τέχνη αλλά ως περιθωριακό επάγγελμα.

Στη σαραντάχρονη πορεία του, ο Διονύσης Φωτόπουλος, τιμημένος με σημαντικούς τίτλους και βραβεία (Μετάλλιο της Πόλης της Φλωρεντίας, Μετάλλιο της Πράγας, Royal Designer of Αrts της Μεγάλης Βρετανίας και Χρυσός Σταυρός του Τάγματος της Τιμής από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας), δέχτηκε αυτή τη μεγάλη τιμή με την ικανοποίηση του καλλιτέχνη που στο πρόσωπό του δικαιώνεται το παρεξηγημένο επάγγελμά του.

«Παρ΄ όλο που η Ελλάδα έχει βγάλει καταπληκτικούς σκηνογράφους κι έχουμε να επιδείξουμε καλλιτέχνες που διακρίνονται και αναγνωρίζονται στο εξωτερικό, σπάνια τους σκέφτονται στον τόπο τους για τέτοιου επιπέδου βράβευση» λέει και μας δίνει μια προσωπική μαρτυρία. «Τον καιρό που άρχισε η συζήτηση για τη δημιουργία έδρας Θεάτρου στην Ακαδημία Αθηνών, ο Μινωτής υποστήριζε ότι πρέπει να αποκλείσουν τα είδη των εργατών του θεάτρου που κάνουν δουλειά πρακτική, και σ΄ αυτούς συμπεριελάμβανε σκηνογράφους- ενδυματολόγους. Έλεγε χαρακτηριστικά: Να υποβάλω εγώ υποψηφιότητα και να την πάρει ο Αντωνάκης Φωκάς; Μια απαξίωση, που την προκαλούσε η σύνθεση της δουλειάς, όπου το εικαστικό κομμάτι είναι συνυφασμένο με τις τεχνικές εφαρμογές. Κάτω από αυτή την οπτική, δεν θα σκεφτόσουν ποτέ πως η Ακαδημία θα περιελάμβανε στις υψηλού επιπέδου βραβεύσεις της έναν σκηνογράφο».

Ίσως γι΄ αυτό και ο σκηνοθέτης και ακαδημαϊκός Σπύρος Ευαγγελάτος, βγαίνοντας από την εκδήλωση, είπε χαρούμενος. «Επί τέλους, το θέατρο μπαίνει στην Ακαδημία και με τη σκηνογραφία, που επάξια εκπροσωπεί ο Διονύσης».

Όσοι γνωρίζουν τον αντισυμβατικό Φωτόπουλο, δεν περίμεναν πως θα ανταποκρινόταν στη βράβευση με αληθινή συγκίνηση και θα παρίστατο στην εκδήλωση με επίσημο ένδυμα. «Στην Ακαδημία έχουν μπει άνθρωποι του θεάτρου, αλλά και αρχιτέκτονες, βιολόγοι, επιστήμονες με ανοιχτά μυαλά. Άνθρωποι υψηλού πνευματικού επιπέδου, σημαντικοί στον τομέα τους, που κατανοούν και την πρακτική δουλειά και τις αγωνίες, αλλά και τα μηνύματα που στέλνεις με το έργο σου» είπε στα «ΝΕΑ».

«Καθώς το θέατρο είναι μια συλλογική τέχνη που απευθύνεται στο κοινό και το κοινό είναι μια κοινωνία στην οποία υπάρχει και ο αντιρρησίας και ο ακαδημαϊκός, είναι πολύ σημαντικό να τους παρασύρεις και να εκτιμήσουν τη ματιά σου στα κείμενα. Ένας σκηνογράφος προσπαθεί να κατανοήσει τον συγγραφέα, τον σκηνοθέτη, τον ηθοποιό και ερμηνεύοντας τη ματιά του καθενός να συνθέσει το κοίταγμα του έργου. Όσες επιτυχίες και βραβεύσεις κι αν έχουμε, θα ζούμε με την αμφιβολία, πως ακόμα και μια λεπτομέρεια αν είχε γίνει αλλιώς θα επηρέαζε το αποτέλεσμα. Η τέχνη του θεάτρου είναι τόσο ρευστή και θνησιγενής, που σε παίρνει μαζί της. Ο Πίντερ είχε πει πως κάθε έργο που έγραφε ήταν κι ένα διαφορετικό είδος αποτυχίας, το οποίο όμως τον παρακινούσε να γράψει το επόμενο», παρατηρεί.

«Το θέατρο είναι μια συλλογική τέχνη που απευθύνεται στο κοινό και εκεί υπάρχουν και ο αντιρρησίας και ο ακαδημαϊκός»

«Άλλαξε ο μέσος όρος ηλικίας»

Καθώς η ανατολική, ανακαινισμένη αίθουσα της Ακαδημίας Αθηνών είχε γεμίσει από ωραίες υπάρξεις, νεαρές σκηνογράφους, ηθοποιούς και φίλες του Φωτόπουλου, κάποιοι από τους ακαδημαϊκούς δεν άφησαν ασχολίαστη τη διαφορετική εικόνα της τελετής.

Βγαίνοντας από την αίθουσα, διαπίστωναν μεγαλοφώνως πως η νέα γενιά άλλαξε πολύ τον μέσο όρο ηλικίας των μελών και επισκεπτών της Ακαδημίας προς τα κάτω. Και μάλιστα σε μια εκδήλωση που συμπεριελάμβανε τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου, την απαρχή της Ελληνικής Επανάστασης.

Ποιος είπε πως ο αγέλαστος κόσμος των «αθανάτων» δεν αυτοσαρκάζεται;