[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Να ανασχηματιστεί το υπουργείο

Δεν ξέρω πόσοι από τους συνέλληνες αντιλήφθηκαν την εκτεταμένη αναφορά του εξαγγελθέντος προγράμματος του ΠΑΣΟΚ στη «βιώσιμη ανάπτυξη». Αν όχι, είναι γιατί το περιβάλλον δεν πουλάει στα ΜΜΕ, πολύ περισσότερο όταν λείπει από την ατζέντα της πολιτικής κοκορομαχίας ή στον βαθμό που τα ενίοτε φουσκωμένα ρέματα δεν ξεβράζουν πτώματα από τα παρασυρμένα αυτοκίνητα.

Στις εξαγγελίες του κόμματος της αντιπολίτευσης και ο χωρισμός του υπουργείου Περιβάλλοντος από τα Δημόσια Έργα. Πράγμα που περιέργως προκάλεσε την αντίδραση του κ. Σουφλιά όπως και άλλων αξιωματούχων του εν λόγω υπουργείου με το επιχείρημα της ενδεχόμενης υποβάθμισής τους στη δεύτερη κατηγορία.

Κάτι που άλλωστε δεν επιθυμούσε ούτε και ο μακροβιότερος των υπουργών ΠΕΧΩΔΕ, ο Κώστας Λαλιώτης, παρά τις περί του αντιθέτου εισηγήσεις συμβούλων και στελεχών της τότε κυβέρνησης Σημίτη. Βέβαια η πρόταση του Παπανδρέου δεν αποτελεί ούτε φοβερή καινοτομία ούτε καμιά σπουδαία επανάσταση. Είναι περισσότερο η παραδοχή του αυτονόητου και σε μια στιγμή μάλιστα που είναι απαλλαγμένη από τις εσωκομματικές διεκδικήσεις για τα κυβερνητικά πόστα.

Να θυμίσω για την ιστορία ότι το περί ου ο λόγος υπουργείο ξεκίνησε το 1980 επί Μάνου με την επωνυμία ΥΧΟΠ (δηλαδή Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος), επωνυμία που διατηρήθηκε και επί Πλυτά και αμέσως μετά επί Τρίτση, όταν το ΠΑΣΟΚ ήρθε το ΄81 στην εξουσία.

Η ευτυχισμένη αυτή νεότητα δεν κράτησε πολύ. Το ΄85 με εντολή του τότε πρωθυπουργού, ο Ευάγγελος Κουλουμπής, με την ενσωμάτωση στο ΥΧΟΠ των Δημοσίων Έργων, δημιουργεί ένα υπερυπουργείο (λειτουργώντας ως εντολοδόχος του κοινωνικά κυρίαρχου τότε κλάδου των μηχανικών) πράγμα για το οποίο μετανιώνει 21 (!) χρόνια μετά σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» (12-2-2006) θεωρώντας το μεγαλύτερο λάθος στην πολυετή του καριέρα. Σε τι όμως χρησιμεύει μια- ας το δεχτούμε ειλικρινής – καθυστερημένη μεταμέλεια;

Ά ρα, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ, όσο κι αν έγινε αντικείμενο ευμενών σχολίων από την πλευρά του περιβαλλοντικού κινήματος, δεν παύει να είναι μια ξαναζεσταμένη

ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

της κοινωνίας και της επιστήμης, η κατάσταση έχει ωριμάσει προ πολλού. Δεν μένει παρά μια θαρραλέα πρωτοβουλία που θα επισπεύσει έναν έτσι κι αλλιώς αναπόφευκτο εκσυγχρονισμό

σούπα, ή με άλλα λόγια η επιστροφή στην αθωότητα 26 χρόνια μετά. Όπως άλλωστε έγινε και το τραμ, που αφού καταργήθηκε επί των ημερών του αλήστου μνήμης Καραμανλή (οι παλαιότεροι θα θυμούνται τη φωτογραφία του στην Καμάρα της Θεσσαλονίκης με τον κασμά να ξηλώνει την πρώτη γραμμή) επανήλθε περισσότερο ως φάρσα παρά ως ένα αξιόπιστο και καλά σχεδιασμένο για τις ανάγκες της πόλης μέσο μεταφοράς.

Οι παλιές (προπολεμικές) γραμμές ήταν πολύ πιο σοφά ενταγμένες στον ιστό της πόλης, όπως και οι διαδρομές των μουλαριών ήταν οι καλύτεροι δείκτες για τη χάραξη των ορεινών δρόμων.

Το μεγαλύτερο όμως ερώτημα δεν είναι αν είναι πράγματι σκόπιμος ο διαχωρισμός. Αυτό έχει ήδη απαντηθεί από την ιστορία και καταδεικνύεται από μια πρόχειρη ανασκόπηση της πρακτικής των ευρωπαϊκών και όχι μόνο κρατών. Να θυμίσω πως η γειτονική μας «δευτεροκλασάτη» FΥRΟΜ έχει προ πολλού υπουργείο όχι απλά Περιβάλλοντος, αλλά και Διατήρησης των Φυσικών Πόρων.

Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιο μπορεί να είναι το περιεχόμενο ενός τέτοιου οργανισμού τον 21ο αιώνα, την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ανασκευής πολλών από τις πρωτόλειες θεωρήσεις τής κατά τα άλλα πρωτοποριακής εποχής των σέβεντις. Μια σύγχρονη προσέγγιση και αναθεώρηση ενός φθαρμένου και ακατάλληλου συστήματος, η οποία έχει καθυστερήσει ή παλινδρομεί, για λόγους που συνδέονται αποκλειστικά με τις ενδοκυβερνητικές και ενδοκρατικές ισορροπίες, επιβάλλει έναν ριζικό ανασχηματισμό και μετατροπή του υπουργείου Περιβάλλοντος σε έναν πραγματικά επιτελικό οργανισμό που θα ενσωματώνει, όχι μόνο τις επιταγές της αειφορίας, αλλά και θα επιτελεί απρόσκοπτα το έργο του έξω από άσεμνους και απρόσφορους εναγκαλισμούς.

Η προεκλογική περίοδος την οποία διανύουμε, είναι ο προσφορότερος χρόνος για το άνοιγμα ενός ευρύτερου διαλόγου πάνω στο θέμα, με τη συμμετοχή των κομμάτων, της Βουλής, των μη κυβερνητικών οργανώσεων και των κυβερνητικών παραγόντων. Στο επίπεδο της κοινωνίας και της επιστήμης, η κατάσταση έχει ωριμάσει προ πολλού. Δεν μένει παρά μια θαρραλέα πρωτοβουλία που θα επισπεύσει έναν έτσι κι αλλιώς αναπόφευκτο εκσυγχρονισμό.