Ψυχρός πόλεμος για το αέριο

Μια ακόμη παρτίδα στο μεγάλο παζάρι για τον έλεγχο των ενεργειακών αγωγών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης παίζεται τις τελευταίες ημέρες μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ, με την Ελλάδα στο επίκεντρο. Αιτία ο ελληνο-ιταλικός αγωγός από τον οποίο οι Ρώσοι θέλουν να περνούν το φυσικό τους αέριο προς τη Δύση, προοπτική που βρίσκει αντίθετη την Ουάσιγκτον.
Το θέμα της διέλευσης ρωσικού αερίου από τον αγωγό αναμένεται να θέσει στη συνάντηση που θα έχει με τον Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος εκτός απροόπτου καταφθάνει στην Αθήνα την Τετάρτη 14 Μαρτίου για να παρευρεθεί στην υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολης.

Γόρδιος δεσμός
Το Κρεμλίνο διεκδικεί την προμήθεια του αγωγού με ρωσικό αέριο, Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες αντιδρούν στην ολοένα και μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση της Γηραιάς Ηπείρου από τη Μόσχα, «συστήνοντας» καύσιμο από το Αζερμπαϊτζάν, και η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να λύσει τον γόρδιο δεσμό.

Έτσι, ένας μεγάλος διπλωματικός μαραθώνιος, τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από τη Ρωσία, βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες σε εξέλιξη. Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την άφιξη του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αθήνα, καταφθάνει σήμερα στην Ελλάδα ο βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάθιου Μπράιζα. Το θέμα που θα κυριαρχήσει στις επαφές του φάνηκε στη συνέντευξη που έδωσε χθες στην «Κυριακάτικη Καθημερινή», όπου παροτρύνει ανοιχτά την ελληνική κυβέρνηση να προτιμήσει το αέριο του Αζερμπαϊτζάν, αντί για το ρωσικό. Ο κ. Μπράιζα καταφθάνει στην Αθήνα έπειτα από επίσκεψή του στην Τουρκία, όπου είχε απευθύνει αντίστοιχου περιεχομένου «συστάσεις» προς την κυβέρνηση της Άγκυρας, όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του ο τουρκικός Τύπος (Radical).

Το χαρτί Chevron
Η Chevron, μια από τις μεγαλύτερες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, εκμεταλλεύεται κοιτάσματα «μαύρου χρυσού» στο Καζαχστάν και ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στην κοινοπραξία του αγωγού. Πληροφορίες φέρουν τον πρόεδρο Πούτιν να χρησιμοποιεί την επιρροή του στην Αθήνα και στη Σόφια, ώστε να διαθέσουν μερίδια στη Chevron. Σε μια τέτοια περίπτωση, στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία, που κατέχουν από 24,5% η καθεμία στην υπό σύσταση εταιρεία του αγωγού, δεν θα μείνουν παρά ελάχιστα ποσοστά.

Κάποιες πληροφορίες, λοιπόν, επιμένουν πως ο κ. Πούτιν θα «παίξει» το χαρτί Chevron στην Αθήνα. Με δεδομένο δηλαδή ότι η Ρωσία έχει δώσει το πράσινο φως για τη συμμετοχή της αμερικανικής εταιρείας στον αγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολης, θα διεκδικήσει εν είδει ανταλλάγματος τη συμμετοχή της Gazprom, με τη μορφή του προμηθευτή, στον αγωγό φυσικού αερίου Ελλάδας- Ιταλίας.

Να σημειωθεί ότι ο κ. Πούτιν θα καταφθάσει στην Ελλάδα έπειτα από τριήμερη επίσκεψη στην Ιταλία, όπου τα ενεργειακά ζητήματα αναμένεται να κυριαρχήσουν στην ατζέντα των συνομιλιών του με τον Ιταλό πρωθυπουργό Ρομάνο Πρόντι. Ένα από αυτά εκτιμάται ότι θα είναι το επίμαχο ζήτημα της τροφοδοσίας με αέριο του αγωγού Τουρκίας- Ελλάδας- Ιταλίας.


Από θέση ισχύος η Μόσχα

ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ η Μόσχα «μιλάει» από θέση ισχύος. Και αυτό διότι, παρ΄ ότι οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν σε κάθε ευκαιρία ότι το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου θα πρέπει να προέρχεται από το Αζερμπαϊτζάν, στην πράξη γνωρίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν. Ο ελληνο-ιταλικός αγωγός θα είναι έτοιμος γύρω στο 2009, ενώ το Αζερμπαϊτζάν δεν θα διαθέτει επαρκείς ποσότητες αερίου για να εξάγει πριν από το 2012-2014. Μέχρι τότε, η μοναδική χώρα, με μεγάλες ποσότητες αερίου, έτοιμες προς εξαγωγή, δεν θα είναι παρά η Ρωσία. Η τελευταία παράγει σήμερα 640,6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου, έναντι μόλις… 6,7 δισ. κ.μ. του Αζερμπαϊτζάν, σημαντικό μέρος των οποίων μάλιστα καταναλώνει το ίδιο. Ο ελληνος-ιταλικός αγωγός όμως για να είναι βιώσιμος πρέπει να γεμίσει με… 11,5 δισ.

κ.μ. «Για όσο καιρό το Ιράν θα βρίσκεται σε διεθνή απομόνωση, το Τουρκμενιστάν θα βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Gazprom και το Αζερμπαϊτζάν δεν θα μπορεί να αναπτύξει νέα κοιτάσματα, είτε το θέλουμε, είτε όχι, μόνο η Ρωσία έχει επαρκές αέριο για να τροφοδοτήσει τον ελληνοιταλικό αγωγό», λέει ο κ. Κώστας Φίλης, επικεφαλής του Κέντρου Ρωσίας- Ευρασίας του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου.