[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] «Κρίση ελπίδας και Αριστεράς;»

ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ; Εάν υπάρχει, ποιο είναι το νόημά της στον 21ο αιώνα; Τα ερωτήματα αποτελούν μέρος της συζήτησης που εξελίσσεται στην Ευρώπη- στη Γαλλία, λόγω εκλογών, στη Βρετανία, στη Γερμανία κ.α. Στη Βρετανία στο βιβλίο του σχολιαστή του «Οbserver» Ν. Cohen με τίτλο «What΄s Left? Ηow Liberals Lost Τheir Way?» («Τι είναι Αριστερά; Πώς οι φιλελεύθερα σκεπτόμενοι έχασαν τον δρόμο;») προκαλεί σημαντικές αντιδράσεις. Το τελευταίο τεύχος της επιθεώρησης «Ρrospect» (Μάρτιος 2007 και «ΤΑ ΝΕΑ» 1/3) είναι αφιερωμένο στην «Αριστερά- Δεξιά» στον 21ο αιώνα. Όλα αυτά σηματοδοτούν μια προσπάθεια για τον επαναπροσδιορισμό των κεντρικών εννοιών της πολιτικής. Η προσπάθεια ενδιαφέρει την Ελλάδα. Γιατί δεν μπορεί η Αριστερά να παραμένει απολιθωμένη στο χθες, στο παρελθόν. Χρειάζεται σύγχρονος αριστερός λόγος που δεν εκφράζεται απλώς με την καταγγελία της παγκοσμιοποίησης. Η επιθεώρηση «Ρrospect» ζήτησε από εκατό προσωπικότητες να ορίσουν την «Αριστερά- Δεξιά» στον 21ο αιώνα- τα νέα δηλαδή σημεία πολιτικής αντιπαράθεσης. Όπως επισημαίνει, «η απαισιοδοξία από τις απαντήσεις είναι εκπληκτική. Σχεδόν κανένας δεν αναμένει ότι ο κόσμος, το αύριο, θα είναι καλύτερα, ενώ πολλοί πιστεύουν ότι θα είναι χειρότερα». Καταλυτικής σημασίας διαπίστωση. Ή, όπως σημειώνει ένας από τους σχολιαστές, αυτό που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι «η κρίση της ελπίδας και του συλλογικού διαλόγου». Ο 20ός αιώνας ξεκίνησε με ένα «διάχυτο αίσθημα ελπίδας για δημοκρατία, επιστήμη, παγκόσμια διακυβέρνηση». Ο 21ος αιώνας «κυριαρχείται από τον φόβο». Η ελπίδα έχει εξαφανισθεί.

Στις συνθήκες αυτές «ένα συνονθύλευμα ανομοιογενών δυνάμεωνπου το μόνο κοινό στοιχείο το οποίο τις συνδέει είναι η απέχθειά τους στη λογική- συνασπίζονται ενάντια στη νεωτερικότητα που έχει τις ρίζες της στον Διαφωτισμό». Έτσι, «η νέα διαχωριστική γραμμή Αριστεράς- Δεξιάς φαίνεται ότι θα είναι η θρησκεία». Από τη μια μεριά θα βρεθούν όλοι αυτοί που θα θελήσουν να επαναφέρουν τις κοινωνίες στις άλογες θρησκευτικές αξίες (…) και από την άλλη, όλοι εκείνοι που αποδέχονται τη δύναμη και αξία της ανθρώπινης λογικής. Η Αριστερά θα πρέπει να επαναπροσδιορίσει το νόημά της με αναφορά σ΄ αυτές τις συνθήκες. Μπορεί;

Κυρίως η ελληνική Αριστερά; Το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί μια απάντηση.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.