Ας σταματήσει επιτέλους ο εξευτελισμός των γυναικών
«Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία, και την ασφάλεια του προσώπου του»
Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
«Όλοι είναι ίσοι απέναντι στον νόμο και δικαιούνται εξίσου την προστασία του νόμου χωρίς καμιά διάκριση»
Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
ΝΟΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ ΤΟΥ 2006 ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟ ΝΟΜΟ Οι βασικές μεταρρυθμιστικές τομές που επιφέρει ο νέος νόμος για την αντιμετώπισή της είναι:
◗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ ως έγκλημα ο συζυγικός βιασμός ◗ ΣΥΝΙΣΤΑ πλέον τεκμήριο κλονισμού του γάμου η άσκηση ενδοοικογενειακής βίας ◗ ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ προστασία από πράξεις ενδοοικογενειακής βίας και στη μόνιμη σύντροφο του άντρα στις περιπτώσεις σταθερής συμβίωσης χωρίς γάμο ◗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ η αναγκαιότητα εκπαίδευσης των δημόσιων λειτουργών (αστυνομικοί, γιατροί, κοινωνικοί λειτουργοί, δικηγόροι, εισαγγελείς κ.λπ.) που αντιμετωπίζουν σχετικά περιστατικά, χωρίς όμως να προβλέπεται ρητά και δεσμευτικά η σχετική διαδικασία ◗ ΔΙΝΕΤΑΙ ιδιαίτερο βάρος, όταν η βία ασκείται ενώπιον ή εις βάρος εγκύων, παιδιών ή ατόμων με ειδικές ανάγκες ◗ ΥΠΟΧΡΕΟΥΝΤΑΙ οι εκπαιδευτικοί να ενημερώνουν αμέσως τον εισαγγελέα και την αστυνομία, όταν διαπιστώσουν ενδείξεις κακοποίησης σε μαθητή ή μαθήτρια.
Η Διεθνής Αμνηστία εκτιμά, ωστόσο, ότι ο νέος νόμος παρουσιάζει ελλείψεις και αρνητικά σημεία και επισημαίνει ότι:
◗ Προβάλλεται ως στόχος του νόμου η διατήρηση του θεσμού της οικογένειας ως προτεραιότητα έναντι της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του θύματος και της αποκατάστασής του.
◗ Ο θεσμός της ποινικής διαμεσολάβησης, που προβλέπεται από τον νόμο, δεν ενδείκνυται για υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας, όπου τα δύο μέρη δεν διαθέτουν την ίδια αυτονομία και δυνατότητα να εκφράσουν ελεύθερα τη βούλησή τους.
◗ Το πολύπλευρο πρόβλημα της ενδοοικογενειακής βίας καλύπτεται ανεπαρκώς από τον νέο νόμο, ο οποίος θα έπρεπε επίσης να προβλέπει την άρση των κοινωνικών στερεοτύπων, την εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότητα των δύο φύλων σε όλες τις βαθμίδες, την πρόληψη της βίας και την αποκατάσταση των θυμάτων, την προστασία των μαρτύρων και την ευαισθητοποίηση του κοινού.
ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΩ;
ΔΕΙΞΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ
Πώς ο κοινωνικός περίγυρος, η κοινότητα, η κυβέρνηση, οι δυνάμεις ασφαλείας και τα δικαστήρια αντιμετωπίζουν τη βία εναντίον των γυναικών και των κοριτσιών;
ΠΑΡΕ ΤΩΡΑ ΘΕΣΗ
Μίλα ανοιχτά για την εξάλειψη της βίας εναντίον των γυναικών και μη δέχεσαι τις προκαταλήψεις ΑΝΑΛΑΒΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΔΡΑΣΗ
Εάν είσαι νέος και θέλεις να αναλάβεις δράση με την παρέα σου στείλε email στο activism@amnesty.org.gr Εάν είσαι εκπαιδευτικός και θέλεις να υποστηρίξεις με εκπαιδευτικό υλικό τους στόχους της εκστρατείας στείλε email στο education@amnesty.org.gr
ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΤΡΟΜΑΖΟΥΝ
1στις3
γυναίκες έχει ξυλοκοπηθεί, έχει βιαστεί ή έχει κακοποιηθεί κατά τη διάρκεια της ζωής της. Συνήθως αυτός που τις κακοποιεί είναι σύντροφος, συγγενής ή γνωστός τους. (L. Ηeise, Μ. Εllsberg, Μ. Gottemoeller, 1999) 70%
των δολοφονιών γυναικών είχαν δράστες τους συντρόφους τους, όπως αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
135.000.000
και πλέον κορίτσια και γυναίκες έχουν υποβληθεί σε ακρωτηριασμό γεννητικών οργάνων 70 και πλέον
χώρες δεν έχουν καθόλου νομοθεσία για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας. (UΝΙFΕΜ, Ούτε ένα Λεπτό Περισσότερο, 2003) Η Ελλάδα βγήκε από αυτή τη λίστα τον Οκτώβριο του 2006.
Περισσότερες από60.000.000
γυναίκες «λείπουν» σήμερα από τον κόσμο εξαιτίας των αμβλώσεων που έγιναν όταν διαπιστώθηκε ότι το έμβρυο ήταν θηλυκό και των βρεφοκτονιών κοριτσιών (Joni Seager, 2003).
Η ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΒΑΣΙΚΗ ΑΙΤΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 16 ΕΩΣ 44 ΕΤΩΝ
, σύμφωνα με τo Συμβούλιο της Ευρώπης, και ευθύνεται για περισσότερους θανάτους και προβλήματα υγείας από ό,τι ο καρκίνος και τα αυτοκινητικά δυστυχήματα.
ΜΟΡΦΕΣ ΒΙΑΣ
ΒΙΑ ΣΕ ΕΝΟΠΛΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ
Στις ένοπλες συγκρούσεις η βία κατά των γυναικών χρησιμοποιείται συχνά ως όπλο πολέμου. Ο βιασμός των γυναικών του εχθρού είναι ένα όπλο τόσο παλιό όσο και η ιστορία του ανθρώπου. Συχνά κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων oι γυναίκες εξαναγκάζονται να εκπορνευτούν απλώς για να εξασφαλίσουν τα απολύτως απαραίτητα για τις οικογένειές τους. Η βία του πολέμου αναγκάζει τους αμάχους να ξεριζώνονται από τον τόπο τους και να καταλήγουν πρόσφυγες σε άλλες χώρες.
Το 80% των προσφύγων είναι γυναίκες και παιδιά. ΔΙΕΘΝΙΚΗ ΣΩΜΑΤΕΜΠΟΡΙΑ
(ΤRΑFFΙCΚΙΝG)
Η διεθνική σωματεμπορία ανθεί στο 85% των περιοχών με εμπόλεμες συρράξεις, αλλά και σε κοινωνίες οι οποίες μετά τη λήξη των συγκρούσεων στρατιωτικοποιούνται. Η διεθνική σωματεμπορία πλήττει κυρίως το πιο ευάλωτο κομμάτι κάθε πληθυσμού, τις γυναίκες και τα κορίτσια. Προερχόμενες κυρίως από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης αλλά και την Ασία και την Αφρική, έχοντας υποστεί ήδη κακοποίηση και ζώντας τη φρίκη του πολέμου ή την απόλυτη φτώχεια, οι γυναίκες αυτές καταλήγουν σε χώρες της Δύσης, όπως η Ελλάδα, με στόχο τη σεξουαλική εκμετάλλευση.
ΒΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Ουσιαστικά κάθε πολιτισμός περιέχει μορφές βίας κατά των γυναικών, που είναι σχεδόν αόρατες, επειδή θεωρούνται «φυσιολογικές» ή «εθιμικές», από τη σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας μέχρι τον ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων, τον βιασμό και τις δολοφονίες.
ΒΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι υπαίτιοι για τον βιασμό, την κακομεταχείριση γυναικών και άλλες μορφές βίας είναι τα ίδια τα όργανα της Πολιτείας, δηλαδή αστυνομικοί, συνοριοφύλακες, κ.λπ. Σε μερικές χώρες, οι διακρίσεις εις βάρος των γυναικών είναι ενσωματωμένες στη νομοθεσία. ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ
Είναι η βία η οποία συμβαίνει εντός της ιδιωτικής σφαίρας, στις στενές διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ ατόμων, διαιωνίζοντας τα στερεότυπα της ισχύος των ανδρών εις βάρος των γυναικών.
Περιλαμβάνει λεκτική, σεξουαλική, σωματική, ψυχολογική (εκβιασμοί, απειλές, ταπεινωτική μεταχείριση) και οικονομική βία (αρπαγή μισθού, στέρηση αναγκαίων αγαθών).
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ
Νεμπαχάτ Ακός Η Νεμπαχάτ Ακός ήταν δασκάλα στην Ανατολική Τουρκία, στις κουρδικές περιοχές. Ο άνδρας της φυλακίστηκε εξαιτίας της δράσης του σε ένα σωματείο εκπαιδευτικών. Γνώρισε και άλλες γυναίκες, που ήταν σύζυγοι φυλακισμένων, και συνειδητοποίησε τις επιπτώσεις που είχε η κάθε μορφής βία στις ζωές των γυναικών. Δεν δίστασε να καταγγείλει την κρατική βία και τη δολοφονία 16 εκπαιδευτικών με αποτέλεσμα να οδηγηθεί και η ίδια στον ανακριτή. Ο σύζυγός της δολοφονήθηκε, ενώ επέστρεφε στο σπίτι του από το σχολείο στις 13 Μαρτίου 1993, γεγονός που την οδήγησε στο να παραιτηθεί από τη διδασκαλία και να γίνει μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Τουρκικής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΙΗD). Τον Φεβρουάριο 1994 συνελήφθη, κρατήθηκε επί 12 ημέρες και υποβλήθηκε σε σεξουαλικά βασανιστήρια. «Η εμπειρία της κράτησής μου ήταν διαφορετική από την [αντίστοιχη των 17 ανδρών που συνελήφθησαν μαζί μου]», είπε. «Παντού και σε κάθε κατάσταση, ήταν βαρύ το τίμημα επειδή ήσουν γυναίκα». Τον Αύγουστο 1997 η Νεμπαχάτ Ακός ίδρυσε το Κa-Μer (Κέντρο Γυναικών στα τουρκικά) για να προαγάγει τα δικαιώματα των γυναικών στη Νοτιοανατολική Ανατολία, όπου, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ, το 58% των γυναικών είναι θύματα σωματικής βίας από τους συζύγους τους ή τους άνδρες συγγενείς τους. Παραρτήματα του Κa-Μer υπάρχουν σήμερα σε έξι πόλεις της Ανατολίας και παρέχουν νομικές συμβουλές και ψυχολογική στήριξη σε κακοποιημένες γυναίκες. Επίσης παρέχουν εκπαίδευση στις γυναίκες και προωθούν τη γυναικεία επιχειρηματικότητα με χαμηλότοκα δάνεια. Στις περιοχές αυτές ο αναλφαβητισμός στις γυναίκες κουρδικής καταγωγής φθάνει το 55%. Η Νεμπαχάτ Ακός κατήγγειλε την τουρκική κυβέρνηση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στην ελευθερία έκφρασής της, τη δολοφονία του συζύγου της, τη σύλληψή και τον βασανισμό της.
Χίνα Τζιλάνι Το 1981 η Χίνα Τζιλάνι, η αδελφή της Άσμα Τζαχανγκίρ (Αsma Jahangir) και άλλες δύο δικηγόροι ίδρυσαν την πρώτη νομική εταιρεία γυναικών στο Πακιστάν. Το 1987 η εταιρεία καταχωρίστηκε ως μη κυβερνητική οργάνωση και δημιούργησε ένα πρόγραμμα Νομικής Αρωγής Γυναικών. Στις 5 Απριλίου 1999 τα γραφεία δέχτηκαν επίθεση και η Σαμία Σαρουάρ (Samia Sarwar), μία από τις πελάτισσες της Χίνα Τζιλάνι που επί 10 σχεδόν χρόνια ήταν θύμα ενδοοικογενειακής βίας, σκοτώθηκε από πυροβολισμούς. Πυροβολισμούς δέχτηκε και η Χίνα Τζιλάνι. Διαπιστώθηκε ότι οι γονείς της Σαμία Σαρουάρ, πιστεύοντας ότι η οικογένειά τους είχε ατιμαστεί, επειδή η κόρη τους ήθελε διαζύγιο, είχαν κανονίσει αυτό το «έγκλημα τιμής». Αν και ήταν πολύ εύκολο να εξακριβωθεί η ταυτότητα των δραστών, κανένας δεν συνελήφθη. Αντίθετα, η Χίνα Τζιλάνι αποδοκιμάστηκε δημοσίως και δέχτηκε απειλές κατά της ζωής της. Σήμερα είναι Ειδική Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τους Υπερασπιστές των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Τζανίν Μουκανίρουα Η Τζανίν Μουκανίρουα εργάζεται για την οργάνωση Προώθηση και Στήριξη των Γυναικείων Πρωτοβουλιών (Ρromotion et Αppui aux Ιnitiatives Feminines, ΡΑΙF) στην Γκόμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό. Μαζί με μία συνάδελφό της και χωρίς καμία εξωτερική χρηματοδότηση, η Τζανίν Μουκανίρουα προσπάθησε να ενημερώσει τις γυναίκες για τα κοινωνικά και οικονομικά τους δικαιώματα, παρέχοντάς τους ταυτόχρονα συγκεκριμένη βοήθεια μέσω αυτοχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων κοινοτικής βάσης. Η ΡΑΙF είναι μία από τις ελάχιστες φωνές στην Ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, που είναι πρόθυμη να μιλήσει με θάρρος για παραβιάσεις των δικαιωμάτων των γυναικών και να έρθει αντιμέτωπη με τις στρατιωτικές και πολιτικές αρχές. Οι έντονες απειλές, που δέχτηκε η ίδια και η οικογένειά της από αντάρτες και από τις αρχές της Ρουάντας στο Ανατολικό Κονγκό, ανάγκασαν την Τζανίν Μουκανίρουα να εγκαταλείψει την Γκόμα και να εγκατασταθεί στην πρωτεύουσα Κινσάσα. Ωστόσο η συμμετοχή της στην Εθνική Εκστρατεία για Διαρκή Ειρήνη πολλαπλασίασε τις απειλές κατά της ζωής της και οδήγησε σε διαδοχικές συλλήψεις της το διάστημα 20002001. Μετά την απελευθέρωσή της η Τζανίν Μουκανίρουα διέφυγε στον Καναδά, όπου της χορηγήθηκε άσυλο και εξακολουθεί να εργάζεται για τα δικαιώματα των γυναικών.
ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ
ΥΣΤΕΡΑΑΠΟ ΕΝΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΒΙΑΣ ◗ ΠΗΓΑΙΝΕ στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής σου, ώστε να καταγραφεί το περιστατικό, και ζήτησε να σε προστατέψουν. Έχεις το δικαίωμα να ζητήσεις να γίνουν συστάσεις στον δράστη κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, όπως επίσης και να υποβάλεις μήνυση στο Αστυνομικό Τμήμα ή στον εισαγγελέα.
◗ ΠΗΓΑΙΝΕ σε ένα εφημερεύον νοσοκομείο και ζήτησε να υποβληθείς σε εξέταση. Αν έχεις υποστεί σοβαρή σωματική κακοποίηση και δεν μπορείς να μεταβείς κάλεσε το 166 για να σε μεταφέρει.
◗ ΑΠΕΥΘΥΝΣΟΥ σε μια από τις εξειδικευμένες υπηρεσίες, οι οποίες μπορούν να σου προσφέρουν δωρεάν ψυχοκοινωνική στήριξη και νομικές συμβουλές. Αν έχεις ανάγκη φιλοξενίας, μπορεί να εξασφαλιστεί προσωρινή διαμονή για σένα και τα παιδιά σου.
◗ ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΕ στα:
210-3317.305-6
Γενική Γραμματεία Ισότητας y 197 Γραμμή Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας y Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης: 8001188881 (ενδοοικογενειακή βία) και 8001114400 (για σωματεμπορία) ◗ Η Διεθνής Αμνηστία δεν διαθέτει καταφύγιο για κακοποιημένες γυναίκες αλλά παρέχει πληροφορίες στο www.amnesty.org.gr ή στο 210-3600.628
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Απόψε στις 8 νεανική ομάδα εθελοντών διοργανώνει δρώμενο στον πεζόδρομο της Κοραή με συμμετοχή της Ομάδας Κρουστών του Πολυτεχνείου με στόχο την ενημέρωση του κοινού για την εκστρατεία «Να σταματήσουμε τη βία κατά των γυναικών».
Η Αττικό Μετρό μάς φιλοξενεί στον σταθμό του Αγίου Αντωνίου. Έλα να ενημερωθείς από τις 9 π.μ. ώς τις 10 μ.μ. Στη Θεσσαλονίκη εθελοντικές ομάδες της Διεθνούς Αμνηστίας διοργανώνουν απόψε στις 7 λογοτεχνική βραδιά με θέμα «Λόγια του Έρωτα και της Αγάπης» και αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στο καφέ-γκαλερί ΜΟΥΣΕΙΟ (Κατούνη και Μητροπόλεως, στα Λαδάδικα).
Μάθε περισσότερα στο www.amnesty.org.gr ή στο 210-3600.628














