Η Άλλη Όψη

Σκέψεις για τα Προγράμματα

ΕΥΧΟΜΑΙ καλή τύχη στο προγραμματικό πλαίσιο του ΠΑΣΟΚ. Με την ευκαιρία έφερα στο μυαλό μου πόσες άπειρες φορές έχω ξεφυλλίσει ώς σήμερα προεκλογικά προγράμματα από όλα σχεδόν τα κόμματα από τις αρχές της δεκαετίας του ΄60. Ακόμα και τα πιο κακογραμμένα, κραυγαλέα και… αδειανά έδιναν εικόνα για μια άλλη Ελλάδα που τάχα μου στόχευαν. Κάθε φορά πια που ένα ακόμη «πρόγραμμα» κυκλοφορεί η αντίδρασή μου είναι πάντα η ίδια, παραφράζοντας την αγγλική έκφραση «Η καλή πουτίγκα στο φάγωμα φαίνεται». Έτσι όπως είναι τα πολιτικά μας πράγματα σήμερα και με αφορμή το προγραμματικό πλαίσιο εύχομαι:

● Η αξιωματική αντιπολίτευση να μπορέσει να ασκήσει ουσιαστική, πειστική αντιπολίτευση και να παύσει να επιδίδεται σε μια άγονη πολεμική όπως αυτή των τελευταίων ετών. Ιδιαίτερα στον χώρο της οικονομίας όπου η τυφλή άρνηση υποκατέστησε την αυστηρή κριτική.

● Ένα πρόγραμμα είναι πρόγραμμα όχι γιατί έτσι το αποκαλείς αλλά όταν όλα τα σημεία του αρθρώνονται το ένα με το άλλο, όταν π.χ. το επιπλέον κόστος που συνεπάγεται αυτή η άλλη πολιτική καλύπτεται από το «περίσσευμα» κάπου αλλού και τούτο το «περίσσευμα», αυτή η μεταφορά δεν προκαλεί μείζονα αρνητικά σε άλλα σημεία. Αλλιώς θα βρεθούμε μπροστά σ΄ ένα τρελό χορό. Ελπίζω οι τεχνοκράτες που επεξεργάσθηκαν το προγραμματικό πλαίσιο να προβληματίστηκαν αρκετά για να βρουν τη χρυσή τομή, βραχυχρόνια και μεσοπρόθεσμα, ανάμεσα στον στόχο για μια δυναμική σύγχρονη οικονομική πορεία και την επαγγελλόμενη ανάγκη για «δίκαιη» κοινωνία. Πώς την ορίζουν;

● Εντύπωση προκαλεί η απουσία αναφοράς στο δημόσιο χρέος. Είναι δυνατόν; Όπως επίσης απουσιάζουν οι προβλέψεις γι΄ αυτούς που παράγουν!

● Τέλος, στην κατάσταση που βρίσκονται τα πολιτικά μας πράγματα σήμερα, δεν πρέπει να αποδεχόμεθα κανένα προγραμματικό πλαίσιο, από όποιο κόμμα, αν αυτό σε τελική ανάλυση πέραν του οράματος που ενδεχομένως περιγράφει, και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιεί, δεν διδάσκει τους πολίτες για το πώς και το γιατί ιεραρχούνται οι προτεραιότητες έτσι και όχι αλλιώς, το κόστος αυτής της ιεράρχησης και πώς αυτή η επιλογή μας προετοιμάζει για επιλογές από υψηλότερα επίπεδα γενικότερης ευημερίας στο μέλλον.

Με άλλα λόγια ο πολίτης «διδάσκεται» πώς και γιατί είναι για το ευρύτερο συμφέρον του να αποδεχθεί αυτές τις εξαγγελίες και όχι κάποιες άλλες κάποιου άλλου κόμματος. Δηλαδή, ένα σύγχρονο προοδευτικό κόμμα δεν προγραμματίζει μόνο για τις συνθήκες που θα καταστήσουν τη ζωή του απλώς «πλουσιότερη» αλλά και για όλα εκείνα που συναρθρώνονται για να κάνουν τη ζωή του, με νόημα ύπαρξης, πολιτισμένη και ανθρώπινη. Η παροχολογία αλλιώς ευτελίζει τον πολίτη, και μάλιστα σε εποχή που διαρκώς επιβουλεύονται φυσικά δικαιώματα και αξιοπρέπεια.