[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Αλλάζει ο τουριστικός χάρτης των «27»

Στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων με εντυπωσιακούς τίτλους τα Χριστούγεννα διαβάζαμε: «250.000 Έλληνες θα περάσουν τις διακοπές των Χριστουγέννων στο εξωτερικό». Πράγματι, με τη δεδομένη ακρίβεια των ελληνικών προορισμών προτιμήσαμε την Πράγα, τη Σοφία, το Μπάνσκο, τη Λιθουανία, τη Λετονία και άλλους προορισμούς, τους οποίους πριν από δέκα χρόνια ούτε γνωρίζαμε, αλλά ούτε θα μπορούσαμε να επισκευθούμε. Αν όμως σκεφτούμε ότι το ίδιο ισχύει και για τους υπόλοιπους «παλιούς» Ευρωπαίους της Ευρώπης των 12 και των 15 χωρών, καταλαβαίνουμε τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται στον τουρισμό στην Ευρώπη των 27 χωρών μετά και την πρόσφατη είσοδο της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Θυμάμαι π.χ. όταν πήγα στη Βουλγαρία το 2002, χρειαζόμουν βίζα και να δηλώσω πού θα μείνω και αν έμενα πάνω από τρεις μέρες έπρεπε να πάρω άδεια από την αστυνομία- αλλά όλα αυτά είναι παρελθόν. Μία Ευρώπη πια, με 480 εκατ. κατοίκους, δίχως σύνορα, με την ελευθερία να ταξιδεύεις από τη μια άκρη στην άλλη δίχως εμπόδια. Τι επιπτώσεις θα έχουν στον τουρισμό μας οι διευρύνσεις του 2004 και του 2007;

Από ό,τι ξέρω, ουδεμία μελέτη, ανταλλαγή πληροφοριών, στρατηγική, ή έστω υποτυπώδης χαρτογράφηση έγινε για τις επιπτώσεις της διεύρυνσης στον τουρισμό. Καθισμένοι στις δάφνες των Ολυμπιακών, λόγω της κολοσσιαίας προσπάθειας τότε να είναι τουριστικά έτοιμη η χώρα, βρισκόμαστε σε κατάσταση ευδαιμονίας όσον αφορά τον τουρισμό. Το ξύπνημα μάλλον δεν θα αργήσει, καθώς η αίγλη των Ολυμπιακών περνάει. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να δούμε τα νέα δεδομένα. Κατ΄ αρχάς ας θυμηθούμε τις νέες χώρες: Τσεχία, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ρουμανία και Βουλγαρία. Από αυτές, η Μάλτα και η Κύπρος ήταν γνωστοί καταξιωμένοι προορισμοί μεταξύ των Ευρωπαίων, ενώ οι άλλες χώρες όχι.

Το τουριστικό τοπίο αλλάζει ριζικά λοιπόν. Οι νέες στην Ε.Ε. χώρες δεν είναι πλούσιες, δεν είναι δηλ. επί του παρόντος χώρες από όπου θα μπορούσαμε να αντλήσουμε ικανό αριθμό τουριστών, τουλάχιστον τα επόμενα χρόνια, ενώ αντίθετα όλες θέλουν να αναπτύξουν τον τουρισμό τους. Η Βουλγαρία π.χ. έχει στόχο για το 2008 να φθάσει τους 8.000.000 τουρίστες. Ήδη οι λεγόμενες χαμηλού κόστους αεροπορικές εταιρείες- Germanwings, Ryan Αir κ.ά.-συνδέουν πλέον σε καθημερινή βάση πολλές πόλεις της διευρυμένης Ευρώπης με τα κέντρα της Κεντρικής

ΚΑΘΙΣΜΕΝΟΙ

στις δάφνες των Ολυμπιακών, ζούμε σε κατάσταση ευδαιμονίας όσον αφορά τον τουρισμό, ενώ το ξύπνημα μάλλον δεν θα αργήσει, καθώς η αίγλη του 2004 περνάει

Ευρώπης, κάτι που δυστυχώς δεν συμβαίνει ακόμα σε τέτοια έκταση με τη χώρα μας. Αυτό σημαίνει ότι η Πράγα π.χ., αναπτύσσεται ως συνεδριακός προορισμός και ιδανική πόλη για city breaks. Έτσι θα συναντήσετε πια χιλιάδες Έλληνες να ξέρουν την Πράγα καλύτερα από ό,τι τη Θεσσαλονίκη. Πράγματι, κοστίζει λιγότερο και είναι πολύ πιο εύκολο να επισκεφθεί κανείς για μία βδομάδα την Πράγα από ό,τι τη Θεσσαλονίκη.

Η Ευρώπη όμως ήταν και θα είναι για μας η κύρια πηγή τουριστών. Μην ξεχνάμε ότι μέχρι σήμερα, περίπου το 75% του τουρισμού μας το αντλούσαμε από την Ευρώπη των «15» και κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο (περίπου 22%) και τη Γερμανία (20%), αλλά και τις Ιταλία (8%) Ολλανδία (6%) Γαλλία (6%) κ.λπ.

Εξαρτώμεθα πρωταρχικά και ουσιαστικά από τις ευρωπαϊκές χώρες και θα ήταν μεγάλο λάθος να αμελήσουμε αυτές τις αγορές. Ήδη όμως τα επίσημα στατιστικά στοιχεία των ξένων κρατών δείχνουν ότι έχουμε αρχίσει να υστερούμε έναντι ακόμη και των «νέων» κρατών και να διαφοροποιείται το τουριστικό τοπίο. Τα στοιχεία των Άγγλων π.χ. δείχνουν ότι την τελευταία τριετία χάσαμε 400.000 Βρετανούς τουρίστες! Αντίθετα, αν πάτε στη Βουλγαρία θα δείτε ότι οι Εγγλέζοι ανακαλύπτουν τη χώρα αυτή και έτσι δεν είναι περίεργο ότι για φέτος η Βουλγαρία ήταν σχεδόν πρώτη στο real estate στην αγορά τουριστικών κατοικιών, συναγωνιζόμενη ακόμα και την Ισπανία και την Κύπρο. Αλλά και τα επίσημα γερμανικά στοιχεία δείχνουν στασιμότητα και υποχώρηση του αριθμού των Γερμανών τουριστών την Ελλάδα και μείωση των δαπανών τους στη χώρα μας. Γερμανοί και Αυστριακοί, αφού ο πόλεμος στην πρώην Γιουγκοσλαβία τελείωσε, ξαναγυρίζουν σε γνώριμους προορισμούς: Δαλματικές ακτές, Κροατία κ.λπ.

Κι εμείς; Σε κατάσταση ευδαιμονίας, που οφείλεται στη μη ύπαρξη επίσημων στατιστικών στοιχείων, ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία, ανεβάζοντας για φέτος τον αριθμό τουριστών σε αριθμό- ρεκόρ. Λογικό βέβαια αν προσθέσουμε στους τουρίστες 2.200.000 αφίξεις από τους οικονομικούς μετανάστες της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και κυρίως της Αλβανίας, που αφού πλέον απέκτησαν την οικονομική δυνατότητα, μπαινοβγαίνουν και κάθε φορά προστίθενται στους αριθμούς αφίξεων τουριστών. Έτσι η Αλβανία είναι πλέον τρίτη χώρα προέλευσης τουριστών μετά την Αγγλία και τη Γερμανία. Η αύξηση λοιπόν και του χρόνου των αφίξεων είναι εξασφαλισμένη, αφού περιμένουμε ένα νέο κύμα Βουλγάρων και Ρουμάνων οικονομικών μεταναστών.

Ο Γιάννης Πατέλης είναι εμπειρογνώμονας