[ Δρόμοι ] Η έννοια…

… του έθνους άραγε πόσο θα κρατήσει ακόμη; Στην περίπτωση του Κοσσυφοπεδίου παρακολουθούμε ένα σκληρό διπλωματικό παιχνίδι. Το σχέδιο που προωθεί ο ΟΗΕ έχει στόχο έναν συμβιβασμό: να μην πετύχει καμία πλευρά, ούτε οι Σέρβοι ούτε οι Κοσοβάροι, την εθνική της ολοκλήρωση.

Η συνταγή…
… δεν είναι πρωτότυπη. Οι παράδοξες συμφωνίες που παραβιάζουν την κυριαρχία ενός έθνους ή μιας εθνοτικής ομάδας φαίνεται πως είναι στην ημερήσια διάταξη, καθώς ο κόσμος γίνεται ολοένα και πιο μικρός, νέα όπλα κάνουν τον πόλεμο ακόμη πιο φονικό και πολλά σύνορα που χαράχτηκαν στην εποχή της αποικιοκρατίας αμφισβητούνται. Μερικές πολύχρονες συμφωνίες, όπως αυτή που αφορά τον αμερικανικό θύλακα του Γκουαντάναμο, στην Κούβα, συχνά καταλήγουν σε διαμάχες. Για παράδειγμα, οι ευλογίες που έδωσε το 1953 ο ΟΗΕ στα αμερικανικά στρατεύματα να πάνε στη Νότια Κορέα βρίσκονται στην καρδιά της σημερινής αναμέτρησης για τα πυρηνικά όπλα της Βόρειας Κορέας. Η επιθυμία της Κίνας να αποκτήσει στρατιωτική υπεροχή έναντι των ΗΠΑ στην Ασία έχει τις ρίζες της κυρίως σε μια επισφαλή διεθνή συναίνεση για την «ανεξαρτησία» της Ταϊβάν. Το 1997, η Κίνα πράγματι αποδέχτηκε ένα ειδικό καθεστώς στο Χονγκ Κονγκ, όταν πήρε πίσω αυτή την περιοχή από τη Βρετανία. Όμως, το δόγμα «μια χώρα, δύο συστήματα» υπονομεύεται από την Κίνα, που αντιδρά έτσι στο δυτικό αίτημα για ανεξαρτησία του Θιβέτ.

Στη Μέση Ανατολή…
… η κυριαρχία αμφισβητείται σε πολλές χώρες. Η κυβέρνηση του Λιβάνου υπονομεύεται από τη Συρία και το Ιράν. Οι Παλαιστίνιοι ζουν σε ένα μη κράτος κάτω από τον ισραηλινό ζυγό. Και το Ιράκ είναι εξαρτημένο από την Αμερική και τη Βρετανία. Σε πολλές χώρες της Αφρικής που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, ο ΟΗΕ εγγυάται σε μεγάλο βαθμό την ασφάλειά τους. Ο κόσμος επικρότησε όταν τα αιθιοπικά στρατεύματα εκδίωξαν τους ισλαμιστές της Σομαλίας και όταν στρατεύματα της Αφρικανικής Ένωσης στο Σουδάν προσπάθησαν να προστατεύσουν το Νταρφούρ.

Οι ΗΠΑ…
…- όπως και οι άλλες χώρες- εκχώρησαν ένα μέρος της κυριαρχίας τους όταν αποφάσισαν να ενταχθούν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Όχι μόνο οι ΗΠΑ αλλά και πολλές άλλες ανεπτυγμένες δυτικές χώρες δυσκολεύονται να ασκήσουν την κυριαρχία τους στα εκατομμύρια των λαθρομεταναστών που παραμένουν αναφομοίωτοι, μιλούν γλώσσες που οι ντόπιοι δεν τις καταλαβαίνουν και δεν συμμερίζονται τις ίδιες πολιτισμικές αξίες. Πρόσφατα, ο ΟΗΕ υιοθέτησε την ιδέα των επεμβάσεων σε χώρες όπου ξεσπάει ανθρωπιστική κρίση ή όπου παραβιάζονται κατάφωρα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κεντρικές κυβερνήσεις υποχρεώθηκαν να εκχωρήσουν μέρος της κυριαρχίας: ο Καναδάς στο Κεμπέκ, η Αγγλία στην Ουαλία, τη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία. Το σχέδιο για το Κοσσυφοπέδιο είναι η πιο πρόσφατη αμφισβήτηση της κλασικής έννοιας του κυρίαρχου έθνους, η οποία περνά δύσκολες ώρες στην εποχή της διεθνούς αταξίας και των μεγάλων υπερεθνικών σχηματισμών.