ΑΝΑΒΡΑΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

Κόβουν βιβλία και σίτιση

Σε σημαντικές περικοπές υποχρεώνονται να προχωρήσουν τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ λόγω των κονδυλίων που τους διαθέτει ο κρατικός προϋπολογισμός του ΥΠΕΠΘ για το 2007.

Oι περικοπές αφορούν κυρίως στη σίτιση- στέγαση των σπουδαστών, στον εξοπλισμό των εργαστηρίων και στα συγγράμματα (δωρεάν διανομή βιβλίων) και αναμένεται να οδηγήσουν σε οικονομικό αδιέξοδο χιλιάδες οικογένειες φοιτητών. Παράλληλα σε νέα

ΑΝΟΙΓΕΙ Η ΨΑΛΙΔΑ

Λιγότεροι μόνιμοι καθηγητές θα διοριστούν το 2007 ενώ τις τρύπες θα κληθούν να καλύψουν ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί

υποβάθμιση οδηγείται η Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση καθώς ανοίγει η ψαλίδα ανάμεσα στο μόνιμο προσωπικό και στους χιλιάδες ωρομίσθιους (300 ευρώ μηνιαίως) που προσπαθούν να καλύψουν τα κενά.

Ο κρατικός προϋπολογισμός γίνεται ανοιχτοχέρης μόνο στην πρόσληψη «φθηνών» εκπαιδευτικών. Έτσι στην Α/βάθμια Εκπαίδευση οι δαπάνες για πρόσληψη ωρομισθίων προϋπολογίζεται να φτάσουν το 2007 τα 41,3 εκατ. ευρώ από 17,1 εκατ. ευρώ το 2005, ενώ στην Β/βάθμια Εκπαίδευση οι αντίστοιχες δαπάνες υπερτετραπλασιάζονται καθώς από 4,6 εκατ. ευρώ το 2005 γίνονται 19,9 εκατ. ευρώ το 2007. Τι σημαίνει αυτό; Λιγότεροι μόνιμοι καθηγητές θα διοριστούν το 2007, ενώ τις τρύπες θα κληθούν να καλύψουν ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί με μισθό 300 ευρώ μηνιαίως!

Είναι δεδομένη η ανεπάρκεια των φοιτητικών εστιών, καθώς οι υπάρχουσες υποδομές καλύπτουν μόλις και μετά βίας το 9%- 10% των φοιτητών που πληρούν τις προϋποθέσεις δωρεάν στέγασης.

Όλοι διαμαρτύρονται
Και ενώ δεν υπάρχει ΑΕΙ ή ΤΕΙ που να μην έχει διαμαρτυρηθεί τα τελευταία χρόνια για τα σοβαρά προβλήματα που δημιουργούνται εξαιτίας των ελλείψεων σε προσωπικό και υποδομές και ιδιαίτερα εξαιτίας των μεγάλων ελλείψεων στη φοιτητική στέγη και σίτιση, ο κρατικός προϋπολογισμός αυξάνει ελάχιστα τις πιστώσεις του στη φοιτητική μέριμνα σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά (54,8 εκατ. ευρώ από 49,8 εκατ. ευρώ το 2006).

Η υποχρηματοδότηση της φοιτητικής μέριμνας έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην ποιότητα της σίτισης σε όλες τις Τριτοβάθμιες Σχολές, ενώ παράλληλα αναμένεται να αποκλειστούν χιλιάδες φοιτητές. Με βάση τον πρόσφατο προϋπολογισμό του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, μειώνονται οι δαπάνες για σίτιση κατά 6,5%, ενώ στην άλλη μεριά της Ελλάδας, στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, η υποχρηματοδότηση (300.000

ευρώ λιγότερα για τη σίτιση) μειώνει κατά 700 τους φοιτητές που θα απολαμβάνουν δωρεάν σίτισης από φέτος.


Ούτε ένα σύγγραμμα σε πρωτοετείς

ΟΙ ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ στο ΤΕΙ Λάρισας οδηγούν στον σταδιακό περιορισμό της δωρεάν διανομής συγγραμμάτων, ενώ ίδια κατάσταση εξελίσσεται και σε αρκετά Τμήματα του Παντείου Πανεπιστημίου στα οποία δεν έχει μοιραστεί ακόμη ούτε ένα βιβλίο στους πρωτοετείς.

Στο ΤΕΙ Κρήτης συνολικά οι δαπάνες για επιδοτήσεις και χορηγίες κοινωνικής πρόνοιας μειώνονται κατά 354.535 ευρώ ή κατά 6,14% (από 2.194.535 ευρώ πέρσι πέφτουν στα 1.840.000 ευρώ), ενώ οι δαπάνες για βιβλία έχουν μειωθεί κατά 20% σε σχέση με πέρσι!

Παράλληλα είναι φανερή και η σημαντική μείωση στην προμήθεια επιστημονικών συγγραμμάτων κυρίως στα ΤΕΙ (από 313 χιλιάδες ευρώ το 2006 σε 100 χιλιάδες ευρώ το 2007) και η ασήμαντη αύξηση στα ΑΕΙ (από 36,7 το 2006 σε 39,9 εκατ. ευρώ το 2007).


Φοιτητές δύο ταχυτήτων

7 στις 10 σχολές ΑΕΙ και ΤΕΙ βρίσκονται πλέον υπό κατάληψη καθώς διευρύνεται η αναταραχή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση παρά τις εκκλήσεις πολλών πανεπιστημιακών και πρυτάνεων για ανοικτά πανεπιστήμια.

Χθες, σύμφωνα με τους φοιτητές, οι καταλήψεις υπήρχαν σε 322 σχολές, ενώ τις επόμενες μέρες- και μέχρι την Πέμπτη που θα γίνει το νέο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο- θα διεξαχθούν και νέες φοιτητικές συνελεύσεις.

Για άλλη μία φορά υπάρχουν φοιτητές δύο ταχυτήτων- σε κάποιες σχολές δίνουν κανονικά εξετάσεις

ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ

Καταλήψεις γίνονται σε 322 σχολές ενώ νέο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη

ενώ σε άλλες η εξεταστική έχει ήδη αναβληθεί. Πάντως ειδικά για τους επί πτυχίω φοιτητές οι πανεπιστημιακοί σε συνεργασία με τους φοιτητικούς συλλόγους σκοπεύουν, όπως είπαν, να λάβουν μέτρα διευκόλυνσης.

Οι πανεπιστημιακοί από την πλευρά τους άρχισαν από χθες την πρώτη από τις επαναλαμβανόμενες πενθήμερες απεργίες που αποφάσισε την περασμένη εβδομάδα η συνδικαλιστική τους ηγεσία (ΠΟΣΔΕΠ) χωρίς να είναι όμως δυνατόν να υπολογιστεί πόσοι καθηγητές απεργούν σε κάθε ίδρυμα, εξαιτίας των καταλήψεων.

24ωρες σε γυμνάσια- λύκεια
Στο μέτωπο των κινητοποιήσεων μπαίνουν όμως και οι καθηγητές μέσης εκπαίδευσης που ενέκριναν την πρόταση της ΟΛΜΕ για δύο πανελλαδικές 24ωρες απεργίες, στις 15 και 27 Φεβρουαρίου, ημέρες κατά τις οποίες θα γίνουν ψηφοφορίες στη Βουλή για το άρθρο 16. Οι καθηγητές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να συνεχίσουν με απεργίες και στην περίοδο των πανελλαδικών εξετάσεων.

Η υπουργός Παιδείας Μαριέττα Γιαννάκου δήλωσε χθες ότι είναι ικανοποιημένη από το «ναι» που της είπε η πλειοψηφία των πρυτάνεων για τη μεταρρύθμιση και από την πρωτοβουλία εκατοντάδων πανεπιστημιακών που ζητούν ανοικτά πανεπιστήμια. Σχετικά με τις καταλήψεις όμως δήλωσε ότι δεν είναι ικανοποιημένη από αυτά που γίνονται «αλλά δεν μπορώ να τα επηρεάσω» και πρόσθεσε ότι «καμία κυβέρνηση που διαθέτει σοβαρότητα δεν πρόκειται να αποστεί του ρόλου της», εξαιτίας των αναταραχών.

Το Συντονιστικό καταλήψεων των φοιτητικών συλλόγων της Αθήνας ανακοίνωσε χθες πρόγραμμα κινητοποιήσεων για το επόμενο χρονικό διάστημα που θα κορυφωθεί στις 14 και 15 Φεβρουαρίου με διήμερο πανελλαδικής δράσης καΟι
Στα πανεπιστήμια με εξετάσεις σε 6 μαθήματα

ΠΡΟΣΒΑΣΗ και στα πανεπιστήμια, κατόπιν εξετάσεων σε 6 μαθήματα όπως οι απόφοιτοι των Γενικών Λυκείων, θα έχουν στο εξής και οι απόφοιτοι των νέων Επαγγελματικών Λυκείων, που αντικαθιστούν σταδιακά τα ΤΕΕ. Παράλληλα διατηρείται η δυνατότητα εισαγωγής τους στα ΤΕΙ, κατόπιν ειδικών εξετάσεων σε 3 μαθήματα και σε ποσοστό που θα καθοριστεί στο μέλλον, όπως συνέβαινε έως τώρα για τους αποφοίτους των υπό κατάργηση ΤΕΕ στους οποίους είχε διατεθεί 15% των θέσεων στα ΤΕΙ.

Η υπουργός Παιδείας κ. Μαριέττα Γιαννάκου και ο υφυπουργός κ. Γ. Καλός ανακοίνωσαν χθες αυτή τη νέα δυνατότητα, η οποία αφορά τους 23.500 μαθητές που είναι εγγεγραμμένοι στην Α΄ τάξη των νέων Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ), τα οποία άρχισαν να λειτουργούν φέτος, καθώς και όσους εγγραφούν τα επόμενα έτη. Επίσης έδωσαν στη δημοσιότητα το ωρολόγιο πρόγραμμα, τα μαθήματα, τους τομείς και τις ειδικότητες για τις Β΄ και Γ΄ τάξεις των ΕΠΑΛ που θα λειτουργήσουν τα επόμενα έτη (φέτος λειτουργεί μόνο η Α΄ τάξη) και τις ειδικότητες των Επαγγελματικών Σχολών (ΕΠΑΣ) που δημιουργήθηκαν παράλληλα με τα ΕΠΑΛ, χωρίς όμως οι απόφοιτοί τους να έχουν πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Σύμφωνα με την ΟΛΜΕ, όπως τονίζει το μέλος της κ. Θ. Κοτσιφάκης, κύριο χαρακτηριστικό των εξαγγελιών είναι πως το υπουργείο προωθεί τη στροφή του μαθητικού δυναμικού στην πρόωρη κατάρτιση, κυρίως με τον εξοβελισμό από τα ΕΠΑΛ της πλειονότητας των ειδικοτήτων που μέχρι σήμερα υπήρχαν στα ΤΕΕ, και τη μεταφορά τους σε σχολές κατάρτισης, τις ΕΠΑΣ.

Μάλιστα, η ΟΛΜΕ επρόκειτο σήμερα να συναντηθεί με την υπουργό Παιδείας για να συζητήσουν μεταξύ των άλλων και αυτό το ζήτημα, μετά όμως τις ανακοινώσεις ακύρωσε τη συνάντηση κατηγορώντας την υπουργό για παράβαση κάθε δεοντολογίας. Το ΚΚΕ εξάλλου έκανε λόγο για εμπαιγμό.


Υποδείξεις σε δημοσιογράφους!

ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ προς τους δημοσιογράφους της κρατικής τηλεόρασης να διασταυρώνουν καλύτερα τις ειδήσεις έκανε χθες η υπουργός Παιδείας! Η Μαριέττα Γιαννάκου (φωτογραφία) σε συνέντευξή της στην τηλεοπτική εκπομπή της ΝΕΤ «Πρώτη γραμμή» ερωτήθηκε πώς είναι δυνατόν ορισμένα πανεπιστήμια να μην έχουν χρήματα για να πληρώσουν τους λογαριασμούς. Τότε η υπουργός εξεμάνη, είπε ότι αυτό δεν ισχύει και υποστήριξε ότι τα κανάλια μεταδίδουν πληροφορίες χωρίς να τις διασταυρώνουν, ενώ είπε στους δημοσιογράφους ότι ειδικά στην κρατική τηλεόραση θα έπρεπε να διασταυρώνουν δύο φορές μια πληροφορία.


[ ΓΝΩΜΗ ] Ο Ευάγγ. Βενιζέλος, η ομελέτα και τα αυγά

Eίναι τελικά απολαυστικό να διαβάζει κανείς βιβλία του Ευάγγ. Βενιζέλου: πέρα από την καταπληκτική γλωσσοπλαστική του δεινότητα, θαυμάζει την επιδεξιότητά του να ελίσσεται σαν σκιέρ σλάλομ, ο οποίος προσπαθεί να φτάσει στο τέρμα με όσο το δυνατό λιγότερες απώλειες.

Εν προκειμένω, την πίστα 16 ο Ευάγγ. Βενιζέλος επιχειρεί να τη διαβεί με την «Ατζέντα 16». (Μήπως μας επιφυλάσσει και μιαν «Ατζέντα 24» ή έστω «100»;). Με τα πανεπιστήμια κατειλημμένα και τους εκπαιδευτικούς στον δρόμο, φοβούμαι πως δεν κατάφερε να αποφύγει τα εμπόδια. Εκτός από τα γνωστά (και μάλλον παλαιομοδίτικα) συνταγματικά επιχειρήματά του κατά της αναθεώρησης του άρθρου 16 ότι τάχα, για τη μεταρρύθμιση του πανεπιστημίου, αρκεί απλός νόμος (ας είναι και ανεφάρμοστος!), ο κ. Βενιζέλος επικαλείται και δύο καινούργια, εμπνευσμένα αυτή τη φορά από το κοινοτικό δίκαιο:

Σύμφωνα με το πρώτο, η κατάργηση του συνταγματικού χαρακτηρισμού των πανεπιστημίων ως ΝΠΔΔ θα σημάνει κατ΄ ουσίαν το κλείσιμό τους. Διότι, κατά τις κοινοτικές διατάξεις για την προστασία του ανταγωνισμού, το κράτος τάχα δεν θα μπορεί πλέον να χρηματοδοτήσει τα δημόσια πανεπιστήμια αν αυτά λειτουργούν ως ΝΠΙΔ. Εκτός- όπως διευκρινίζει «αθώα»- και αν χρηματοδοτήσει εξίσου και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, που μοιραία θα ιδρυθούν μετά την αναθεώρηση του άρθρου 16.

Το επιχείρημα- που σημειωτέον βρήκε μεγάλη απήχηση στους κύκλους της ΠΟΣΔΕΠ- δεν ευσταθεί. Διότι, όπως πολύ εύκολα θα μπορούσε να διευκρινίσει και ο τελευταίος υπάλληλος της Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Commission, τα άρθρα 81-85 της ΣυνθΕΚ αφορούν μόνον «επιχειρήσεις». Ένα πανεπιστήμιο όμως που, κατά το Σύνταγμα του κράτους στο οποίο είναι εγκατεστημένο, θα εξακολουθήσει να εκπληρώνει δημόσια «αποστολή» (άρθρο 16 2 Σ) και μάλιστα «δωρεάν» (άρθρο 16 4 Σ), είναι μάλλον δύσκολο να χαρακτηρισθεί «επιχείρηση». (Ας σκεφθεί, για παράδειγμα, ο αναγνώστης τι θα συνέβαινε αν το ΔΕΚ χαρακτήριζε «επιχείρηση» ένα κολέγιο της Οξφόρδης ή του Καίμπριτζ που λειτουργούν με κανόνες του ιδιωτικού δικαίου). Πολύ περισσότερο όταν το άρθρο 149 ΣυνθΕΚ αναθέτει στα κράτη- μέλη να οργανώνουν κατ΄ αρχήν ελεύθερα τα πανεπιστήμιά τους. Κοινοτικής εμπνεύσεως είναι και το δεύτερο νέο επιχείρημα του Ευάγγ. Βενιζέλου. Η απόφαση Valentina Νeri (2003), με την οποία το ΔΕΚ ανέτρεψε τα δεδομένα της μεταλυκειακής εκπαίδευσης στην Ευρώπη με αφορμή τo franchising βρετανικού πανεπιστημίου στην Ιταλία, δεν αποκλείει δήθεν στα κράτη-μέλη να απαγορεύουν στα πανεπιστήμιά τους (και κατ΄ επέκταση στα κοινοτικά πανεπιστήμια που θα εγκαθίστανται στο έδαφός τους) να συνάπτουν συμβάσεις δικαιόχρησης (franchising). Έτσι, συνεχίζει το επιχείρημα, η χώρα μας θα μπορούσε να κλείσει τα ποικιλώνυμα κολέγια που λειτουργούν σήμερα με τέτοιες συμβάσεις και να επιτρέψει την εγκατάσταση στο έδαφός της κοινοτικών πανεπιστημίων μόνον απευθείας, πράγμα που ούτως ή άλλως τής επιβάλλει η οδηγία 2005/36 ΕΚ, από τον Οκτώβριο του 2007 και εφεξής.

Ούτε όμως αυτό το επιχείρημα ευσταθεί. Αν ο κ. Βενιζέλος διαβάσει με προσοχή την αμέσως επόμενη σκέψη της απόφασης Νeri, δηλαδή τη σκέψη 48, θα διαπιστώσει ότι αρχίζει με ένα μεγαλοπρεπές «εν πάση περιπτώσει» («in any event»). Ότι δηλαδή το ΔΕΚ επικαλείται μόνον επικουρικά το γεγονός ότι η Ιταλία επιτρέπει τη σύναψη συμβάσεων δικαιόχρησης. Απεναντίας, η όλη συλλογιστική του δικαστηρίου (βλ. ιδίως τις σκέψεις 46 και 48) δομείται πάνω σε ένα επιχείρημα που, μετά την οδυνηρή περιπέτεια του «βασικού μετόχου», ειδικά ο κ. Βενιζέλος θα έπρεπε να το είχε εμπεδώσει: ότι δηλαδή, τα αμάχητα τεκμήρια δεν αρέσουν στο δικαστήριο του Λουξεμβούργου (ούτε και του Στρασβούργου, αν κρίνει κανείς από τις αιτιολογίες τουλάχιστον της απόφασης που το τελευταίο εξέδωσε στην «υπόθεση Λυκουρέζου» το 2006). Και ότι, αντιθέτως, οι αρχές των κρατών-μελών οφείλουν κάθε φορά να αξιολογούν και να σταθμίζουν τις καταστάσεις που έχουν ενώπιόν τους με νηφάλια κρίση, χωρίς να αποκλείουν εκ των προτέρων κανένα ενδεχόμενο. Μόνο τότε θα μπορούν να ενδεχομένως να επιβάλουν απαγορεύσεις, όχι με φετφάδες, αλλά σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.

Απλοελληνιστί, τούτο σημαίνει ότι το franchising στην εκπαίδευση δεν μπορεί διά νόμου να απαγορευτεί. Και ότι λύση του μεγάλου προβλήματος, που όντως έχει προκαλέσει στη χώρα μας η αβελτηρία και η εθελοτυφλία δεκαετιών απέναντι στα ζητήματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δεν μπορεί να δοθεί χωρίς συνολική αντιμετώπιση.

Αντιμετώπιση, εν ανάγκη, και μέσω της αναθεώρησης του άρθρου 16. Όπως λέει και ο λαός, χωρίς να σπάσεις αυγά ομελέτα δεν γίνεται.

Ο κ. Ν. Κ. Αλιβιζάτος είναι καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.