[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Δημόσιο πανεπιστήμιο: η ανάγκη της αλλαγής

ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ να τονίσω το πόσο σημαντική θεωρώ τη δημόσια εκπαίδευση, τη σημασία του δημοσίου πανεπιστημίου. Έχω προσωπική πείρα. Χωρίς την ύπαρξη ενός δημοσίου (νυκτερινού) Γυμνασίου/Λυκείου (έστω σε άθλιες συνθήκες) και του δημοσίου πανεπιστημίου δεν θα είχα τη δυνατότητα και ευκαιρία για εκπαίδευση. Η εκπαίδευση είναι βασικό δικαίωμα και θα πρέπει να προσφέρεται σε όλους. Είναι ο κύριος μηχανισμός «κοινωνικής κινητικότητας» και θα πρέπει να προσφέρεται ιδιαίτερα στις χαμηλότερες εισοδηματικές ομάδες του πληθυσμού. Η δημόσια εκπαίδευση, ως κοινωνικό αγαθό, θα πρέπει να ενισχυθεί και ισχυροποιηθεί. Αλλά για να γίνει αυτό θα πρέπει να αλλάξει. Να μεταρρυθμισθεί. Να προσαρμοσθεί στις σημερινές κοινωνικές και οικονομικές προϋποθέσεις και ανάγκες «της κοινωνίας και οικονομίας της γνώσης». Χωρίς μεταρρύθμιση, προσαρμογή, αλλαγή η δημόσια παιδεία θα απαξιώνεται, θα ευτελίζεται. Δεν θα μπορεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις και να υπηρετήσει τελικά τους σκοπούς της και την κοινωνία. Η ακινησία οδηγεί στην παρακμή και απαξίωση. Η γνωστή φράση «για να διατηρήσετε κάτι θα πρέπει να το αλλάξετε» ισχύει απόλυτα και ιδιαίτερα για το εκπαιδευτικό σύστημα. Λυπάμαι αλλά πολλές από τις αντιδράσεις φοιτητών και διδακτικού προσωπικού δεν έχουν ως στόχο την αλλαγή αλλά την υπεράσπιση της ακινησίας, του παρελθόντος, της παρακμιακής λογικής που κυριαρχεί σε εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι προτάσεις για τη μεταρρύθμιση που έχουν παρουσιασθεί μπορεί να είναι αποσπασματικές. Είναι όμως στη σωστή κατεύθυνση. Χρειάζονται οπωσδήποτε πολύ περισσότερα. Χρειάζεται πάνω απ΄ όλα «το κράτος να βγει από το πανεπιστήμιο». Το πανεπιστήμιο να καταστεί πραγματικά αυτόνομο αλλά και «υπόλογο» (accountable). Η σημερινή κατάσταση του ασφυκτικού εναγκαλισμού είναι επιεικώς απαράδεκτη. Τα πανεπιστήμια δεν μπορεί να θεωρούνται ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). Αλλά δεν θα πρέπει να αποσυρθεί μόνο το κράτος, θα πρέπει να αποσυρθεί και η αχαλίνωτη κομματική δραστηριότητα από το πανεπιστήμιο. Το πανεπιστήμιο είναι και πολιτικός θεσμός. Η πολιτική ανήκει αυτονόητα επομένως στο πεδίο των πανεπιστημιακών λειτουργιών. Άλλο πράγμα όμως η πολιτική και εντελώς διαφορετικό ο αχαλίνωτος κομματικός ακτιβισμός. Απλά πράγματα…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.