«Το μέλλον μας είναι στον βυθό»

«Εάν φύγουμε κι εμείς, τελείωσε. Η Κάλυμνος δεν θα λέγεται πια “το νησί των σφουγγαράδων”, θα λέγεται “το νησί των φουκαράδων”. Θα σβήσει τελείως η παράδοσή μας. Το έχουμε πάρει πατριωτικά το θέμα…».

Τέσσερις νέοι σφουγγαράδες της Καλύμνου επιμένουν παραδοσιακά, την ώρα που η υπόλοιπη νεολαία στράφηκε στην αλιεία ή τις οικοδομές. Από τα 56 σπογγαλιευτικά σκάφη με τους 200 δύτες το 1986, όταν διαπιστώθηκε η ασθένεια των σφουγγαριών, σήμερα υπάρχουν μόνο 6-7 σκάφη, ενώ γύρω στα 30 άτομα εξακολουθούν να ασχολούνται με τη σπογγαλιεία.

Στα 32 του, ο Νίκος Γιαννικουρής είναι ήδη ο πιο… παλιός της νέας φουρνιάς βουτηχτάδων. Κόντρα στους μύκητες που ρήμαξαν τα σφουγγάρια από το 1986 και για 17 χρόνια, δεν πτοήθηκε να ξεκινήσει τη δουλειά αυτή- με παππού

ΕΜΕΙΝΑΝ ΕΛΑΧΙΣΤΟΙ

Από τα 56 σπογγαλιευτικά σκάφη με τους 200 δύτες, σήμερα υπάρχουν 6-7 σκάφη και 30 άνθρωποι ασχολούνται με τη σπογγαλιεία

σφουγγαρά, είχε το «μικρόβιο» μέσα του. «Μεγάλωσα δίπλα στη θάλασσα. Από μικρό με τραβούσε. Κάθε πρωί έβλεπα τα καΐκια που ξεκινούσαν. Αυτό ήταν, κόλλησα, πρωτομπάρκαρα παιδάκι 12 ετών, συνόδευα τα αλιευτικά και τα σφουγγαράδικα, στην πορεία έμαθα και την τέχνη», εξηγεί στα «ΝΕΑ».

Δύσκολο μεροκάματο
Σήμερα βουτά έως και στα 70 μέτρα βάθος, μετρά 12 ώρες καθημερινής δουλειάς, σε δίμηνα έως και τετράμηνα ταξίδια. Όπως λέει, «μεροκάματο βγαίνει, αλλά δύσκολα. Ο κίνδυνος περνά κάθε μέρα δίπλα μας. Κανονικά θα έπρεπε να τα παρατήσουμε όλοι μας, βλακεία μας που τη συνεχίζουμε τη δουλειά αυτή. Για μας, όμως, είναι θέμα παράδοσης…».

Ο νεώτερος συνεχιστής μιας 50χρονης οικογενειακής παράδοσης, ο Βασίλης Μαγκλής, στα 27 του, δουλεύει εδώ και 3 χρόνια στο καΐκι των θείων του, τον χειμώνα σε παραγάδια και δίχτυα, με τις μπουνάτσες στα σφουγγάρια. «Δόξα σοι ο Θεός, καλά πάμε», λέει στα «ΝΕΑ», «με λίγο παραπάνω τρέξιμο, τα καταφέρνουμε. Εκεί που βγάζαμε τα σφουγγάρια εδώ γύρω στην Κάλυμνο, τώρα πρέπει να φτάσουμε μέχρι τα Κύθηρα, την Πελοπόννησο και την Κρήτη, ακόμα και στα διεθνή ύδατα, προς την Ιταλία. Σε 4-5 χρόνια, πάντως, εκτός απροόπτου, η θάλασσά μας θα έχει και πάλι παντού σφουγγάρια. Όπως και να ΄χει, τη δουλειά αυτή θα τη συνεχίσω…».

Και ο συνομήλικός του, Παντελής Βάβουλας, βλέπει το μέλλον του στον… βυθό, ετοιμάζεται να αφήσει το εστιατόριο που διατηρεί, μια και η αγάπη του για το νερό- όπως λέει- υπερίσχυσε. Στις αρχές Φεβρουαρίου παίρνει και το επαγγελματικό πτυχίο, για να ασχοληθεί με τη σπογγαλιεία. «Στα σφουγγάρια βλέπω ψωμί και προοπτική, καΐκια σιγά σιγά φεύγουν, σε λίγο καιρό ανεβαίνω κι εγώ σ΄ ένα απ΄ αυτά για δουλειά», θα πει. Ξέρει, πάντως, ότι καθημερινά το εισόδημά του θα είναι γι΄ αυτόν «στοίχημα», όχι στάνταρ- «μπορεί να κερδίσεις από… 0 έως και 500 ευρώ την ημέρα, ανάλογα με τα κιλά των σφουγγαριών που θα βγάλεις». Από τον ίδιο και τους υπόλοιπους σφουγγαράδες του νησιού, οι ποικιλίες του σφουγγαριού- το καπάδικο, το φίνο και ο μανταπάς- θα φύγουν από 50 έως και 155 ευρώ το κιλό προς τους εμπόρους, που με τη σειρά τους θα τα «μοσχοπουλήσουν» σε Ελλάδα και εξωτερικό.


«Είμαστε νέοι και το παλεύουμε»

ΕΤΟΙΜΟΣ ΝΑ ΒΑΛΕΙ μπρος το δικό του σφουγγαράδικο, ο Γιώργος Καλικάντζαρος- 23 ετών, ψυκτικός μέχρι πρότινος- θα κρατά σε λίγες μέρες στα χέρια του το πτυχίο επαγγελματία δύτη, από την κρατική Σχολή Δυτών που παρακολουθεί. «Θα φύγω κατευθείαν με το καΐκι μου, θα δουλέψω στο πλευρό του σφουγγαρά θείου μου. Είναι ρίσκο επαγγελματικά, αλλά εντάξει, θάλασσα είναι, θα επιβιώσουμε. Εδώ και 3 χρόνια, ο βυθός ξαναβγάζει σφουγγάρια, γεγονός που βλέπουμε ως καλό σημάδι», αισιοδοξεί. Δεν κρύβει, μάλιστα, πως την όρεξη για τη δουλειά αυτή την έχει καιρό τώρα. «Είμαστε νέοι και μπορούμε και το παλεύουμε. Τα κουράγια τα έχουμε, ανθρώπους τώρα θέλουμε, για να τη συνεχίσουμε. Για την ώρα προχωράμε και βλέπουμε, δεν είναι σίγουρο ότι θα γεράσουμε ως σφουγγαράδες, 1.000

ευρώ τον μήνα στα Ταμεία δίνουμε. Γεροί, να ΄μαστε, εάν κάτι δεν πάει καλά, έχουμε κι άλλες επιλογές…».